Galaten 3:28

De Tekst

Paulus schrijft aan de Galaten dat er in Christus geen Jood meer is, noch Griek; geen slaaf, noch vrije; geen mannelijk, noch vrouwelijk. Allen zijn één in Christus Jezus. Drie scheidslijnen die de antieke wereld doortrokken, etnisch, sociaal, en seksueel, worden in één adem onder hetzelfde dak gezet. Niet uitgewist, maar overstegen door iets dat sterker is dan al deze identiteiten samen.

De Kern

Wat Paulus hier zegt is gevaarlijker dan we meestal toelaten. Hij ontmantelt het idee dat je positie voor God afhangt van wie je bent in de wereld. Niet je afkomst telt, niet je status, niet je sekse. Wat telt, is dat je in Christus bent. Dat klinkt ons inmiddels vertrouwd in de oren, maar het betekent iets pijnlijks: alles waarop je trots was, en alles waarvoor je je schaamde, weegt niet meer mee in de enige ruimte die uiteindelijk telt. God kijkt door je labels heen. Dat is bevrijdend wanneer die labels je kleinhouden, en ontluisterend wanneer je eraan ontleende wie je was.

De Rode Draad

Vanaf Abraham loopt er een spanning door de Schrift: God kiest één volk, maar belooft daarmee een zegen voor alle volken. Die belofte leek eeuwenlang ingedamd door de muur tussen Israël en de heidenen, tussen besneden en onbesneden, tussen rein en onrein. Paulus zegt: in Christus is die muur omgevallen. De zegen aan Abraham bereikt nu iedereen die gelooft. En dat is geen kerkelijk reglement, dat is de vervulling van een eeuwenoude lijn. Hetzelfde geldt voor de breuk in Genesis 3, waar man en vrouw tegenover elkaar kwamen te staan, en waar slavernij later het menselijk samenleven ging tekenen. In Christus wordt deze gebroken orde opnieuw geheeld, niet door politieke revolutie maar door een nieuwe schepping.

De Spiegel

Hier wordt het ongemakkelijk. Want stiekem geloof je het niet helemaal, dat je gelijk bent aan die ander. Je weet het wel, maar je voelt het anders. Je kijkt op de verjaardag rond en je weet wie hier hoger staat dan jij, en wie lager. Je weet welke achternaam meer weegt, welk diploma meer indruk maakt, welk lichaam meer aanzien geeft. En je weet, eerlijk, dat je daar een plek in zoekt waar je veilig staat. Misschien put je je identiteit uit je werk, uit je gezin als toonbeeld, uit je orthodoxie, uit je vooruitstrevendheid. Paulus haalt het allemaal weg. Hij zegt: dat fundament houdt niet. Wat overblijft is dat je in Christus bent, en dat is genoeg, en dat is alles. Voor wie zijn waarde bouwt op prestatie of afkomst, voelt dat eerst als verlies voor het bevrijding wordt.

Het Profiel

De Galaten waren grotendeels heidenen die tot geloof gekomen waren, en nu onder druk stonden van leraren die zeiden: prima, maar wil je er echt bij horen, dan moet je je laten besnijden en de wet houden. Met andere woorden: word eerst een nette Jood, dan ben je pas helemaal binnen. In die context valt deze tekst als een hamerslag. Wie net leerde zich geliefd te weten door de God van Israël, hoorde nu dat de oude scheidsmuren in Christus geen gewicht meer hebben. Voor een slaaf in Korinthe of een vrouw in Efeze die deze brief voorgelezen kreeg, was dit explosief. In de samenleving veranderde je status niet morgen, maar in de gemeente at je aan dezelfde tafel als je meester.

Het Detail

Let op het werkwoord: jullie zijn allen één. Niet: jullie zijn gelijk, niet: jullie zijn hetzelfde, niet: jullie verschillen niet meer. Eén. Dat is geen vlakke gelijkschakeling waarin verschillen worden uitgewist. Een Jood blijft Jood, een vrouw blijft vrouw, een slaaf blijft, helaas, voorlopig vaak nog slaaf. Maar het verschil bepaalt niet meer wie je bent in Christus. De eenheid ligt niet in uniformiteit, maar in een gedeelde identiteit die dieper ligt dan al je verschillen. Dat is iets anders dan modern gelijkheidsdenken. Het is rijker, omdat het verschil toelaat, en radicaler, omdat het dat verschil ondergeschikt maakt aan iets groters.

De Hoofdpersoon

Christus zelf is hier de samenbinder. Niet een idee, niet een principe, niet een ethiek van inclusie, maar een Persoon. Paulus zegt nadrukkelijk: in Christus Jezus. Dat is geen sfeer maar een ruimte waarin je staat door geloof en doop. Wie Christus is, bepaalt wat deze eenheid is. Hij die zich gelijkmaakte aan slaven, geboren werd uit een vrouw, leefde als Jood en stierf voor de wereld, trekt mensen in zichzelf samen. Hij draagt onze verschillen niet weg, Hij draagt ze in zich. Zijn lichaam wordt de plek waar de oude scheidslijnen hun macht verliezen. Niet omdat ze niet meer bestaan, maar omdat Hij groter is.

Reflectie

Welk label, welke status of welk verschil gebruik jij stiekem nog om je waarde of je plek bij anderen te bepalen?

Wat zou er veranderen in hoe je naar de mensen in je kerk kijkt, als je hen werkelijk zou zien als één met jou in Christus?