Handelingen 3

De Tekst

Petrus en Johannes lopen tegen drie uur 's middags het tempelplein op, het uur van het gebed. Bij de Schone Poort zit een man die nog nooit heeft gelopen, gedragen, neergezet, elke dag opnieuw. Hij vraagt om geld. Wat hij krijgt is iets anders: in de naam van Jezus Christus de Nazarener komt hij overeind. Hij springt, loopt, prijst God. Het volk stroomt samen, en Petrus houdt een toespraak waarin hij de menigte aanklaagt en uitnodigt tegelijk.

De Kern

Petrus laat geen ruimte voor misverstand: "Waarom kijkt u ons zo aan alsof wij door eigen kracht of godsvrucht hem hebben laten lopen?" De genezing is niet hun prestatie en zelfs niet het gevolg van het geloof van de bedelaar. Het is de Naam. En die Naam verwijst naar een Persoon die kort tevoren in dezelfde stad is gekruisigd. Wat hier gebeurt is dus geen wonderverhaal in de stijl van een rondreizende genezer; het is een aanklacht en een aanbod ineen. De opgestane Jezus werkt door, lijfelijk, op straat. De boodschap van Pasen kruipt onder de huid van Jeruzalem, letterlijk: in de spieren en gewrichten van een man die ruim veertig jaar lang niets anders deed dan zitten.

De Rode Draad

Let op het detail dat de man boven de veertig is (Handelingen 4:22). Dat is bijbels gezien geen bijzaak; het is de leeftijd van Israël in de woestijn voordat het beloofde land werd binnengegaan. En waar gaat deze man heen, springend en huppelend? De tempel binnen. Jesaja had het beloofd: "Dan zal de kreupele springen als een hert" (Jesaja 35:6), beeld bij het einde van de ballingschap, bij Gods thuiskomst onder zijn volk. Wat Petrus en Johannes hier laten zien is dat de beloofde tijd is begonnen. Niet ergens in de verre toekomst, niet symbolisch, maar in een verlamde man die voor het eerst zelf de drempel oversteekt waar hij anders alleen voor lag.

De Spiegel

De man vroeg om geld. Hij kreeg wat hij niet durfde vragen. Dat is ongemakkelijk dichtbij, want wij weten precies wat we zouden willen: de baan terug, de relatie hersteld, de uitslag negatief, de rekening betaald. We bidden om kleingeld voor de problemen van vandaag. En soms is dat ook precies waar God in voorziet, dat moeten we niet wegredeneren. Maar deze tekst dwingt tot de vraag of we niet zo gewend zijn geraakt aan onze plek bij de poort dat we vergeten zijn wat het zou betekenen om binnen te lopen. Petrus zegt: "Zilver en goud heb ik niet." Wat de kerk te bieden heeft is niet altijd wat mensen vragen, maar het is wel wat ze nodig hebben.

Het Profiel

De eerste lezers, voor het grootste deel Joodse christenen die de tempel nog kenden als hun gebedshuis, hoorden hier iets pijnlijks en hoopvols tegelijk. Pijnlijk: de man lag dagelijks bij de Schone Poort en niemand uit het tempelpersoneel dacht eraan hem in Gods Naam aan te raken. De godsdienst stapte over hem heen, soms letterlijk. Hoopvol: de gekruisigde Messias, door hun eigen leiders veroordeeld, blijkt te leven en doet wat de tempel niet deed. Voor wie de geschiedenis van Israël kende was de boodschap helder: God is teruggekeerd naar zijn volk, en Hij begint precies waar de religieuze infrastructuur faalde.

De Vraag

Waarom deze man, en niet de honderden anderen die in Jeruzalem hetzelfde lot droegen? Lucas vertelt het niet. Petrus loopt langs deze ene, kijkt hem aan, zegt "kijk ons aan", en geneest hem. De andere bedelaars die middag bleven zitten. Dat is hard, en het wordt niet zachter als we zeggen dat het "een teken" was. Wie verlamd is heeft niets aan andermans teken. De Schrift legt deze ongelijkheid niet uit. Wat ze wel doet is weigeren te suggereren dat genezing een beloning is voor groter geloof. De man vroeg niet eens om gezondheid. Genade blijft, ook in haar gulheid, ondoorgrondelijk in haar verdeling.

Context

Het is rond het jaar 30, niet lang na Pinksteren. De tempel functioneert nog volop; Petrus en Johannes leven als Joden die in Jezus de Messias hebben herkend, niet als stichters van een nieuwe godsdienst. De Schone Poort, vermoedelijk de Nicanorpoort, was de overgang van de voorhof der heidenen naar die der vrouwen, een drukke doorgangsplek waar bedelaars goede inkomsten hadden. Een verlamde was ritueel onrein voor het binnenste tempelgebied; hij hoorde fysiek niet binnen. Drie uur 's middags, het uur van het avondoffer, was hét moment om gezien te worden door godvrezende voorbijgangers. Petrus' preek vindt plaats in Salomo's zuilengang, een overdekte galerij waar rabbijnen onderwezen. Dit is geen verborgen hoekje, dit is het centrum van de Joodse wereld.

Reflectie

Waar zit ik bij de poort om kleingeld te vragen, terwijl God iets anders wil geven?

Welke mensen stap ik gewoonlijk over heen op weg naar het gebed?