Handelingen 6:5

De Tekst

De apostelen hebben voorgesteld om zeven mannen aan te stellen voor het dagelijks dienstbetoon, en de gemeente stemt in. Dan volgt een naamlijst, zeven namen, met Stefanus voorop, "een man vol van geloof en van de Heilige Geest." Daarna Filippus, Prochorus, Nicanor, Timon, Parmenas, en als laatste Nicolaüs, een proseliet uit Antiochië.

De Kern

Er wordt hier iets heel aards geregeld: eten verdelen onder weduwen. En toch staat er bij Stefanus die zware aanduiding: vol van geloof en van de Heilige Geest. Lucas verbindt die twee werelden zonder blikken of blozen. Geestvervulling blijkt niet gereserveerd voor preken en wonderen, maar wordt genoemd bij iemand die wordt aangewezen om tafels te bedienen. Daar zit een stille correctie in op elk vroom denken dat het geestelijke boven het praktische stelt. De tekst suggereert dat juist in het dienen van weduwen de volheid van de Geest zichtbaar wordt. God laat zich niet opsluiten in categorieën die wij geestelijk noemen.

De Rode Draad

Zeven mannen, zeven namen, allemaal Grieks. De gemeente kiest voor de minderheid die zich verwaarloosd voelt, de Griekssprekende weduwen, en legt het dienstwerk juist in handen van mensen uit die groep. Dat is geen bestuurlijke handigheid, dat is het patroon van Gods koninkrijk zelf, waarin de laatsten de eersten worden. Hier klinkt iets door van wat Jezus eerder deed toen Hij de voeten van zijn leerlingen waste, en van het oude verhaal waarin God steeds opnieuw de vreemdeling en de weduwe aan het hart drukt. In Stefanus, straks de eerste martelaar, zien we bovendien hoe het pad van dienen en het pad van lijden om Christus' wil in één leven samenvallen.

De Spiegel

Welke naam staat er op jouw lijst? Je bent misschien geen Stefanus. De meeste gelovigen zijn Prochorus of Timon, namen die één keer vallen en nooit meer. En toch sta je op de lijst. God kent je naam en je kent de jouwe. De vraag is of je bereid bent om je volheid van geloof uit te geven aan iets wat niemand zal onthouden: een maaltijd koken voor iemand die alleen is, een boekhouding bijhouden voor de diaconie, een puber van je buurvrouw naar voetbal rijden. We willen graag Stefanus zijn omdat hij genoemd wordt. De echte gehoorzaamheid ligt vaak in het Timon-zijn, trouw op een plek waar geen roem wacht.

De Vraag

Waarom staat Nicolaüs er zo nadrukkelijk bij als "proseliet uit Antiochië"? Lucas noteert bij hem iets wat hij bij de anderen weglaat. Was hij de buitenstaander die extra legitimatie nodig had? Of wilde Lucas juist laten zien dat zelfs een niet-geboren Jood in de kern van het gemeenteleven kon staan? De vroege kerk heeft later een Nicolaüs met dwaalleer in verband gebracht, al is onzeker of het dezelfde is. Daar wringt iets. Iemand die hier wordt aangewezen als betrouwbaar, wordt mogelijk later een naam die men met zorg uitspreekt. De tekst laat dat open. En misschien moeten we leren leven met dat open einde: dat Geestvervulling op een moment reëel kan zijn, zonder garantie te vormen voor wat later komt.

Het Detail

"Vol van geloof en van de Heilige Geest." Dat woord vol, plèrès in het Grieks, suggereert dat er geen ruimte meer over is voor iets anders. Niet half, niet overwegend, maar vol. Het is dezelfde volheid die Lucas elders gebruikt voor Jezus zelf als die uit de woestijn terugkeert. En hier wordt het gezegd van een gewone man die op een gewone kieslijst staat. Vol zijn is niet een piekervaring, maar een duurzame toestand die anderen kunnen waarnemen, want anders had de gemeente hem niet gekozen. Zijn geloof en Geestvervulling waren zichtbaar genoeg om door zeven duizend mensen herkend te worden. Dat stelt een stille vraag aan ieder van ons.

De Hoofdpersoon

Stefanus staat vooraan en zal het eerste zijn wiens bloed om Jezus wordt vergoten. Maar op dit moment weet hij dat nog niet. Hij staat hier als iemand die bereid is om in de keuken te werken, om te luisteren naar klagende weduwen, om Griekse namen te onthouden en Hebreeuwse gevoeligheden te overbruggen. Zijn grootheid ligt niet alleen in zijn latere toespraak of zijn moedige dood, maar in deze eerste bereidheid tot kleine trouw. Lucas tekent hem als iemand bij wie het binnenste en het buitenste overeenstemmen. Vol van geloof, vol van Geest, en tegelijk beschikbaar voor het ondankbare werk. Daarin lijkt hij op zijn Heer, die ook geen onderscheid maakte tussen hoge en lage dienst.

Reflectie

Waar in jouw leven doet zich de verleiding voor om Stefanus te willen zijn, terwijl God je roept om Timon te zijn?

Wat zouden anderen zien als zij zouden moeten beoordelen of jij "vol van geloof en van de Heilige Geest" bent?