Jesaja 35:5

De Tekst

"Dan zullen de ogen van de blinden worden opengedaan, de oren van de doven zullen worden geopend." Een belofte in de toekomende tijd, midden in een hoofdstuk dat de woestijn ziet bloeien en de verschroeide vlakte tot waterbron ziet worden. Wat dood en gesloten was, gaat open. Wat gemankeerd leek, wordt heel.

De Kern

Onder dit vers ligt iets radicalers dan een wonder hier en daar. Jesaja kondigt aan dat God zelf komt om de gevolgen van een gebroken wereld terug te draaien. Blindheid en doofheid zijn in de Hebreeuwse Bijbel niet alleen lichamelijke gebreken; ze staan ook voor het onvermogen om God te horen en te zien (denk aan Jesaja 6, waar het volk verhard wordt: oren zwaar, ogen dicht). Dit vers is de tegenbeweging. Wat God in oordeel sloot, opent Hij in genade. Hij komt niet alleen om mensen te helpen, Hij komt om de schepping zelf terug te roepen naar haar oorspronkelijke bestemming: zien, horen, leven.

De Rode Draad

Eeuwen later staat Johannes de Doper in een cel en stuurt zijn leerlingen naar Jezus met de vraag: bent U het, of moeten we een ander verwachten? Jezus antwoordt niet met een ja, maar citeert exact dit hoofdstuk: blinden zien, doven horen, lammen lopen, doden worden opgewekt (Matteüs 11). Het antwoord is: kijk om je heen, Jesaja 35 is begonnen. Dat maakt dit vers een sleutel. Het verbindt de woestijnbelofte van de profeet met het Galilea van de evangeliën, en het wijst vooruit naar de volledige vervulling, wanneer ook de laatste blindheid, geestelijk en lichamelijk, definitief verdwijnt. Jesaja zaait, Jezus oogst, de voltooiing komt nog.

De Spiegel

Er zijn dingen die je niet kunt zien hoewel je ogen werken. De manier waarop je je partner werkelijk wegduwt. De afgod die je carrière geworden is. De wrok die je al jaren cultiveert zonder het zelf door te hebben. En er zijn dingen die je niet hoort hoewel je oren werken: de smeekbede van je kind, de stille stem die zegt dat het genoeg is, het evangelie dat je al duizend keer hebt voorbij horen komen zonder dat het binnenkwam. Dit vers belooft niet dat jij harder je best moet doen om beter te zien. Het belooft dat Hij komt om jou te openen. Dat is geruststellender en ongemakkelijker tegelijk, want het betekent dat je je blindheid eerst moet toegeven.

Het Profiel

De eerste hoorders waren mensen die ballingschap roken of al proefden. Een volk dat zijn tempel zag wankelen, zijn koningen zag falen, zijn land zag verkleinen. Voor hen was blindheid geen metafoor uit een preek maar dagelijkse realiteit: ouderen die in de hitte hun gezichtsvermogen verloren, kinderen met ontstoken ogen door de stof van de karavaanwegen, doofheid door onbehandelde infecties. Een blinde was sociaal afhankelijk, vaak bedelend bij de stadspoort, uitgesloten van priesterdienst (Leviticus 21). Wanneer Jesaja zegt dat ogen opengaan, hoorden zij iets concreets: die oom bij de poort, dat kind in de buurt, mijn eigen vader die niets meer ziet. En tegelijk, omdat ze de profeten kenden, hoorden ze er meer in: dat God zijn volk weer ging laten zien.

Context

Jesaja 35 staat als een lichtend eiland tussen donkere hoofdstukken. Daarvoor, in hoofdstuk 34, oordeel over Edom: zwavel, rook, een land dat onbewoonbaar wordt. Daarna, in 36 en 37, de Assyrische generaal Rabsaké die voor de muren van Jeruzalem staat te schreeuwen dat hun God hen niet kan redden. Daar tussenin deze belofte. Stel je voor wat dat betekende: een volk dat de hoefslag van Assyrische paarden hoorde naderen, dorpen die in rook opgingen, vluchtelingen die richting Jeruzalem stroomden. De machtsverhouding was glashelder: Assyrië was de supermacht, Juda een vazalstaatje. En precies in die situatie klinkt: er komt een weg door de woestijn, ogen gaan open, oren gaan open, want jullie God komt. Niet ondanks de crisis, maar er dwars doorheen.

De Hoofdpersoon

God zelf is de bewegende figuur in dit hoofdstuk, ook al wordt Hij in vers 5 niet expliciet genoemd. Vers 4 noemt Hem: "Zie, uw God!" Hij komt met vergelding én met redding, twee kanten van dezelfde komst. Wat dit vers laat zien van zijn karakter, is dat Hij niet komt om indruk te maken op de sterken maar om te helen wat verbroken is. Hij richt zich naar de blinde, de dove, de lamme, de stomme. Dat is een merkwaardige God in een wereld waar goden meestal de overwinnaars steunen. Deze God buigt naar wie niets terug kan geven, en juist daarin toont Hij wie Hij is: niet kracht die overheerst, maar kracht die openmaakt.

Reflectie

Waar in mijn leven werkt blindheid die ik zelf niet wil zien, en wat zou het betekenen als God daar zou komen om mijn ogen te openen?

Welke beloften van God lijken in mijn situatie net zo onwaarschijnlijk als bloeiende woestijnen voor een volk onder Assyrische dreiging, en hoe verander ik mijn manier van wachten?