Johannes 5:1

De Tekst

Johannes vermeldt het bijna terloops: "Hierna was er een feest van de Joden en Jezus ging naar Jeruzalem." Eén zin, één beweging. Een feest waarvan we de naam niet krijgen, een reis waarvan we het motief niet horen. Jezus trekt op naar de stad waar Hij uiteindelijk zal sterven. En Johannes laat de deur op een kier zodat wij mee naar binnen kunnen kijken.

De Kern

Vertraag hier even. Voor je hem ziet lopen, moet je weten waar Hij vandaan komt. In hoofdstuk vier stond Hij bij een put in Samaria, praatte met een vrouw die vijf mannen had versleten, en genas op afstand het zoontje van een hoveling in Kana. En nu, zonder toelichting, staat er: Hij ging naar Jeruzalem. Geen "de Geest dreef Hem", geen "de tijd was gekomen". Alleen die kalme, doelbewuste beweging omhoog. Want naar Jeruzalem ga je altijd omhoog, letterlijk (de stad ligt hoog) en religieus (je gaat op naar het huis van God). Johannes laat ons voelen: dit is geen toeristische pelgrimage. Dit is de Zoon die naar de plaats komt waar zijn Vader wordt aanbeden, en waar Hij zal worden verworpen.

De Rode Draad

Al eeuwenlang trokken Israëlieten naar Jeruzalem voor de grote feesten. Drie keer per jaar, voorgeschreven in Deuteronomium: "Al uw mannen moeten voor het aangezicht van de HEERE verschijnen." Voeten op stoffige wegen, liederen op de lippen, offers voor in de mand. De psalmen die ze zongen onderweg, de bedevaartsliederen (Psalm 120 tot 134), zaten in hun geheugen gebrand: "Ik was verblijd toen zij tegen mij zeiden: Wij zullen naar het huis van de HEERE gaan." En nu loopt de HEERE zelf mee tussen de pelgrims. De tempel waar iedereen naartoe reist, is onderweg naar zichzelf. Johannes heeft dat in hoofdstuk twee al aangekondigd: Jezus is de nieuwe tempel. Hier, in dit onopvallende versje, begint die belofte zich stil te ontvouwen.

De Spiegel

Er staat geen reden bij waarom Hij ging. Geen visioen, geen bevel, geen crisis. Het staat er zoals bij ons zou staan: "en toen ging hij naar zijn werk." Gewone gehoorzaamheid, verpakt als vanzelfsprekend ritme. Voel je het contrast met hoe wij vaak leven? Wij wachten op grote tekenen voordat we bewegen. We willen dat God ons roept met een megafoon voordat we gaan doen wat we al lang weten dat gedaan moet worden: naar de kerk, naar die zieke buurman, naar dat gesprek dat we uitstellen. Jezus gaat gewoon, omdat het feest is en de Vader wordt aanbeden. Er zit een enorme geestelijke rust in die eenvoud. Wat zou het betekenen als jouw gehoorzaamheid ook zo onopvallend werd, zo ingebed in gewone tijden en gewone plichten?

De Intertekst

Lukas 2 vertelt hoe Jozef en Maria ieder jaar naar Jeruzalem gingen voor het Pascha, en dat de twaalfjarige Jezus achterbleef in de tempel. "Wist u niet dat Ik moet zijn in de dingen van mijn Vader?" Datzelfde patroon zien we hier. Hij gaat omdat het feest is, omdat Hij hoort bij het huis van zijn Vader. En denk aan Hebreeën 10: "Zie, Ik kom om Uw wil te doen, o God." Elke keer dat Jezus optrekt naar Jeruzalem, ook deze keer, is het een fragment van die grotere beweging. Naar Jeruzalem gaan is voor Hem uiteindelijk naar het kruis gaan. Die schaduw valt al over deze eerste zin, ook al zien wij het nog niet.

De Hoofdpersoon

Wat een aanwezigheid, in zo weinig woorden. Jezus gaat naar een feest dat Johannes niet eens de moeite waard vindt om te benoemen. Waarschijnlijk was het niet Pascha (dan had Johannes het gezegd), mogelijk Loofhutten of een ander groot feest, maar de evangelist wil vooral dat we zien: Hij gaat gewoon mee. Hij zondert zich niet af als een profeet in de woestijn. Hij wandelt in de stroom van pelgrims, mengt zich onder het volk, viert wat zijn Vader heeft ingesteld. De Zoon van God is niet te goed voor de feestkalender van Israël. Zijn heiligheid is niet steriel; ze duikt in de menigte. En precies daar, tussen de pelgrims, gaat Hij zo dadelijk stilstaan bij een man die al achtendertig jaar op geen enkel feest heeft kunnen dansen.

De Vraag

Waarom vertelt Johannes ons niet welk feest het was? Bij Pascha wel, bij Loofhutten wel, hier niet. Sommigen willen het puzzelen tot een sluitende chronologie, maar misschien is de leegte zelf betekenisvol. Alsof Johannes zegt: het maakt niet uit welk feest, want het feest dat er werkelijk toe doet, staat op het punt te beginnen bij het badwater van Bethesda. Daar wordt zichtbaar wie deze Man is. En toch, we willen graag weten. We willen alles vastpinnen. De tekst laat ons met dat niet-weten zitten, en dwingt ons de blik te richten op wie er loopt, niet op waar Hij precies naartoe gaat.

Reflectie

Waar in jouw leven wacht je op een groot teken voordat je gaat doen wat je allang weet dat gedaan moet worden?

Wat zou het veranderen als je Jezus vandaag zag lopen, niet in de wolken maar tussen de gewone gelovigen op weg naar het gewone werk van God?