Jozua 6:7

De Tekst

Jozua geeft het bevel aan het volk: "Trek op en ga rond de stad heen. En laat de gewapende mannen voor de ark van de HEERE uit trekken." Het is een militair commando, maar zonder belegeringstuig of stormladders. De stoet trekt op, met de ark in het midden, om een ommuurde stad heen te lopen.

De Kern

Wat hier gebeurt, is het tegenovergestelde van wat soldaten leren. Een leger dat een stad wil innemen, valt aan, graaft in, bouwt rampen tegen de muur. Hier wordt gelopen. De gewapende mannen gaan mee, maar ze zijn niet de hoofdpersoon van de optocht; de ark is dat. God laat Israël meedoen, bewapend en al, maar maakt hen tegelijk overbodig in de zin die ze gewend zijn. De overwinning komt niet door hun kracht, hun discipline of hun tactiek. Ze mogen erbij zijn, ze moeten erbij zijn, maar ze winnen niet. Dat is een vernedering en een bevrijding tegelijk.

De Rode Draad

Israël krijgt het beloofde land, maar de eerste stad die valt, valt op een manier die het volk voor altijd duidelijk maakt: dit land is geschenk, geen verovering. Datzelfde patroon loopt door tot aan het kruis, waar de echte vijand wordt verslagen door iemand die niet vecht maar zich laat doden. Paulus zal later schrijven dat onze wapens niet vleselijk zijn. Hier, in Jericho, wordt die regel in de eerste les van de intocht ingeprent. De gewapende mannen mogen meelopen achter de ark, zoals later de gelovige meeloopt achter Christus: niet werkloos, maar ook niet de overwinnaar.

De Spiegel

Ik denk aan de manieren waarop wij onze eigen Jericho's bestormen. De collega die ons dwarszit, de kinderen die niet luisteren, het stuk van onszelf dat maar niet wil veranderen, de schuld die blijft drukken. We weten precies hoe een belegering werkt: harder werken, slimmer plannen, meer controle, eindelijk eens flink zijn. En nu zegt deze tekst: trek op en loop er omheen, met je wapens, maar zet ze niet in. Voor wie gewend is om problemen te tackelen, is dat bijna onverdraaglijk. Je voelt je belachelijk, nutteloos, alsof je iets aan het doen bent wat niet werkt. Precies daar begint het.

Het Detail

Let op de volgorde in Jozua's bevel: eerst de gewapende mannen, dan de ark. In het volgende vers wordt het uitgewerkt; de gewapenden gaan voor de ark uit, een achterhoede sluit hem af. De ark zit in het midden, beschermd door soldaten, maar de soldaten beschermen niets. De ark, de troon van de Aanwezige, heeft hun bescherming niet nodig. Toch krijgen ze hun plek. Het is alsof God zegt: ik laat jullie meedoen op een manier die er militair uitziet, zodat jullie iets te doen hebben, maar vergis je niet wie hier echt loopt. Die gewapende mannen zijn een eerbetoon, geen lijfwacht.

De Hoofdpersoon

Jozua zelf staat hier in een merkwaardige positie. Hij is de opvolger van Mozes, de generaal van Israël, en hij geeft bevelen. Maar zijn bevelen zijn niet van hemzelf; het hoofdstuk begon met God die hem instrueert, en Jozua geeft door wat hij heeft gehoord. Hij is leider en doorgeefluik tegelijk. Wat opvalt is zijn gehoorzaamheid zonder onderhandeling. Hij vraagt niet of er niet een efficientere methode is, hij stelt geen alternatief plan voor. Hij hoorde, hij gaf door. Voor een man die zijn hele leven in de schaduw van Mozes had gestaan en nu eindelijk leider was, is die zelfverkleining opmerkelijk. Hij weet kennelijk dat hij niet de hoofdpersoon is.

De Vraag

Maar wat doe je dan met die gewapende mannen die straks, na de val van de muren, wel degelijk de stad in moeten en doden wat leeft? De ban over Jericho is een van de hardste passages in het Oude Testament, en deze processie loopt er regelrecht op uit. Het is te makkelijk om te zeggen dat God alleen de overwinning gaf en de mensen alleen maar liepen; de mensen doodden ook. Ik kan dat niet wegpoetsen, en ik wil het ook niet. Wat ik wel zie, is dat de tekst zelf de spanning niet verbergt. God neemt het land in bezit voor zijn volk, en doet dat met een geweld dat ons schokt en dat in het licht van Christus tot een einde komt. Tussen die twee polen leef ik met deze tekst, niet eronder uit.

Reflectie

Welke Jericho probeer je op dit moment te bestormen met methodes die God misschien niet van je vraagt?

Wat zou het voor jou betekenen om gewapend mee te lopen achter de ark, in plaats van vooraan te willen staan?