Markus 16:20

De Tekst

De leerlingen, die nog kort geleden bij elkaar kropen achter gesloten deuren, trekken eropuit. Ze prediken overal. En de Heere, opgevaren maar niet afwezig, werkt mét hen mee en bevestigt hun woord door tekenen die volgen. Eén zin, en toch het hele verdere boek Handelingen al in beweging.

De Kern

Stel je het voor. De wolk heeft Hem net opgenomen. De lucht boven Bethanië is leeg. En dan staat er niet: ze gingen verdrietig naar huis. Er staat: ze gingen uit en predikten overal. Iets heeft hen omgedraaid. Mannen die bij het kruis wegrenden en bij het graf niet durfden geloven, openen nu hun mond in vreemde steden. En het vreemdste van de zin staat in het midden: terwijl de Heere meewerkte. Hij is opgevaren én Hij werkt mee. Afwezig in lichaam, aanwezig in kracht. Dat is het hart van deze afsluiting: het evangelie wordt niet door de discipelen gedrágen, het draagt hen. Zij spreken, Hij bevestigt. Zij zaaien, Hij doet opkomen.

De Rode Draad

Marcus begon zijn evangelie abrupt: "Het begin van het Evangelie van Jezus Christus." Geen kerstverhaal, geen stamboom, gewoon: het begin. En nu, in vers 20, blijkt waarom. Want het einde is geen einde. Het is voortzetting. Wat Jezus begon te doen en te leren, gaat door in zijn leerlingen. Lukas zal het in Handelingen 1:1 met zoveel woorden zeggen: zijn eerste boek ging over wat Jezus begón te doen. Het tweede boek? Wat Hij blijft doen, door zijn Geest. Marcus 16:20 is daarmee een scharnier in heel de Schrift. De belofte aan Abraham, dat in hem alle volken gezegend zouden worden, gaat hier letterlijk de wereld in. De Heere die meewerkt is dezelfde die voor Israël uittrok in een vuurkolom. Alleen nu trekt Hij niet vóór hen uit, maar mét hen mee.

De Spiegel

Dit vers schuurt op een onverwachte plek. Want wij willen vaak dat God voor ons uittrekt. Eerst de zekerheid, dan de stap. Eerst de duidelijkheid over die nieuwe baan, dat moeilijke gesprek, die verzoening met je broer, en dán pas in beweging komen. Maar hier werkt het andersom: zij gingen uit, en Hij werkte mee. De bevestiging kwam onderweg, niet vooraf. Misschien wacht je al jaren op een teken voor je iets durft. Voor je iets durft te zeggen tegen je collega over wat je gelooft. Voor je dat oude conflict aanpakt. Voor je dat gebed durft te bidden waarvan je bang bent dat het niet verhoord wordt. Marcus zegt niet: wacht tot je zeker bent. Hij zegt: ga, want de Heere die meewerkt is geen idee, maar een werkelijkheid die zich pas laat zien als je in beweging komt.

Context

Marcus schrijft, vrijwel zeker, voor christenen in Rome rond de jaren zestig. Nero leeft. Christenen worden brandstof voor zijn tuinverlichting. De gemeente is klein, kwetsbaar, en de hoofdpersonen van het eerste uur, Petrus en Paulus, zullen sterven of zijn al gestorven. Voor zulke lezers eindigt Marcus zijn evangelie. En let op de geografie van het slot: "predikten overal." Overal. Dat woord zal in Rome anders geklonken hebben dan in een Galilees vissersdorp. Rome was zelf "overal", het hart van een rijk dat zich tot aan de einden uitstrekte. Marcus zegt eigenlijk: het evangelie is niet kleiner dan jullie keizerrijk. Sterker, het is groter, want het wordt gedragen door de opgestane Heere zelf, niet door legioenen.

Het Profiel

Wie hoorde dit voorgelezen in een Romeinse huiskerk? Slaven misschien, kleine handelaren, een enkele welgestelde vrouw. Mensen die elk moment opgepakt konden worden. Mensen die, net als de leerlingen aanvankelijk, redenen hadden om de deuren dicht te houden. Wat hoorden zij in dit slotvers? Niet allereerst een zendingsbevel, denk ik. Maar troost. Wij zijn niet de eersten die bang waren. En de Heere die met hén meewerkte, werkt ook met ons. De tekenen waar Marcus over spreekt waren voor deze lezers geen abstractie; ze hadden genezingen gezien, demonen zien wijken, gevangenisdeuren horen opengaan. Dit vers was geen belofte voor later. Het was hun gisteren en hun morgen.

De Intertekst

Twee echo's. De eerste: Mattheüs 28:20, "Ik ben met u al de dagen." Waar Mattheüs eindigt met een belofte van aanwezigheid, laat Marcus die belofte al in werking zien. Beloofd én vervuld in één adem. De tweede: Exodus 4, waar Mozes tegenstribbelt en God hem belooft: "Ik zal met uw mond zijn." Ook daar tekenen die het woord bevestigen, ook daar een aarzelende boodschapper. Marcus laat zien dat het patroon zich voltooit. Wat bij Mozes begon met staf en slang, eindigt bij de leerlingen met het Woord dat de wereld in gaat, bevestigd door de Heere zelf.

Reflectie

Waar wacht jij op een teken voordat je in beweging komt, terwijl de tekst suggereert dat het andersom werkt?

Wat zou er veranderen als je vandaag echt zou geloven dat de opgestane Heere niet alleen boven je, maar mét je werkt?