Psalmen 89:28

De Tekst

"Ik zal Mijn goedertierenheid jegens hem voor eeuwig handhaven, en op Mijn verbond met hem zal staat te maken zijn." Het is God die spreekt, over David, of liever: over de koning die uit David voortkomt. Het zijn twee zware werkwoorden naast elkaar. Bewaren en handhaven. En dat alles in de toonsoort van eeuwigheid.

De Kern

Hier raakt de psalm de bodem onder alle verbondstheologie: God bindt zichzelf. Niet de koning bindt God, niet de tempel, niet zelfs Davids trouw, want die zal het laten afweten en dat weet de psalmist. Het is God die zichzelf vastlegt, met een woord dat in het Hebreeuws chesed heet, doorgaans vertaald als goedertierenheid maar eigenlijk dichter bij verbondsliefde, die loyaliteit die niet wijkt ook als de ander wankelt. En daarnaast staat aman, betrouwbaar zijn, vaststaan, waar ons "amen" vandaan komt. God zegt eigenlijk: op mij valt te leunen, eeuwig.

De Rode Draad

De rest van Psalm 89 is verbijsterd protest: God, U zei dit, maar de troon ligt in puin. Wat doet U? De belofte aan David hangt aan een dunne draad, en de psalmist weet niet hoe het verder moet. Het Nieuwe Testament beantwoordt de vraag niet door de draad dikker te maken, maar door een andere koning te tonen. In Lukas 1 hoort Maria dat haar zoon de troon van zijn vader David zal krijgen, voor eeuwig. En in Handelingen 13 verbindt Paulus dit expliciet met de opstanding: God handhaaft zijn goedertierenheid door iemand uit de dood op te wekken die nooit meer sterft. Pas dan staat het verbond werkelijk vast.

De Spiegel

Wat doet deze tekst met jou als je leest dat God iets voor eeuwig handhaaft? Misschien iets ongemakkelijks. Want jouw ervaring is vermoedelijk wisselvalliger. Je bidt en hoort niets terug, je vraagt om kracht en voelt vooral vermoeidheid, je dacht dat een bepaalde belofte voor jou gold en het liep anders. De psalm leert je niet om dat weg te poetsen. Hij leert je het naast elkaar te leggen: Gods eed aan de ene kant, jouw ervaring aan de andere, en daar tussenin de moed om het uit te spreken zoals de psalmist later doet. De goedertierenheid die hier wordt beloofd is niet de afwezigheid van pijn, maar de aanwezigheid van een trouw die ouder en taaier is dan jouw pijn.

Het Detail

Let op het woordje "staat te maken". In het Hebreeuws klinkt hier aman door, en dat woord doet iets vreemds: het beschrijft de betrouwbaarheid van een vader die een kind draagt, van een muur die niet instort, van een belofte die houdt. Het is geen abstract concept maar bijna fysiek. God zegt niet: mijn verbond is een mooi idee, geloof er maar in. Hij zegt: het draagt, het houdt, het breekt niet door. Wie wel eens met zijn volle gewicht ergens op heeft moeten leunen, weet het verschil tussen iets dat er staat en iets waarop je werkelijk durft te steunen.

Het Profiel

De eerste hoorders kenden waarschijnlijk de ballingschap, of leefden in de naschokken ervan. Geen koning meer op de troon, de stad gehavend, het verbond met David leek een papieren belofte. Wanneer zij dit vers hoorden, hoorden ze geen zoete bemoediging. Ze hoorden een aangrijpend appel aan God zelf: U hebt dit gezegd. Het is alsof iemand een oude akte boven tafel haalt en zegt: hier staat het, met uw handtekening. De psalm is niet naïef. Hij durft Gods eigen woorden tegen Gods schijnbare zwijgen in te brengen. Voor hen was dit vers geen kalmerend rijm, maar munitie voor het gebed.

De Hoofdpersoon

God spreekt hier zelf, en wat opvalt is zijn bereidheid zich vast te leggen. Het had veel veiliger gekund. Voorwaarden, ontsnappingsclausules, ruimte voor herziening. Maar God kiest voor eeuwig en betrouwbaar, twee woorden zonder achterdeur. Dat is geen onvoorzichtigheid maar karakter. Hij weet wat hij doet, hij weet ook met wie hij dit verbond aangaat, en hij weet wat het hem zal kosten om het te handhaven wanneer de andere partij faalt. In Christus zien we de prijs: God handhaaft zijn goedertierenheid door zelf de gebroken kant van het verbond op zich te nemen. Wie zo'n God leert kennen, leert opnieuw wat trouw is.

Reflectie

Waar in je leven leun je voorzichtig op God, en waar zou je je volle gewicht durven geven?

Welke belofte van God zou jij, als de psalmist, voor Hem willen neerleggen met de vraag: U hebt dit gezegd, wat doet U ermee?