Jona 1
Uitleg en bijbelverhaal voor basisschoolleeftijd (7-12 jaar)
Lees Jona 1 in de HSVDe Uitleg
Jona is een profeet. Dat betekent: iemand die namens God spreekt. Op een dag krijgt hij een opdracht die hij niet ziet zitten. God zegt: "Sta op, ga naar de grote stad Ninevé en predik tegen haar." Ninevé is de hoofdstad van Assyrië, het machtigste en wreedste land van die tijd. De vijand. En juist daar moet Jona heen om te zeggen dat ze hun slechte leven moeten veranderen.
Jona staat inderdaad op, maar hij loopt de andere kant op. Hij gaat naar Jafo, koopt een ticket voor een schip naar Tarsis, en vaart weg van God. In de tekst staat drie keer dat hij vlucht "weg van het aangezicht van de HEERE". Hij wil niet gezien worden door God. Hij wil weg.
Maar dan gooit God een storm op de zee. Geen gewone storm, een storm zo heftig dat de zeelui denken dat het schip breekt. Deze mannen zijn geen lafaards, ze kennen de zee. Ze bidden, allemaal tot hun eigen god. Ze gooien spullen overboord om het schip lichter te maken. En Jona? Die ligt beneden in het ruim te slapen.
De kapitein wordt boos en wekt hem. De zeelui loten om uit te vinden wie de schuld heeft van deze ramp. Het lot valt op Jona. Ze vragen hem alles tegelijk: wie ben je, waar kom je vandaan, wat doe je hier? Jona antwoordt: "Ik ben een Hebreeër en ik vrees de HEERE, de God van de hemel, Die de zee en het droge gemaakt heeft."
Dat is wonderlijk. Hij zegt dat hij God vreest, terwijl hij net van Hem wegvlucht. De zeelui schrikken zich kapot. "Wat heb je gedaan?" Jona zegt eerlijk: gooi me maar overboord, dan wordt de zee rustig. Maar de heidense zeelui willen dat niet. Ze proberen nog uit alle macht naar land te roeien. Het lukt niet. Uiteindelijk bidden ze tot Jona's God, gooien Jona in zee, en op slag wordt de zee stil. Dan brengen die mannen offers en doen geloften aan de HEERE. En God laat een grote vis komen die Jona inslikt.
Wat betekent dit?
Dit hoofdstuk laat zien dat je niet kunt wegrennen van God. Jona probeert het serieus, met een schip en al, maar God is geen god van één plekje. Hij heeft de zee en het droge gemaakt, zoals Jona zelf zegt. Overal is Hij.
En kijk eens goed: de heidense zeelui, die God niet kennen, gedragen zich beter dan de profeet. Zij bidden, zij willen Jona niet zomaar laten verdrinken, zij gaan God eren. Jona slaapt en vlucht. De tekst is daar eerlijk over. Een profeet is ook gewoon een mens die het verkeerd kan doen.
De Rode Draad
Eeuwen later vertelt Jezus over Jona. Hij zegt: zoals Jona drie dagen in de vis was, zo zal de Mensenzoon drie dagen in het graf zijn. Jona werd in zee gegooid zodat de zeelui gered werden van de storm. Jezus ging het graf in zodat wij gered werden van iets veel groters: van onze schuld bij God. Het verschil is dat Jezus vrijwillig ging, niet vluchtend maar gehoorzaam. Hij is de echte profeet die wel naar de vijanden gaat, ook naar mensen zoals jij en ik.
Voor Jou
Misschien herken je iets van Jona. Soms weet je heel goed wat je zou moeten doen, sorry zeggen tegen iemand, eerlijk zijn over iets dat je verbroddeld hebt, opkomen voor iemand die gepest wordt, en je doet het tegenovergestelde. Je gaat het uit de weg. Je verstopt je in je telefoon of je kamer, net als Jona in het ruim.
Het mooie is: God geeft Jona niet op. Hij stuurt zelfs een storm, niet om hem kapot te maken, maar om hem terug te halen. Soms gebruikt God iets vervelends in jouw leven om je wakker te schudden. Dat is geen straf, dat is liefde die niet loslaat.
Praat mee
Waarom denk je dat Jona juist niet naar Ninevé wilde? Wat zou jij gevoeld hebben als je hem was?
De zeelui kenden God niet, maar ze deden goede dingen. Wat zegt dat over hoe God naar mensen kijkt die Hem nog niet kennen?
Samen Bidden
Heer, soms ren ik weg van wat U vraagt, ook al weet ik wel beter. Dank U dat U mij niet loslaat, zelfs niet als ik me verstop. Help mij om eerlijk te zijn en om te luisteren. Dank U voor Jezus, die wel de moeilijke weg ging, voor mij. Amen.
Vragen over Jona 1
Korte antwoorden voor wie hier voor het eerst over leest.
Waar gaat Jona 1 over?
Wat staat er in Jona 1?
Wat leert Jona 1 ons over God?
Wat kunnen kinderen leren uit Jona 1?
Waarom is Jona 1 een belangrijk bijbelverhaal?
Wat anderen ontdekten
Heidense zeelieden die de HEERE gaan vrezen, offers brengen en geloften doen. Terwijl Gods eigen profeet op de vlucht is. Soms ontmoeten mensen God juist door de chaos die jouw ongehoorzaamheid veroorzaakt. Genade laat zich niet tegenhouden, ook niet door jouw weglopen. Maar wat had jij willen zijn: de profeet die wegrent, of de heiden die buigt?
Sta op, ga naar de grote stad Ninevé en predik tegen haar, want hun kwaad is opgestegen voor Mijn aangezicht." God stuurt Jona juist naar de vijand. Niet naar wie het verdient, maar naar wie het nodig heeft. Wie is jouw Ninevé? De plek waarvan je hoopt dat God er niet over begint?
De zeelieden vragen Jona: "Wat moeten wij met u doen, opdat de zee ons met rust laat?" Zij staan in de storm die hij veroorzaakte, en toch vragen ze hém wat te doen. Soms voelen mensen om je heen jouw vlucht voor God eerder dan jijzelf. Wie zit er door jouw storm heen in de regen?
Die heidense zeelui roeien zich uit de naad om het land te bereiken. Ze willen Jona niet overboord gooien, zelfs niet als hij het zelf voorstelt. Opvallend: zij hebben meer mededogen met Gods profeet dan hij met Ninevé. Soms zie je in mensen buiten de kerk een zachtheid die jou beschaamt. Wat doet dat met jou?
Voor een andere leeftijd?
Voor peuters (3-6 jaar) of tieners (12+) hebben we ook eigen versies.
Open in de kinderbijbel-tool