1 Johannes 5

De Uitleg

Johannes schrijft dit hoofdstuk aan het einde van zijn brief, en hij vat samen wat hij eerder heeft gezegd. Drie thema's lopen door elkaar heen: geloof, liefde en zekerheid.

Hij begint bij de vraag wie er bij God hoort. Iedereen die gelooft dat Jezus de Christus is, is uit God geboren. Dat is geen kleine claim. Geloof in Jezus is volgens Johannes niet een mening die je erbij hebt, het is een geboorte, een nieuw begin. En wie God liefheeft, heeft ook Gods kinderen lief. Liefde voor God en liefde voor andere gelovigen zijn niet los verkrijgbaar.

Dan komt vers 4, een van die zinnen die je opschrijft en boven je bureau hangt: "Want al wat uit God geboren is, overwint de wereld; en dit is de overwinning die de wereld overwonnen heeft: ons geloof." Geloof als overwinning. Niet prestatie, niet karakter, niet wilskracht, maar geloof in Jezus als de Zoon van God.

Vervolgens komt een passage over getuigen. Johannes noemt drie: de Geest, het water en het bloed. Dat klinkt cryptisch. Met het water wordt vermoedelijk de doop van Jezus bedoeld, het moment waarop God Hem als Zoon aanwees. Met het bloed Zijn kruisdood. En de Geest getuigt nog steeds, in het hart van wie gelooft. Drie getuigen die hetzelfde zeggen: Jezus is de Christus, de Zoon van God. In het Joodse recht had je minstens twee of drie getuigen nodig om iets te bevestigen. Johannes zegt: God heeft ruim voldoende getuigen geleverd.

Hij sluit af met zekerheid. "Deze dingen heb ik geschreven aan u die gelooft in de Naam van de Zoon van God, opdat u weet dat u eeuwig leven hebt." Niet hoopt. Weet. En hij voegt er nog iets aan toe over gebed: als we iets bidden naar Gods wil, hoort Hij ons. Hij eindigt zelfs met een aansporing om voor anderen te bidden die zondigen.

De laatste verzen klinken bijna als een refrein. We weten dat we uit God zijn. We weten dat de Zoon van God gekomen is. We zijn in Hem die waarachtig is. Drie keer "we weten." En dan, abrupt, een laatste regel: "Lieve kinderen, wacht u voor de afgoden."

Wat betekent dit?

Johannes schrijft aan mensen die onzeker waren geworden. Er waren leraren opgestaan die zeiden dat Jezus niet echt de Christus was, of niet echt mens geworden. Mensen begonnen te twijfelen aan wat ze geloofden, en aan zichzelf. Hoor ik er nog wel bij? Geloof ik het juiste?

Johannes geeft geen tien tips. Hij doet iets anders. Hij wijst terug naar de kern: Jezus. Wie is Hij, wat heeft Hij gedaan, en wat betekent het om in Hem te geloven? Geloof is voor Johannes geen vaag gevoel, het heeft een inhoud. En die inhoud is een Persoon.

Het opvallende is dat Johannes zekerheid niet bouwt op je eigen prestaties. Hij bouwt het op wat God heeft gedaan en getuigd. Jouw geloof rust niet op de stevigheid van jouw geloof, het rust op de betrouwbaarheid van Degene in wie je gelooft. Dat is een belangrijk verschil. Iedereen die ooit een nacht wakker heeft gelegen met de vraag "geloof ik wel genoeg", begrijpt waarom dat verschil bevrijdt.

De Rode Draad

Dit hele hoofdstuk gaat over Jezus. Hij is de Christus, de Zoon van God, gekomen door water en bloed. In Hem is leven, en buiten Hem niet. Johannes zegt het zo scherp als het maar kan: "Wie de Zoon heeft, heeft het leven; wie de Zoon van God niet heeft, heeft het leven niet."

Dat is geen sektarische uitspraak van een fanatieke schrijver, het is de logische conclusie van het evangelie. Als Jezus werkelijk God is die mens werd om jou bij God terug te brengen, dan kan er geen andere weg zijn. Niet omdat God zo nauw is, maar omdat Hij zelf de poort wijd heeft opengezet en Zijn naam Jezus is.

De rode draad van de Bijbel komt hier samen in één naam.

Voor Jou

Misschien zit je in een fase waarin geloven niet vanzelf gaat. Je twijfelt. Je vraagt je af of het waar is, of jij het bent die het oprecht meent, of dat je het alleen meeneemt uit je opvoeding. Dat is geen falen. Dat is wakker worden.

Johannes wijst je weg van die binnenwereld waar je in cirkels rondloopt. Hij wijst naar buiten, naar de getuigen, naar Jezus. Zekerheid in geloof is geen gevoel dat je zelf moet opwekken, het is vertrouwen dat groeit als je blijft kijken naar wat God heeft gedaan.

En die laatste regel, wacht u voor de afgoden, is geen achterhaald advies over beelden. Een afgod is alles wat de plek van God in je leven inneemt. Je telefoon kan dat zijn. Een relatie. Je cijfers. Een beeld van jezelf dat je per se moet ophouden. Johannes zegt: hou je hart bij de echte God. Bij de waarachtige.

Praat mee

Waar bouw jij op dit moment je zekerheid op, op wat jij voelt of doet, of op wat God heeft gedaan? Hoe merk je dat?

Wat is op dit moment het sterkste alternatief voor God in jouw leven, het ding dat het meest van je aandacht en energie opeist?

Samen Bidden

Vader, dank U dat U niet vraagt of mijn geloof groot genoeg is, maar of ik kijk naar Uw Zoon. Help me te vertrouwen op wat U gedaan hebt, niet op wat ik voel. Bewaar mijn hart bij U, en wijs me waar andere dingen Uw plek innemen. Amen.