1 Samuël 19

De Uitleg

Saul is klaar met David. Niet boos op een afstandelijke manier, maar moordzuchtig. In dit hoofdstuk probeert hij David vier keer te laten doden, en het wordt elke keer verijdeld.

Eerst praat Saul openlijk met zijn zoon Jonathan en zijn dienaren over zijn plan. Jonathan, die David liefheeft als zichzelf, waarschuwt zijn vriend en spreekt vervolgens in voor hem bij zijn vader. Hij houdt Saul een spiegel voor: David heeft niets misdaan, hij heeft zijn leven gewaagd tegen Goliath, je was blij toen, weet je nog? Saul zwicht en zweert plechtig: hij zal David niet doden. Even lijkt het goed.

Maar dan komt er weer oorlog, David vecht weer, en weer wint hij. En weer komt die kwade geest over Saul terwijl David voor hem speelt op de harp. Saul gooit zijn speer. David ontsnapt op het nippertje, de speer boort zich in de muur.

Hij vlucht naar huis. Maar Saul stuurt boden om het huis te bewaken en hem 's morgens te doden. Michal, Davids vrouw en tegelijk Sauls dochter, laat hem 's nachts door het raam zakken. Daarna legt ze een huisgod (een terafim) in zijn bed, met geitenhaar bij het hoofd, en een kleed eroverheen. Als de boden komen, zegt ze dat David ziek is. Saul stuurt ze terug: breng hem op zijn bed, dan dood ik hem daar. Pas dan wordt het bedrog ontdekt.

David vlucht naar Samuël in Rama. Saul stuurt drie groepen boden achter hem aan. Maar zodra ze bij de profeten komen die daar profeteren onder leiding van Samuël, komt de Geest van God over hen en gaan ze zelf profeteren. Drie keer achter elkaar. Uiteindelijk gaat Saul zelf. Ook hij wordt door de Geest gegrepen, trekt zijn koningskleren uit, en ligt een dag en een nacht naakt op de grond te profeteren. De koning die David wil vermoorden, ligt machteloos voor de voeten van de profeet die David ooit zalfde.

Wat betekent dit?

Dit hoofdstuk laat zien wat jaloezie met een mens doet. Saul is niet zomaar boos, hij is verslonden door het idee dat David zijn plek inneemt. Hij is bereid zijn eigen schoonzoon te vermoorden, bereid zijn dochter te verraden, bereid zijn zoon te negeren. Wat ooit als irritatie begon, in hoofdstuk 18, is uitgegroeid tot een obsessie.

Tegelijk laat het zien dat God David beschermt zonder dat David er zelf veel voor doet. David vecht in dit hoofdstuk niet terug. Hij speelt harp, hij vlucht, hij wordt door anderen gered. Jonathan praat, Michal liegt en improviseert, Samuël geeft hem onderdak, en God Zelf zorgt voor de meest vreemde verdediging: Hij overweldigt Sauls eigen soldaten en uiteindelijk Saul zelf met Zijn Geest, zodat ze niet meer aan moorden toekomen.

Het is bijna komisch. De koning gaat ten oorlog tegen een onderdaan, en eindigt naakt op de grond. Macht loopt stuk op God.

De Rode Draad

David, de gezalfde koning, wordt onschuldig vervolgd door degene die op de troon zit. Hij wordt verraden door de zittende macht, gered door wie van hem houden, en bewaard door God terwijl hij vlucht voor zijn leven. Eeuwen later loopt een grotere Zoon van David hetzelfde pad. Ook Jezus wordt vervolgd door wie aan de macht zijn, ook Hij is onschuldig, ook Hij wordt verraden door iemand uit zijn kring. Het verschil: Jezus ontsnapt niet door het raam. Hij laat zich vangen. Hij draagt wat David ontloopt.

En de Geest die Sauls soldaten platlegt, is dezelfde Geest die Jezus zonder maat ontvangt en die uiteindelijk over Zijn volgelingen wordt uitgestort. De God die toen op vreemde manieren tussenbeide kwam, woont nu in mensen.

Voor Jou

Er zit iets ongemakkelijks in dit verhaal: David doet niets fout en wordt toch gejaagd. Dat botst met het idee dat als je goed leeft, het ook goed met je gaat. Soms wordt je leven juist ingewikkelder doordat je het goede doet. Een eerlijke opmerking kost je vrienden. Een grens kost je je plek in de groep. Trouw zijn aan wat je gelooft kost je iets.

Dit hoofdstuk belooft niet dat het je niet zal raken. David vlucht echt, hij is bang, hij verliest zijn huis en zijn vrouw moet hem redden. Wat het wel zegt: God laat de Davids van deze wereld niet los. Soms door een vriend die op het juiste moment voor je gaat staan. Soms door iemand die een risico voor je neemt. Soms door dingen die je achteraf alleen maar kunt verklaren met: God was erbij.

En als je merkt dat er in jou iets van Saul zit, jaloezie op iemand die meer talent heeft, meer aandacht krijgt, meer lijkt te lukken, neem dat serieus. Saul begon niet als monster. Hij voedde iets in zichzelf wat hij beter had kunnen doden.

Praat mee

Wanneer heb jij ervaren dat iemand voor je opkwam zonder dat je erom vroeg, en wat deed dat met je?

Saul wist dat hij verkeerd bezat, hij zwoer zelfs dat hij zou stoppen, en deed het toch weer. Wat doe je met patronen in jezelf die je herkent maar niet kwijtraakt?

Samen Bidden

God, dank U dat U David bewaarde toen hij het zelf niet meer kon. Bewaar mij ook, in wat zichtbaar is en in wat ik voor anderen verberg. Geef mij vrienden zoals Jonathan, en help mij zo'n vriend te zijn voor iemand anders. Waar in mij iets van Saul groeit, laat het niet doorwoekeren. Amen.