1 Timotheüs 2

De Uitleg

Paulus schrijft een brief aan Timotheüs, een jonge leider in de gemeente van Efeze. Geen abstracte theologische verhandeling, maar praktische instructies: hoe moet het er in zo'n jonge kerk aan toe gaan? Hoofdstuk 2 begint met iets opvallends. Het allereerste wat Paulus noemt, is bidden. Niet de organisatie, niet de leer, niet het gebouw. Gebed.

Hij is daar heel concreet over. Bid voor alle mensen, schrijft hij, en specifiek voor koningen en mensen met gezag. Dat is opmerkelijk, want de keizer in die tijd was Nero. Geen heilige man. Iemand die christenen later zou laten vermoorden. Toch zegt Paulus: bid voor hem. Waarom? Zodat we een rustig en stil leven kunnen leiden in alle godsvrucht en waardigheid. Het gaat hem om vrede en ruimte, zodat het evangelie kan landen.

Want, zegt Paulus in vers 4, God wil dat alle mensen zalig worden en tot kennis van de waarheid komen. Daar zit het hart van het hoofdstuk. Vervolgens komt een van de mooiste samenvattingen van het evangelie in het Nieuwe Testament: er is één God en één Middelaar tussen God en mensen, de mens Christus Jezus, die Zichzelf gegeven heeft als losprijs voor allen.

Daarna gaat het over de praktijk van samenkomen. Mannen moeten bidden zonder ruzie of boosheid. Vrouwen moeten zich kleden met waardigheid en zelfbeheersing, niet pronkend met dure kapsels, goud en parels, maar met goede werken. En dan volgen de verzen die al eeuwen discussie oproepen: Paulus zegt dat hij een vrouw niet toestaat te onderwijzen of gezag te hebben over een man. Hij verwijst naar Adam en Eva. Het hoofdstuk eindigt met een belofte over redding, geloof, liefde en heiliging.

Wat betekent dit?

Dit hoofdstuk laat zien dat God geen god is van chaos, maar van orde, en bovenal van redding. Bidden voor iedereen, ook voor mensen die je liever niet zou willen steunen, is geen politieke keuze. Het is een geloofsdaad. Je erkent dat God groter is dan welke leider dan ook, en dat Hij mensenharten kan bereiken die jij niet kunt bereiken.

De centrale boodschap is vers 5 en 6. Eén God. Eén Middelaar. Eén losprijs. In een wereld die toen wemelde van goden, tempels en spirituele aanbiedingen, zegt Paulus: er is maar één weg, en die loopt via Jezus. Dat klinkt vandaag de dag misschien even hard als toen. Wij leven ook in een wereld waarin elke overtuiging gelijkwaardig moet zijn en exclusiviteit verdacht is. Toch staat het er. Niet als arrogantie, maar als feit waarover Paulus zelf zegt: hiervoor ben ik aangesteld als verkondiger.

Over die laatste verzen, het zwijgen en niet onderwijzen, valt veel te zeggen en er wordt veel over gezegd. Eerlijk: christenen verschillen hierover van mening, ook christenen die de Bijbel serieus nemen. Sommigen lezen het als een tijdloos voorschrift, anderen als een instructie die specifiek met de situatie in Efeze te maken had, waar dwaalleer rondging die juist via bepaalde vrouwen verspreid werd. Wat je hier ook van vindt, het is goed om te weten dat Paulus elders met respect schrijft over vrouwen die meewerkten in het evangelie, zoals Priscilla, Febe en Junia.

De Rode Draad

Vers 5 is een evangelie in één zin. Een middelaar is iemand die tussen twee partijen staat die elkaar niet kunnen bereiken. God is heilig, mensen zijn dat niet. Daar zit een kloof. In het Oude Testament had je priesters die offers brachten, telkens opnieuw, omdat het niet genoeg was. Jezus is de definitieve Middelaar. Hij heeft Zichzelf gegeven als losprijs. Dat woord, losprijs, komt uit de slavenmarkt. Iemand betaalde geld om een slaaf vrij te kopen.

Jezus betaalde niet met geld. Hij betaalde met Zichzelf. En die prijs gold voor allen, schrijft Paulus. Geen enkele groep, klasse, nationaliteit of achtergrond is uitgesloten. Daarom kun je voor iedereen bidden, ook voor Nero, ook voor de leraar die je niet uitstaat. God wil dat alle mensen tot kennis van de waarheid komen.

Voor Jou

Voor wie bid jij? Voor je vrienden waarschijnlijk, voor je familie, misschien voor jezelf als het moeilijk is. Maar bid je voor de minister-president? Voor je rector? Voor mensen die je politiek of persoonlijk irriteren? Paulus zegt: doe het. Niet omdat zij het verdienen, maar omdat God de wereld liefheeft en jouw gebed daar deel van mag uitmaken.

En dan vers 5. In een wereld waar alles relatief is, waar jouw waarheid en mijn waarheid naast elkaar mogen bestaan, durf jij te geloven dat er één Middelaar is? Dat is geen makkelijke positie. Het kan je vrienden kosten of in elk geval lastige gesprekken opleveren. Maar het is ook bevrijdend. Je hoeft niet zelf een brug naar God te bouwen. Die is er al.

Over de verzen die schuren: laat die niet je geloof beschadigen, en laat ze ook niet ongelezen. Worstel ermee. Praat erover. Lees verder.

Praat mee

Paulus zegt dat we voor leiders moeten bidden, ook voor leiders die we niet steunen of vertrouwen. Wat doet dat met je, en lukt het je?

Vers 5 zegt dat er maar één weg naar God is. Hoe ga jij hiermee om in gesprekken met mensen die anders geloven of niets geloven?

Samen Bidden

Heer, U wilt dat alle mensen U leren kennen. Leer mij bidden, ook voor mensen die ik liever vergeet. Dank U voor Jezus, de enige Middelaar, die Zichzelf gaf zodat ik bij U mag horen. Help mij om te geloven wat ik niet helemaal begrijp, en om eerlijk te zijn over mijn vragen. Amen.