Klaagliederen 5

De Uitleg

Klaagliederen 5 is het slot van een boek dat geen happy end heeft. Jeruzalem ligt in puin. De tempel, het hart van het volk, is verbrand. Mensen zijn weggevoerd naar Babel, anderen leven tussen de ruïnes en proberen te overleven. In dit hoofdstuk bidt het volk samen. Geen poëtische omhaal meer zoals in de eerdere hoofdstukken, geen kunstig acrostichon. Alleen nog een rauwe opsomming van wat er overblijft als alles weg is.

"Gedenk, HEERE, wat ons overkomen is" (vers 1). Zo begint het. Lees verder en je krijgt een inventaris van vernedering. Hun land is van vreemden. Ze zijn wezen. Ze moeten betalen voor hun eigen drinkwater. Slaven heersen over hen. Voor een stuk brood riskeren ze hun leven in de woestijn waar rovers wachten. Vrouwen worden verkracht, jongens moeten zware molenstenen duwen, ouderen worden niet meer geëerbiedigd. De vreugde is uit hun hart verdwenen, hun dansen is veranderd in rouw (vers 15). En dan die zin die er echt inhakt: "De kroon van ons hoofd is afgevallen. Wee toch ons, dat wij zo gezondigd hebben" (vers 16).

Pas op het eind komt iets dat op hoop lijkt. "U, HEERE, zetelt voor eeuwig, Uw troon is van generatie op generatie" (vers 19). Maar direct erna: "Waarom zou U ons voor altijd vergeten, ons verlaten tot in lengte van dagen?" (vers 20). Het boek eindigt niet met een opgeloste melodie. Het eindigt met een vraag die in de lucht blijft hangen: "Of hebt U ons geheel en al verworpen? Bent U zeer toornig op ons?" (vers 22).

Wat betekent dit?

Klaagliederen 5 weigert om iets mooier te maken dan het is. Dat is ongemakkelijk, want wij willen graag dat alles na verdriet weer goed komt binnen één hoofdstuk, één post, één seizoen van je leven. Maar de Bijbel laat hier zien dat God ruimte geeft aan klacht zonder oplossing. Aan gebed dat eindigt met een vraagteken.

Tegelijk is dit hoofdstuk geen ongeloof. Het is juist een diep geloof. Want wie klaagt bij God, gelooft dat Hij er is en dat Hij luistert. Wie helemaal niet meer gelooft, klaagt niet, die loopt weg. Het volk wendt zich juist naar God toe, ook al begrijpen ze Hem niet meer. Ze erkennen hun eigen schuld (vers 16) en ze houden vast aan wie Hij is, een eeuwige Koning op een troon die niet wankelt, ook als hun eigen kroon op de grond is gevallen.

De Rode Draad

Klaagliederen eindigt open. En dat is precies waarom dit boek vooruitwijst. De vraag "hebt U ons verworpen?" wacht eeuwen op een antwoord. Dat antwoord komt aan een kruis buiten Jeruzalem, waar een Man hangt die op Zichzelf neemt wat dit volk hier doormaakt. "Mijn God, Mijn God, waarom hebt U Mij verlaten?" Jezus citeert geen toevallige psalm. Hij stapt in de plek van de godverlatenheid, zodat de vraag van Klaagliederen 5 voor altijd beantwoord wordt: nee, God heeft Zijn volk niet verworpen. Hij heeft Zijn Zoon laten verwerpen in hun plaats.

De kroon die hier op de grond ligt (vers 16), wordt door Jezus opgepakt. Niet als gouden kroon, maar als doornenkroon. Pas door dat dragen kan er ooit weer een echte kroon worden uitgereikt aan mensen die alles kwijt waren. Klaagliederen schreeuwt om Pasen, ook al weet het boek dat zelf nog niet.

Voor Jou

Misschien zit je in een periode waarin alles klopt. Mooi, geniet ervan. Maar onthoud dit hoofdstuk voor later, want er komt een moment dat je het nodig hebt. Wanneer een vriendschap stuk gaat, een ouder ziek wordt, je geloof opeens leeg aanvoelt, je jezelf niet meer herkent. Dan mag je weten dat de Bijbel een hoofdstuk heeft dat niet zegt "kop op, het komt goed." Een hoofdstuk dat naast je gaat zitten en zegt: ja, dit is echt zwaar, en ja, je mag dit aan God vertellen zoals het is.

Veel mensen denken dat je tegen God alleen nette dingen mag zeggen. Christelijke zinnen, dankbare woorden, beleefde gebeden. Klaagliederen 5 laat zien dat dit niet waar is. Je mag boos zijn. Je mag niet snappen waar Hij is. Je mag eindigen met een vraag in plaats van een amen. Dat is geen tekort aan geloof, dat is geloof dat volwassen wordt.

En dan nog iets. Dit hoofdstuk wordt samen gebeden, in de wij-vorm. Verdriet hoeft niet privé te blijven. Zoek iemand bij wie je je masker af mag zetten. Iemand die niet meteen met oplossingen komt, maar die met je mee durft te klagen en met je mee durft te bidden. Die mensen zijn zeldzaam. Wees er zelf eentje voor een ander.

Praat mee

Welk deel van jouw leven zou je het liefst voor God verbergen omdat het te rauw of te boos voelt om uit te spreken? En wat zou er gebeuren als je het juist wel zou zeggen?

Klaagliederen eindigt zonder happy end. Vind je dat eerlijk van de Bijbel, of vind je het frustrerend? Waarom?

Samen Bidden

Heer, U zit op een troon die niet wankelt, ook als alles om mij heen wankelt. Leer mij om eerlijk te zijn bij U. Niet alleen met mijn nette woorden, maar ook met mijn vragen, mijn woede en mijn twijfel. Dank U dat Jezus de godverlatenheid heeft gedragen, zodat ik nooit echt alleen sta, ook niet als het zo voelt. Amen.