Romeinen 16

De Uitleg

Romeinen 16 is een hoofdstuk dat de meeste mensen overslaan. Een lijst met namen, groeten, een paar waarschuwingen, een slotzegen. Geen verhaal, geen scherpe redenering zoals in de hoofdstukken ervoor. Toch is dit hoofdstuk verrassend levend als je goed kijkt.

Paulus zit ergens in Korinthe en dicteert een brief aan de gemeente in Rome, een stad waar hij nog nooit geweest is. Toch kent hij daar mensen. Tweeëntwintig van hen noemt hij bij naam. Hij begint met Febe, een vrouw die de brief waarschijnlijk zelf naar Rome brengt. Ze is diakones in Kenchreeën en heeft volgens Paulus voor velen, ook voor hemzelf, gezorgd. Hij vraagt de gemeente haar te ontvangen en bij te staan.

Daarna komt de rij groeten. Priscilla en Aquila, een echtpaar dat ooit hun leven voor Paulus waagde. Epenetus, de eerste bekeerling van de provincie Asia. Maria, die zich kapot gewerkt heeft voor de gemeente. Andronicus en Junia, mensen die met Paulus in de gevangenis zaten en die al eerder christen waren dan hij. Rufus, en zijn moeder, "die ook mij tot moeder is." Korte zinnetjes, maar achter elk daarvan zit een verhaal van trouw, lijden, gastvrijheid.

Tegen het einde verandert de toon. Paulus waarschuwt scherp voor mensen die verdeeldheid zaaien en met mooie praatjes naïeve gelovigen om de tuin leiden. Hij vertrouwt erop dat de God van de vrede de satan spoedig onder hun voeten zal verpletteren. Dan volgt nog een rondje groeten van mensen bij hem in Korinthe, waaronder Tertius, de man die de brief letterlijk opschrijft en even tussendoor zelf de pen pakt om hallo te zeggen. De brief eindigt met een lofzang op God, die in staat is om gelovigen te bevestigen, door Jezus Christus.

Wat betekent dit?

Het opvallendste van dit hoofdstuk is hoe gewoon het is. Geen theologische hoogstandjes meer. Gewoon namen. Mensen.

Dat is geen anticlimax. Dat is precies waar de hele brief op uitloopt. Vijftien hoofdstukken lang heeft Paulus uitgelegd wat het evangelie is: dat God in Christus zondaars rechtvaardigt, dat genade sterker is dan zonde, dat Jood en heiden samen één lichaam vormen. En hier zie je waar dat evangelie landt. In een huis ergens in Rome waar Priscilla en Aquila een gemeente ontvangen. In een vrouw die een brief draagt. In een slaaf en een vrije, een man en een vrouw, een Jood en een heiden, die elkaar broeder en zuster noemen.

Theologie zonder namen is abstract. Namen zonder theologie zijn gewoon een lijst. Paulus laat zien dat het evangelie altijd persoonlijk wordt, of het is niets.

Tegelijk laat de waarschuwing aan het eind zien dat dit niet sentimenteel is. Er zijn mensen die deze gemeenschap willen verscheuren, met vleierij en mooie woorden. Eenheid is niet vanzelfsprekend. Ze moet beschermd worden.

De Rode Draad

De allerlaatste woorden van de Romeinenbrief gaan over een geheim dat eeuwen verborgen was, en dat nu openbaar is geworden: Jezus Christus, gepredikt onder alle volken. Daar draait alles om. Heel deze brief, en heel dit hoofdstuk met al die namen, hangt aan Hem.

Want waarom kent Paulus al die mensen? Waarom durft Febe alleen te reizen? Waarom riskeerden Priscilla en Aquila hun nek? Waarom zit Andronicus in de cel? Niet om Paulus. Om Jezus. Hij is degene die deze mensen uit hun oude leven heeft losgemaakt en aan elkaar verbonden. Een Romeinse zakenvrouw en een ex-slaaf, een rabbijn en een heiden, ze zouden elkaar in de gewone wereld nooit ontmoet hebben. In Christus zitten ze in dezelfde kamer.

Dat is wat het evangelie doet. Het maakt vreemden tot familie.

Voor Jou

Je leeft in een tijd waarin je honderden mensen kunt volgen zonder er één echt te kennen. Waarin gemeenschap iets is dat je kiest, en ook weer wegklikt als het ongemakkelijk wordt. Romeinen 16 is op een vreemde manier confronterend, juist omdat het zo concreet is.

Paulus kende namen. Hij wist wie voor wie had gezorgd, wie in de cel had gezeten, wiens moeder als een moeder voor hem was geweest. Dat soort kennen kost tijd en het laat sporen na. Het gaat verder dan iemand aardig vinden of soms samen iets doen.

Vraag jezelf eens af: door wie ben je werkelijk gekend? En wie ken jij zo? Is er in jouw leven iemand zoals Priscilla en Aquila, mensen die hun nek voor je zouden uitsteken? Iemand zoals Rufus' moeder, die er voor je is op een manier die warmer is dan biologisch noodzakelijk?

En andersom: ben jij dat voor iemand? Of ben je vooral een naam in een groepschat?

Een gemeente, een kerk, een geloofsgemeenschap is geen platform en geen evenement. Het is dit. Mensen die elkaar bij naam kennen, omdat ze samen bij Christus horen. Dat is niet altijd gezellig. Soms is het ongemakkelijk. Soms moet je, zoals Paulus, ook waarschuwen voor wie schade aanricht. Maar het is echt. En in een wereld die steeds gladder en eenzamer wordt, is het misschien wel een van de meest tegendraadse dingen die je kunt doen: ergens blijven, mensen leren kennen, je laten kennen.

Praat mee

Wie zou jou, als Paulus deze brief vandaag schreef, bij naam noemen? En waarom?

Paulus waarschuwt scherp voor mensen die met mooie woorden verdeeldheid zaaien. Hoe herken je dat vandaag, online of in je eigen omgeving?

Samen Bidden

Heer, dank U dat het evangelie geen idee is, maar mensen aan elkaar verbindt. Leer mij wat het is om gekend te worden en te kennen. Geef mij mensen om mee op te lopen, en maak mij iemand op wie anderen kunnen rekenen. Bewaar Uw kerk bij de waarheid, en bevestig ons door Jezus Christus. Amen.