Ruth 4

De Uitleg

Boaz gaat naar de poort. Dat is in een oude Israëlitische stad geen plek waar je doorheen loopt om ergens te komen, het is de plek waar recht wordt gesproken. De rechtbank, het stadhuis en het café tegelijk. Wie iets officieel wil regelen, doet het daar, voor het oog van iedereen die toevallig langskomt.

Boaz heeft een probleem dat opgelost moet worden. Hij wil met Ruth trouwen en haar onder zijn bescherming nemen, maar er is iemand anders die meer recht heeft dan hij. Een naamloze man, een naaste familielid van Naomi's overleden man. In de wet stond dat zo'n familielid het land van een overleden verwant kon terugkopen, zodat het bezit binnen de familie bleef. Boaz roept hem erbij, samen met tien oudsten als getuigen.

Eerst lijkt het simpel. Boaz biedt de man het stuk land van Naomi aan. De man hapt toe. Goede deal. Maar dan komt de clausule: bij dat land hoort ook Ruth, de Moabitische weduwe. Wie het land koopt, neemt haar mee en moet zorgen voor nageslacht dat de naam van de overledene draagt. Op dat moment trekt de man zich terug. Hij wil zijn eigen erfdeel niet in gevaar brengen. Hij doet zijn schoen uit, een oud gebaar waarmee hij zijn recht overdraagt aan Boaz.

En zo trouwt Boaz met Ruth. Ze krijgen een zoon, Obed. De vrouwen van Bethlehem zegenen Naomi, die eerder zei dat ze leeg was teruggekomen en bitter moest heten. Nu houdt ze een kleinkind op haar schoot. Het hoofdstuk eindigt met een geslachtsregister: Obed is de vader van Isaï, en Isaï is de vader van David.

Wat betekent dit?

Het verhaal van Ruth is geen romantisch filmpje met een gouden randje. Het is een verhaal over trouw die kost. Boaz had ook kunnen doen wat de naamloze losser deed: rekenen, calculeren, zijn eigen toekomst veiligstellen. Ruth was een buitenlander, een Moabitische, iemand die volgens de wet eigenlijk niet eens in de gemeenschap van Israël hoorde. Met haar trouwen betekende risico nemen.

De andere man heeft geen naam in het verhaal. Dat is geen toeval. Wie alleen voor zichzelf kiest, verdwijnt uit het geheugen. Boaz kiest het tegenovergestelde: hij geeft zijn naam en zijn toekomst aan iemand die niets kan teruggeven. En juist hij komt in het boek van Ruth te staan, en daarna in elke kerstkalender ter wereld.

De Rode Draad

Lees die laatste regels nog eens. Obed, Isaï, David. Vier hoofdstukken lang lijkt het te gaan over een weduwe en haar schoonmoeder die proberen te overleven, en dan opeens blijkt dat dit verhaal het fundament legt voor het koningshuis van Israël. En als je doorbladert naar Mattheüs 1, zie je dat Ruth in de stamboom van Jezus staat. Boaz, Obed, Isaï, David, en helemaal aan het eind van die lijst: Christus.

Boaz wordt in de Joodse traditie een losser genoemd, een goël. Iemand die de prijs betaalt om een familielid vrij te kopen, te beschermen, terug te brengen. Het Nieuwe Testament gebruikt precies dat beeld voor wat Jezus doet. Hij is de Losser die alles wat Hij heeft inzet om mensen die geen recht hebben, geen positie, geen toekomst, binnen te halen in Zijn familie. De naamloze man in Ruth 4 weigert omdat de prijs te hoog is. Jezus weigert niet. Hij betaalt.

En Ruth, de buitenstaander, de Moabitische, blijkt geen voetnoot maar een hoeksteen. God werkt buiten de lijntjes van wat mensen verwachten. Hij bouwt Zijn verhaal door mensen die volgens het systeem niet meetellen.

Voor Jou

Je leeft in een tijd waarin bijna alles wordt afgerekend op zichtbaar resultaat. Cijfers, volgers, prestaties, hoe je eruitziet op een vierkant van een paar centimeter. Wie zichzelf in de uitverkoop doet voor likes, lijkt het te maken. Wie kiest voor iets dat niets oplevert, lijkt achter te blijven.

Ruth 4 zet daar iets tegenover. De man die rekent, verliest zijn naam. De man die kiest voor iemand zonder positie, krijgt zijn naam terug in de stamboom van de Messias. Naomi, die zei dat God haar leven leeg had gemaakt, zit aan het eind met een baby op haar schoot waarvan ze de betekenis zelf nog niet eens kan overzien.

Misschien voel je je soms eerder Ruth dan Boaz. Buitenstaander, niet vanzelfsprekend erbij, twijfelend of God jou ziet tussen alles wat luider en groter is. Dit hoofdstuk zegt dat God juist door zulke levens werkt. Niet ondanks, maar via. Hij rekent niet zoals mensen rekenen.

En als je merkt dat je in keuzes voor jezelf de naamloze man begint te worden, alleen kiezend wat veilig is, alleen investerend waar het iets oplevert, dan is Boaz een tegenstem. Trouw is duur en bijna nooit fotogeniek. Maar het blijft staan als de likes allang verdampt zijn.

Praat mee

Waar in jouw leven merk je dat je rekent zoals de naamloze losser deed, kiezend voor wat veilig is in plaats van wat trouw is?

Ruth was een buitenstaander en juist zij staat in de stamboom van Jezus. Wat doet dat met hoe jij denkt over de mensen die in jouw omgeving aan de rand staan, of over jezelf als je je zo voelt?

Samen Bidden

God, U bent een Losser. U rekent niet zoals wij rekenen. Dank U dat Jezus de prijs betaalde die wij niet konden betalen, en dat U mensen die niets in te brengen hebben opneemt in Uw verhaal. Leer mij trouw te zijn waar het iets kost, en leer mij geloven dat U ook in mijn leven schrijft aan iets dat groter is dan ik kan zien. Amen.