Ezechiël 12

De Tekst

Ezechiël krijgt opdracht een verhuizing in scène te zetten. Overdag pakt hij zijn spullen, 's avonds graaft hij een gat door de muur van zijn huis en sluipt naar buiten, met zijn gezicht bedekt. Het is een toneelstuk voor de ballingen in Babel, een voorspelling van wat koning Zedekia in Jeruzalem zal overkomen: vluchten, gevangen worden, blind naar Babel gevoerd. In het tweede deel van het hoofdstuk eet de profeet bevend brood en drinkt sidderend water, beeld van de paniek die over Jeruzalem komt. Het hoofdstuk eindigt met een aanklacht tegen het spreekwoord dat de tijd toch wel rekt en visioenen vervliegen: het woord van de HEER zal geschieden, en spoedig.

De Kern

Wat hier op het spel staat is de geloofwaardigheid van Gods woord zelf. De ballingen in Babel klampen zich vast aan de illusie dat het wel los zal lopen met Jeruzalem, en in Jeruzalem zegt men dat profetieën altijd over verre tijden gaan (vers 27). Tussen die twee zelfbedrog-strategieën in plaatst God een profeet die niet alleen spreekt maar zijn lichaam tot teken maakt. De boodschap: God is geen God die dreigt om te dreigen. Zijn woord is geen ruis maar werkelijkheid in wording. "Geen van Mijn woorden zal nog worden uitgesteld" (vers 28) is geen toornige opwelling maar een ontmaskering van uitstelgedrag, toen en nu.

De Rode Draad

Dat een profeet zijn lichaam inzet als levende parabel is geen incident. Jesaja loopt drie jaar naakt rond (Jesaja 20), Hosea trouwt een ontrouwe vrouw, Jeremia draagt een juk om zijn nek. En uiteindelijk wordt het Woord zelf vlees, en draagt Hij een kruis als publieke parabel van oordeel en redding. Ezechiëls verhuizing met bedekt gezicht is een vooruitwijzing naar een dieper patroon: God communiceert niet alleen door woorden maar door belichaamde tekens. Tegelijk staat hier de spanning die heel het profetische corpus draagt: oordeel is reëel en spoedig, maar binnen het oordeel klinkt al de echo van terugkeer. Hoofdstuk 12 sluit het visioen van Gods vertrekkende heerlijkheid uit hoofdstuk 11 af, maar de belofte van een nieuw hart (11:19) blijft staan.

De Spiegel

Het meest ongemakkelijke in dit hoofdstuk is niet het oordeel maar het uitstel-mechanisme. "Het visioen dat hij ziet, gaat over verre dagen" (vers 27). Dat is precies hoe wij vaak met de Schrift omgaan: ja, het klopt, maar nu nog niet, niet voor mij, niet vandaag. We schuiven Gods spreken op de lange baan zonder het tegen te spreken. Waar doe jij dat? Bij die verzoening die je al twee jaar uitstelt? Bij de gewoonte waarvan je weet dat ze je leegzuigt maar die je morgen wel aanpakt? Bij het geld dat je vasthoudt alsof het van jou is? Ezechiël graaft een gat in zijn eigen muur. Soms moet je je eigen ingerichte leven openbreken om te horen wat God al lang gezegd heeft.

De Intertekst

Het bedekte gezicht van Zedekia (vers 12) krijgt in 2 Koningen 25:7 zijn gruwelijke voltooiing: zijn ogen worden uitgestoken nadat hij zijn zonen heeft zien sterven. Hij zal Babel zien zonder het te zien, precies zoals Ezechiël hier in beeld brengt. Jeremia 52 vertelt hetzelfde. Het spreekwoord in vers 22, "de dagen verstrijken, en elk visioen gaat verloren", echoot in 2 Petrus 3:4: "Waar is de belofte van Zijn komst?" Hetzelfde uitstelmechanisme, eeuwen later, nu rond Christus' wederkomst. Petrus' antwoord lijkt op dat van Ezechiël: God is niet traag, Hij geeft ruimte. Maar de dag komt. En tegenover de bedekte ogen van Zedekia staat het ontsluierde gezicht van 2 Korinthe 3:18, waar wij met onbedekt gezicht de heerlijkheid van de Heer aanschouwen.

Context

We zitten rond 592 voor Christus. Ezechiël zelf is al sinds 597 in ballingschap, weggevoerd met de eerste deportatie samen met koning Jojachin. Jeruzalem staat nog overeind, met Zedekia als vazalkoning onder Babylonische heerschappij. In de stad spelen profeten die zeggen dat het allemaal niet zo'n vaart loopt, en onder de ballingen leeft de hoop op snelle terugkeer. Tegen die dubbele illusie in moet Ezechiël spelen. Een gat door een lemen huismuur graven was geen onmogelijke klus, maar wel een schouwspel waar de buren naar kwamen kijken. Precies de bedoeling. Profetie is hier publiek theater, geen privégebed.

Het Profiel

De eerste hoorders waren mede-ballingen, mensen die hun huis, tempel en land al kwijt waren maar nog hoopten dat het thuisfront overeind bleef. Zij zagen Ezechiël zijn boeltje pakken en herkenden de gebaren: zo had ze het zelf gedaan, vijf jaar geleden. Wat hen trof was niet de informatie maar de herkenning. Hun verleden werd Jeruzalems toekomst. En het spreekwoord dat ze rondvertelden, dat profetieën toch nooit uitkomen, werd hen letterlijk uit de mond geslagen. Voor hen was dit geen abstracte les over Gods soevereiniteit maar een pijnlijke bevestiging dat hun ballingschap geen vergissing was geweest, maar het begin van iets dat ze nog niet wilden zien aankomen.

Reflectie

Welk woord van God heb jij stilletjes verplaatst naar "ooit, later, niet nu"?

Waar in jouw leven moet er een gat door de muur, om te horen wat al gesproken is?