2 Korinthe 2

De Tekst

Paulus legt uit waarom hij niet opnieuw naar Korinthe kwam: niet uit onverschilligheid, maar om hen een nieuwe pijnlijke ontmoeting te besparen. Hij schreef hen met veel tranen, niet om hen te kwetsen maar opdat ze zijn liefde zouden kennen. De man die hen verdriet deed, moet nu vergeven worden, anders verzwelgt het verdriet hem en wint de satan terrein. En dan, midden in dit alles, breekt de doxologie door: God leidt ons altijd in zijn triomftocht en verspreidt door ons de geur van de kennis van Christus, een geur van leven of een geur van dood.

De Kern

Wat dit hoofdstuk werkelijk doet, is laten zien hoe diep apostolische liefde gaat. Paulus' uitstel was geen tactiek maar tederheid. En zijn vermaning was geen machtsvertoon maar verwonding uit liefde. Onder al deze pastorale wikken en wegen ligt iets verrassends: God maakt geen onderscheid tussen het kleine drama van een beschadigde gemeente en zijn grote werk in de wereld. Beide worden meegenomen in dezelfde triomftocht. Het verzoenen van één gevallen broeder en het verspreiden van Christus' geur over de aarde zijn niet twee dingen, ze zijn één beweging. Genade laat zich niet opdelen in groot en klein. Dat is moeilijker te accepteren dan het klinkt.

De Rode Draad

De triomftocht waarover Paulus spreekt, was een Romeins schouwspel: een overwinnende veldheer trekt de stad binnen, met wierook in de lucht en gevangenen achter zich aan. Paulus draait het beeld om. Wij zijn de gevangenen, meegevoerd door Christus, en juist daarin verspreiden we zijn geur. Hier raakt de tekst aan het hart van het evangelie: overwinning door overgave, kracht door zwakheid, leven door dood. Het oude verbond kende de geur van offers die opstijgen naar God, denk aan Noach na de vloed. Nu is Christus zelf het offer, en wij dragen die geur met ons mee, of we het willen of niet. Onze aanwezigheid in de wereld is nooit neutraal.

De Spiegel

Er zit iets in dit hoofdstuk dat ongemakkelijk dichtbij komt. Paulus vraagt de gemeente om iemand die hen pijn heeft gedaan opnieuw te omarmen, en hij waarschuwt: anders krijgt de satan de overhand. Vergeving is dus geen vroom extraatje maar geestelijke noodzaak. Denk aan die collega die je rugnummer gaf, die familielid die je vertrouwen schond, die oudste die je publiek vernederde. Het is mogelijk om zo lang in je gelijk te blijven staan dat het je opvreet. Paulus zegt: laat het los, niet omdat het niet erg was, maar omdat verdriet zonder vergeving een open deur is. En tegelijk: durf jij toe te geven dat jouw geur, jouw aanwezigheid, voor sommigen geur van dood is? Niet iedereen zal je dankbaar zijn dat je christen bent.

De Intertekst

De geur van offers loopt door de hele Schrift heen. Genesis 8 spreekt van de aangename geur die opsteeg van Noachs altaar, waarna God beloofde de aarde niet meer te vervloeken. In Efeze 5:2 wordt Christus zelf beschreven als een offergave, "tot een aangename geur" voor God. Paulus pakt die lijn op en doet er iets verbluffends mee: wij, de verloste gemeente, zijn deelgenoot van die geur geworden. We zijn niet alleen toeschouwers van het offer, we dragen de reuk ervan. Dat verbindt 2 Korinthe 2 onmiddellijk met Romeinen 12:1, waar Paulus oproept onszelf als levend offer aan te bieden. Aanbidding is geuren naar Christus.

Het Profiel

De Korinthiërs waren een verdeelde, hooggeleerde, statusbewuste stadsgemeente. Korinthe was een havenstad vol handel, religie en eer. Een Romeinse triomftocht kenden zij van haver tot gort, en het beeld moet hen geraakt hebben. Maar er zat ook iets schurends in: Paulus, hun apostel, presenteert zichzelf als gevangene in die optocht, niet als overwinnaar. Voor een gemeente die graag indruk maakte met welbespraakte leiders moet dat ontnuchterend geweest zijn. Bovendien: de man die berispt was, was waarschijnlijk iemand die Paulus persoonlijk had aangevallen. De gemeente had hem gestraft. Nu vraagt Paulus om vergeving. Dat veronderstelt dat de gemeente bereid is haar eigen verontwaardiging op te geven omwille van iemand anders' herstel.

De Hoofdpersoon

Paulus laat hier een kant van zichzelf zien die we vaak vergeten. We kennen hem als de theoloog, de polemist, de reiziger. Hier is hij de pastor met tranen. Hij schrijft: "uit veel verdrukking en benauwdheid van hart heb ik u geschreven, onder veel tranen." Dit is geen man die berisping makkelijk vindt. Het kostte hem nachten. Hij heeft zijn reis veranderd om hen te sparen. Hij weegt zijn woorden. En tegelijk weigert hij sentimenteel te worden, hij blijft bij de waarheid. Wat dit portret zegt over God: zo is Hij ook. Streng waar nodig, teder waar mogelijk, en altijd uit op herstel, niet op gelijk krijgen. De tranen van Paulus zijn een glimp van het hart van Christus.

Reflectie

Waar in jouw leven dragen jij vergeving voor je uit als noodzaak, niet als gunst?

Welke geur verspreid jij, zonder het te weten, in de ruimtes waar je komt?