Ezechiël 9

De Tekst

Ezechiël ziet zes mannen met dodelijke wapens naderen, met daartussen een man in linnen met een schrijfgerei aan zijn zij. De heerlijkheid van God verlaat de cherub en gaat naar de drempel van de tempel. De man in linnen krijgt opdracht een merkteken te zetten op het voorhoofd van iedereen die zucht en steunt over de gruwelen in Jeruzalem. Daarna volgt het oordeel: meedogenloos, beginnend bij het heiligdom, bij de oudsten. Ezechiël valt op zijn aangezicht en vraagt of God het overblijfsel van Israël geheel zal vernietigen.

De Kern

Dit hoofdstuk laat zien dat heiligheid niet decoratief is. De God die in Jeruzalem woont, is dezelfde God die Jeruzalem nu treft, en juist omdat Hij heilig is, kán het kwaad in zijn nabijheid niet onbestraft blijven. Tegelijk is dit geen blinde toorn. Voordat het zwaard wordt getrokken, wordt eerst het merkteken gezet. Oordeel en redding gaan in deze tekst niet om de beurt, maar tegelijkertijd, in dezelfde beweging. Wie zucht en steunt over wat er misgaat, blijkt door God gezien te zijn voordat hij wist dat hij gezien werd. Genade is hier geen alternatief voor oordeel, maar wat midden in het oordeel gestalte krijgt.

De Rode Draad

Het merkteken op het voorhoofd verbindt deze tekst met een lange lijn. Het bloed aan de deurposten in Egypte deed iets vergelijkbaars: een teken dat onderscheid maakt tussen wie geslagen wordt en wie gespaard. In Openbaring 7 keert het beeld terug, daar krijgen Gods dienaren een zegel op hun voorhoofd voordat de oordelen losbarsten. Tussen die twee polen staat Ezechiël 9, en daartussen staat het kruis. Christus is de man in linnen én het merkteken zelf: Hij die het oordeel niet ontwijkt maar erin afdaalt, en die op de zijnen een teken zet dat zegt: deze hoort bij Mij. De rode draad is dat God altijd eerst tekent voordat Hij treft.

De Spiegel

Wie zucht en steunt over de gruwelen in de stad? Niet wie meedoet, maar ook niet wie boven de stad gaat staan om te oordelen. Het is wie pijn voelt om wat er misgaat, alsof het eigen pijn is. Dat is een ongemakkelijke spiegel. Het is makkelijk om verontwaardigd te zijn over de cultuur, de kerk, de politiek, maar verontwaardiging is iets anders dan zuchten. Zuchten kost je iets. Het betekent dat je niet bent afgestompt, niet cynisch geworden, niet gewend aan wat God haat. Misschien is de vraag voor jou vandaag eenvoudig: waar ben jij gestopt met zuchten? Waar heb je je neergelegd bij iets wat God nog steeds aanstoot geeft, in je werk, in je kerk, in jezelf?

Het Detail

De heerlijkheid die in vers 3 opstijgt van de cherub naar de drempel. Dit is een klein zinnetje, maar het is verschrikkelijk. Eeuwenlang woonde Gods heerlijkheid boven de ark, tussen de cherubs, in het allerheiligste. Nu komt zij in beweging. Niet uit woede die haar wegjaagt, maar met een traagheid die bijna pastoraal is, zoals een vader de deur uitloopt en op de drempel blijft staan, hopend dat iemand hem terugroept. In hoofdstuk 10 en 11 zal de heerlijkheid verder gaan, tot ze de stad helemaal verlaat. Maar hier, op de drempel, aarzelt God nog. Dat detail vertelt iets wezenlijks: zelfs in zijn vertrek is Hij langzaam.

Het Profiel

De eerste hoorders waren ballingen in Babel, mensen die hun stad hadden achtergelaten en aan de rivier de Kebar zaten met de vraag of God hen vergeten was. Zij hoorden dit visioen niet als toeschouwers van een ramp ver weg, maar als verklaring van hun eigen leven. Waarom zaten zij hier? Niet omdat God had verloren van de Babylonische goden, maar omdat Hij zelf was opgestaan en weggegaan. Dat is harder dan ballingschap. Tegelijk hoorden zij ook iets anders: er is een teken, er is een overblijfsel, er zijn mensen die zuchten. Wie aan de Kebar zuchtte over Jeruzalem, mocht weten dat God dat had geregistreerd voordat het oordeel viel.

De Hoofdpersoon

God treedt hier op in een paradox die niet wordt opgelost. Hij beveelt het zwaard, en zegt dat zijn oog niet zal sparen. Hij is de God die ouderlingen laat doden bij zijn eigen heiligdom. Maar diezelfde God zorgt eerst voor het merkteken, en als Ezechiël op zijn aangezicht valt en huilt, antwoordt Hij. Hij is niet onbewogen. Het beeld dat dit hoofdstuk schildert is van een God die woedend is omdat Hij liefheeft, die treft omdat Hij gezien heeft hoe weerlozen zijn vertrapt (vers 9), en die zelfs op de drempel van zijn vertrek nog tekent. Dit is geen wrede God en geen sentimentele God. Dit is de heilige die niet ophoudt verbond te willen.

Reflectie

Waar in jouw leven of omgeving ben je opgehouden met zuchten over wat God nog steeds verdriet doet?

Wat betekent het voor jou dat God eerst tekent voordat Hij treft, en hoe verandert dat de manier waarop je naar zijn oordeel kijkt?