Hebreeën 6:1

De Tekst

"Laten wij daarom het eerste onderwijs met betrekking tot Christus laten rusten, en doorgaan tot de volmaaktheid, zonder opnieuw het fundament te leggen van bekering van dode werken en van geloof in God." De schrijver roept zijn lezers op om verder te gaan dan waar ze steeds weer opnieuw beginnen. Het fundament ligt er; nu is het tijd om te bouwen. Blijven hangen bij de basis, hoe belangrijk die ook is, wordt hier bijna als een gevaar getekend.

De Kern

Er zit iets ongemakkelijks in dit vers. De schrijver noemt bekering en geloof "eerste onderwijs", alsof je daar op zeker moment voorbij zou moeten zijn. Maar hoe kun je ooit voorbij bekering zijn? Voorbij geloof in God? De sleutel ligt in het beeld van het fundament. Een huis waarvan je elke dag opnieuw de fundering giet, komt nooit boven de grond uit. Bekering en geloof blijven dragend, maar ze zijn niet het hele bouwwerk. De schrijver vraagt om beweging, om groei die zich niet laat bevriezen bij het begin. Dat is geen minachting voor de basis, maar juist eerbied ervoor: fundamenten worden gelegd om op te bouwen, niet om te bewonderen.

De Rode Draad

Doorgaan tot volmaaktheid, tot "volwassenheid" zou je ook kunnen zeggen, past in een patroon dat door de hele Schrift loopt. God brengt Israël uit Egypte, maar niet om in de woestijn te blijven; Hij leidt hen naar het land. Jezus roept discipelen niet om leerling te blijven, maar om Hem uiteindelijk te vertegenwoordigen in de wereld. Paulus schrijft aan de Korinthiërs dat hij hen melk gaf omdat ze nog geen vast voedsel konden verdragen, en dat verwijt hij hen. In Hebreeën staat Christus als de volmaakte Hogepriester centraal, en de schrijver wil dat zijn lezers Hem leren kennen in die volle diepte. Blijven hangen bij het abc betekent Christus niet echt ontmoeten zoals Hij zich wil laten kennen.

De Spiegel

Er is een vroomheid die eindeloos rond het beginpunt cirkelt. Je gaat naar de kerk, je bidt, je weet dat Jezus voor jou stierf, en al twintig jaar is je geloofsleven ongeveer hetzelfde. Niet slechter, maar ook niet dieper. Deze tekst schuurt precies daar. Misschien voel je je veilig bij het bekende: dezelfde soort preken, dezelfde soort gebeden, dezelfde soort schuldgevoelens die je bij God brengt en waarna je weer verder gaat. Doorgaan tot volmaaktheid vraagt iets anders. Het vraagt dat je Christus leert kennen in gebieden waar je Hem nog niet toeliet: je omgang met geld, je huwelijk dat vastzit, je woede over onrecht, je angst voor ouder worden. Volwassen worden in geloof is niet meer weten, maar meer overgeven.

De Intertekst

Paulus schrijft in 1 Korinthe 3: "Ik heb u met melk gevoed en niet met vast voedsel, want u kon dat nog niet verdragen." Diezelfde spanning. En in Efeze 4 spreekt hij over opgroeien "tot een volwassen man, tot de maat van de grootte van de volheid van Christus." Volwassenheid in geloof heeft altijd Christus als maat, niet onszelf. Interessant is ook het contrast met Jezus' woord in Mattheüs 18 dat we moeten worden als kinderen. Dat gaat over afhankelijkheid en vertrouwen, niet over onwetendheid. Kinderlijk vertrouwen en volwassen inzicht sluiten elkaar niet uit; ze horen samen. Wat de Hebreeënschrijver bestrijdt is kinderachtigheid, niet kinderlijkheid.

Context

De Hebreeënbrief is geschreven aan Joodse christenen die het moeilijk hadden. Vervolging, sociale uitsluiting, misschien twijfel of ze niet beter terug konden keren naar de synagoge waar het veiliger was. De schrijver merkt dat ze geestelijk stilstaan, of zelfs achteruitgaan. Vlak voor onze tekst, in hoofdstuk 5, verwijt hij hen: "U bent traag geworden in het horen. Want hoewel u, gelet op de tijd, leraars zou moeten zijn, hebt u weer iemand nodig die u onderwijst in de grondbeginselen." Onder druk is de neiging groot om terug te vallen op het bekende, op wat veilig voelt. Deze brief probeert hen te overtuigen dat vooruitgaan naar Christus, ook door het lijden heen, de enige weg is.

Het Profiel

De eerste lezers hoorden in "dode werken" waarschijnlijk de rituele voorschriften waar ze uit voortkwamen: reinigingen, offers, ceremoniën die zonder Christus geen leven brengen. Bekering van dode werken betekende voor hen breken met een religieus systeem dat hen gevormd had van jongs af aan. Dat is geen kleine stap. En "geloof in God" klonk voor Joodse oren vertrouwd, maar de brief laat zien dat God zich definitief heeft uitgesproken in de Zoon. Doorgaan tot volmaaktheid betekende voor hen: durf Christus voluit te aanvaarden als het einde en de vervulling van alles waar je vandaan komt. Niet half. Niet met een been terug in de oude zekerheden.

Reflectie

Waar in mijn geloofsleven leg ik telkens opnieuw hetzelfde fundament, zonder er ooit iets op te bouwen?

Welk gebied in mijn leven heb ik Christus nog niet echt binnengelaten, omdat het bekende veiliger voelt dan de groei die Hij vraagt?