1 Korinthe 15:20

De Tekst

"Maar nu, Christus is opgewekt uit de doden en is de Eersteling geworden van hen die ontslapen zijn." Paulus zet met dat kleine woordje "maar nu" een streep door alles wat hij in de voorgaande verzen als hypothese heeft opgebouwd. Als Christus niet is opgestaan, dan is het geloof leeg, de prediking zinloos, de doden verloren. Maar nu. De feiten liggen anders. Christus staat op als de Eersteling, en dat woord bepaalt alles wat volgt.

De Kern

Het woord "Eersteling" doet hier het zware werk. Paulus grijpt terug op de oogstbeelden uit Israëls kalender: de eerste schoof die op de dag na de sabbat werd binnengebracht als teken dat de hele oogst eraan komt. Christus is niet zomaar de eerste die opstond, alsof Hij toevallig vooropging in een rij. Hij is de garantie, het onderpand, het bewijsstuk dat de rest volgt. Opstanding is bij Paulus geen losstaand wonder maar het begin van een beweging die niet meer te stoppen is. De dood, die sinds Genesis 3 het laatste woord had, heeft dat woord verloren. Er is een barst in het beton geslagen, en die barst breidt zich uit.

De Rode Draad

Hier komen twee lijnen samen die door de hele Schrift lopen. De eerste is de belofte dat de dood niet definitief zal zijn: het smeulende vermoeden bij Job dat zijn Losser leeft, de doorbraak bij Daniël 12 waar sommigen ontwaken tot eeuwig leven, de scheur in Jesaja 25 waar de dood voor altijd verslonden wordt. Christus is het scharnier waarop deze belofte draait van hoop naar feit. De tweede lijn is die van de eersteling zelf. In Leviticus 23 moest Israël de eerste schoof brengen als teken dat de oogst van God is. Christus brengt zichzelf, en daarmee brengt Hij ook ons. Hij is de nieuwe Adam die niet de dood inleidt maar het leven, en waar Adam een menigte meesleepte in de val, sleept Christus een menigte mee in de opstanding.

De Spiegel

Als je iemand hebt begraven, dan weet je hoe onwrikbaar de dood zich presenteert. De kist zakt, de aarde valt, en alle woorden lijken opeens dun. "Eersteling" is dan geen theologisch begrip meer maar een levenslijn. Het zegt: wat er met Christus is gebeurd, gebeurt ook met hen. Niet metaforisch, niet als voortleven in herinnering, maar werkelijk, lichamelijk, in een lichaam dat niet meer sterft. En dat raakt ook aan hoe je nu leeft. Wie gelooft dat de dood het laatste woord heeft, gaat anders om met veiligheid, met bezit, met de klok. Wie gelooft dat Christus de Eersteling is, kan zijn leven durven geven, want het leven wordt teruggegeven. De opstanding maakt je niet luchtig over verlies, maar wel vrij van de tirannie ervan.

De Intertekst

Kolossenzen 1:18 noemt Christus "de Eerstgeborene uit de doden, opdat Hij in allen de Eerste zou zijn." Dezelfde beweging: Hij gaat niet alleen voorop, Hij trekt anderen mee. En in Openbaring 1:18 spreekt de opgestane Christus zelf: "Ik ben de Levende, en Ik ben dood geweest en zie, Ik ben levend tot in alle eeuwigheid. En Ik heb de sleutels van het rijk van de dood." De Eersteling houdt de sleutels vast. Dat is niet decoratief. Het betekent dat de deur van de dood van binnenuit is opengebroken, en dat degene die haar opendeed nu bepaalt wie eruit komt.

Het Profiel

De Korinthiërs waren Grieken, en Grieken hadden moeite met lichamelijke opstanding. Onsterfelijkheid van de ziel, dat kon; het lichaam zagen velen als een last waarvan je bevrijd wilde worden, niet iets om terug te krijgen. Sommigen in Korinthe zeiden daarom: er is geen opstanding van de doden (vers 12). Paulus laat zien dat je Christus dan meteen inlevert. Voor de eerste hoorders was dit dus geen abstract debat maar een verscheuring in hun denken. Ze moesten leren dat God het lichaam niet wegwerpt maar terugvordert, en dat de toekomst niet een ontsnapping is uit de materie maar een verheerlijking ervan. Voor ons, die vaak stiekem ook hopen op een soort zielenhemel, is die correctie nog steeds nodig.

De Vraag

Als Christus de Eersteling is, waarom duurt de oogst dan zo lang? Tussen de eerste schoof en het binnenhalen van de rest lag in Israël enkele weken. Tussen Pasen en onze opstanding liggen inmiddels tweeduizend jaar, en de dood houdt intussen ongehinderd huis. Paulus zelf geeft geen sluitend antwoord op dat tijdsverloop, behalve dat Christus moet heersen totdat alle vijanden onder Hem liggen (vers 25). We leven in het interval, en dat interval schuurt. De belofte is zeker, de wachttijd is echt. Beide moeten we uithouden zonder het een tegen het ander weg te strepen.

Reflectie

Waar in jouw leven functioneert de dood, in welke vorm dan ook, nog steeds als het laatste woord, ook al belijd je met je mond dat Christus is opgestaan?

Wat zou er concreet veranderen in je omgang met verlies, met angst, of met tijd, als je "Eersteling" niet als leerstuk maar als werkelijkheid zou nemen?