Hebreeën 7:21

De Tekst

Hebreeën 7:21 wijst op iets opmerkelijks: de Levitische priesters werden priester zonder eed, maar Jezus wordt priester mét een eed van God zelf. De schrijver citeert Psalm 110: "De Heere heeft gezworen, en het zal Hem niet berouwen: U bent Priester in eeuwigheid, naar de ordening van Melchizedek." Een eed van God, een onherroepelijke belofte, en daarin wordt een nieuwe orde van priesterschap gevestigd.

De Kern

Dat God zweert, is theologisch gezien bijna een paradox. Waarom zou de Waarheid zelf zich binden aan een eed? Zijn ja is toch zijn ja? Toch doet Hij het hier, en de schrijver van Hebreeën laat die zwaarte landen. Een eed is het ultieme middel om twijfel uit te sluiten, een laatste woord achter het woord. God vindt het nodig om bij de aanstelling van deze Priester zo'n woord uit te spreken. Niet omdat Hij ooit onbetrouwbaar was in zijn gewone spreken, maar omdat Hij wil dat wij, wankelmoedige mensen, geen ruimte meer hebben om te vrezen dat deze priester vervangen wordt, verdwijnt, of ingehaald wordt door een hogere orde. Dit priesterschap staat vast zoals God zelf vaststaat.

De Rode Draad

Het Oude Testament kent vele priesters, en ze stierven allemaal. Aäron ging, zijn zonen volgden, generatie na generatie droeg het offerbloed naar het heilige. Priesterschap was altijd een stokje dat werd doorgegeven, met alle gebreken van menselijke overdracht. Hier, in de verwijzing naar Psalm 110, breekt iets anders door. Melchizedek verscheen bij Abraham zonder stamboom, zonder opvolger, een priester buiten het systeem. En nu zegt God: zo wordt mijn Zoon priester. Niet door afstamming, niet door tempel, niet door een lijn die ooit afbreekt. De hele offerdienst van Israël was een schaduw die wachtte op dit moment waarin God zou zweren en zijn Priester zou aanstellen voor altijd. Christus is wat die eeuwenlange rituelen fluisterden.

De Spiegel

Wat doet een eed van God met jouw onzekerheid? Je weet hoe het is om 's nachts te liggen piekeren over of het wel echt waar is, of je geloof wel klopt, of God niet toch van gedachten is veranderd over jou. Je kent de stem die zegt: misschien ben jij de uitzondering. Deze tekst sluit die stem af, niet door jou te feliciteren met je geloof, maar door te wijzen op een Priester wiens aanstelling door God onder ede is bevestigd. Je redding hangt niet aan jouw voortgang, aan jouw gevoel, aan de kwaliteit van je gebeden deze week. Zij hangt aan Iemand die daar staat omdat God heeft gezworen. Dat is schurend, want het haalt je uit het middelpunt. En het is bevrijdend, om precies dezelfde reden.

Het Detail

"En het zal Hem niet berouwen." Een merkwaardige toevoeging. Elders in de Schrift lezen we wel dat het God berouwde, dat Hij Saul tot koning had gemaakt, bijvoorbeeld. God kan terugkomen op aanstellingen. Maar hier niet. Dit woordje "berouwen" sluit een deur die bij andere aanstellingen openstond. Saul werd verworpen, de Levitische priesters werden ingehaald door iets beters, maar deze Priester zal niet verworpen worden, niet vervangen worden, niet terzijde geschoven worden. Blijf eens staan bij dat kleine zinnetje. Het is alsof God zelf de deur achter zich dichttrekt en de sleutel weggooit. Wat Hij hier doet, doet Hij definitief. En de reden dat Hij het zo nadrukkelijk zegt, is omdat Hij weet dat wij zouden vrezen van wel.

Context

De brief aan de Hebreeën is geschreven aan Joodse christenen die onder druk stonden om terug te keren naar de synagoge, naar de tempel, naar het vertrouwde en zichtbare systeem van priesters, offers en feesten. De tempel stond mogelijk nog, de rook steeg nog op, de priesters liepen nog in hun gewaden. En hier zaten zij, bij een onzichtbare Hogepriester, zonder altaar in Jeruzalem, zonder liturgie die hun ouders zouden herkennen. Het was een beklemmende positie. De schrijver zet daarom alles op alles om te laten zien dat wat zij nu hebben, oneindig veel vaster staat dan wat zij achterlieten. Niet een nostalgische terugkeer naar de schaduw, maar vooruit, naar de werkelijkheid.

Het Profiel

Deze lezers kenden Psalm 110 uit het hoofd. Zij hadden hem gezongen, misschien ooit op hem gewacht als een messiaanse belofte. Wanneer de brief die psalm nu op Jezus toepast, hoorden zij een vervulling die hun hart ofwel brak ofwel verwarmde. Zij begrepen de zwaarte van een goddelijke eed op een manier die ons soms ontgaat; eden waren juridisch, onherroepelijk, soms levensbedreigend. Dat God zweert over zijn Zoon, raakte de diepste snaar van hun verbondsbesef. Dit was geen religieuze metafoor, maar de rechtsgrond onder hun hele bestaan als volk van God, nu opnieuw gelegd in Christus.

Reflectie

Waar in je leven leef je nog alsof God zijn aanstelling van Christus zou kunnen herroepen?

Wat zou het met je gebed doen vandaag, als je werkelijk gelooft dat er een Priester voor je staat die God onder ede heeft bevestigd?