Johannes 2:3

De Tekst

Op de bruiloft in Kana loopt de wijn op. Maria merkt het, komt bij Jezus en zegt eenvoudigweg: "Zij hebben geen wijn meer." Geen verzoek, geen uitleg, geen suggestie. Alleen een vaststelling, neergelegd aan de voeten van haar zoon.

De Kern

Let op wat hier níet gebeurt. Maria vraagt niet om een wonder. Ze dient geen gebed in met de juiste formuleringen. Ze constateert een gebrek, en ze constateert het bij Jezus. Daar zit iets ontwapenends in. Wie werkelijk weet wie Hij is, hoeft het tekort niet in te kleden. Het mag er zijn zoals het is, kaal en zonder opsmuk.

En toch is dit meer dan psychologie. De tekst laat zien dat Jezus ter sprake wordt gebracht precies op het moment dat de vreugde dreigt te stokken. Niet bij de inzegening, niet bij het feestelijke begin, maar bij het punt waarop de mensen falen om vol te houden wat ze begonnen zijn. Dáár wordt Hij genoemd. Dat is geen toeval, dat is openbaring.

De Rode Draad

Wijn is in de Schrift het beeld van vreugde, van verbond, van de messiaanse maaltijd die komt. Jesaja spreekt over een berg waar God een feestmaal zal aanrichten met belegen wijnen (Jesaja 25:6), een beeld van het volkomen herstel. Als op een menselijk feest de wijn opraakt, raakt dus iets diepers op: de belofte, de vreugde, het verbond dat niet uit onszelf vol te houden is.

Maria's woorden markeren het moment waarop het menselijke tekortschiet en de Messias ter sprake komt. Johannes noemt dit even later het eerste teken (vers 11). Niet voor niets begint zijn bediening met wijn die vloeit waar niets meer was. Het hele evangelie staat in dit vers al in de knop.

De Spiegel

"Zij hebben geen wijn meer." Vul het in. De vreugde in je huwelijk is dun geworden en je weet niet hoe het weer vol wordt. Je geloof, ooit sprankelend, voelt als water geworden. De energie voor je werk, voor je kinderen, voor de kerk, voor jezelf, raakt op en je blijft doorschenken uit lege kannen. Je lacht nog mee op het feest, maar vanbinnen weet je: het is bijna op.

Maria leert iets eenvoudigs en moeilijks. Ze gaat niet eerst de keuken redden met een noodplan. Ze gaat niet schaamtevol zwijgen om de gastheer niet in verlegenheid te brengen. Ze gaat naar Jezus en zegt wat er is. Niets meer. Durven wij dat? Of blijven we wijn uit onszelf persen tot we omvallen, omdat we denken dat Hij alleen voor de grote dingen is?

Context

Een bruiloft in het eerste-eeuwse Galilea duurde dagen. Soms een week. De eer van de familie stond op het spel; de gastheer moest zorgen voor overvloed, en wie wijn tekortkwam, haalde zich schande op de hals die jaren meeging. Dit was geen logistiek foutje maar een sociale ramp in wording.

Maria zit kennelijk dicht bij de bediening, misschien is zij familie of helpt zij mee. Zij ziet het als eerste. En zij draagt de zorg van wie de schande van anderen aanvoelt alsof die van haarzelf is. Jezus is uitgenodigd met zijn leerlingen, nog aan het begin van zijn openbare bediening. Niemand verwacht hier iets bijzonders van Hem. Behalve, zo blijkt, zijn moeder.

De Vraag

Waarom laat Johannes dit het begin zijn? Waarom niet een genezing, een opwekking, een toespraak? Waarom wijn op een feest?

De vraag schuurt omdat we gewend zijn te denken dat Jezus komt voor de serieuze dingen: zonde, dood, oordeel. En dat klopt. Maar hier begint het bij een gebrek aan feestvreugde. Hij gaat niet eerst de wereld redden, Hij redt eerst een bruiloft. Dat laat zich niet gemakkelijk inpassen in onze zware categorieën. Misschien moeten we het ook niet inpassen. Misschien is dit een stuk tekst waar we even moeten blijven zitten, zonder het meteen op te lossen. God die begint waar de vreugde opraakt. Laat dat maar even inzinken.

Het Profiel

Johannes schreef zijn evangelie voor gemeenten die Jezus al kenden maar steeds dieper wilden verstaan wie Hij was. Voor hen, levend tussen Joodse en Grieks-Romeinse werelden, resoneerde dit verhaal op meerdere lagen. Zij hoorden het Oudtestamentische wijnbeeld, de messiaanse belofte, de aankondiging dat de bruiloft van het Lam ooit zou komen (Openbaring 19).

Zij hoorden ook iets wat ons kan ontgaan: dat de Messias zich niet te goed voelde voor een provinciaal bruiloftsfeestje in Kana. Dat de heerlijkheid Gods zich openbaarde in een kruik gewone wijn. Voor christenen die vervolgd werden of marginaal leefden, was dat geen kleinigheid. God komt dichtbij, ook aan tafel.

Reflectie

Waar in jouw leven is de wijn op, en durf je dat kaal bij Jezus neer te leggen zonder het eerst te verpakken?

Wat betekent het voor jou dat Jezus zijn bediening begint bij vreugde die opraakt, en niet bij iets 'belangrijkers'?