Johannes 20:27

De Tekst

Acht dagen na de eerste verschijning staat Jezus opnieuw in de kamer. Hij richt zich rechtstreeks tot Thomas, die er de vorige keer niet bij was, en zegt: "Kom hier met uw vinger en bekijk Mijn handen, en kom hier met uw hand en steek die in Mijn zij; en wees niet ongelovig, maar gelovig." Geen verwijt vooraf. Alleen deze uitnodiging.

De Kern

Thomas had een week eerder een grens getrokken. Alleen als ik zie, alleen als ik voel, alleen als mijn vinger die wonden raakt. Ruwe taal, bijna grof. En kijk wat Jezus doet: Hij herhaalt Thomas' eigen woorden. Vinger. Hand. Zij. Hij komt niet binnen om Thomas terecht te wijzen, maar om zijn voorwaarden serieus te nemen. Dat is verbijsterend. De opgestane Christus, met wonden nog zichtbaar, buigt zich naar het meest specifieke, meest eigengereide bewijs dat een van zijn discipelen heeft geëist. Niet omdat twijfel goed is, maar omdat Hij deze twijfelaar goed kent. En dan die slotwoorden: "wees niet ongelovig, maar gelovig." Kort. Bijna teder. Alsof het gaat om iemand die eindelijk mag ophouden zich te verzetten.

De Rode Draad

De wonden blijven. Dat is misschien wel het meest theologische aan deze scene. De opstanding wist het lijden niet uit; ze draagt het mee, verheerlijkt. Wat de profeet Zacharia zag, "zij zullen Mij aanschouwen, Die zij doorstoken hebben", komt hier tot vervulling in een besloten kamer, met één man die zijn hand mag uitstrekken. Hier ligt ook de verbinding met Jesaja 53: door Zijn striemen is ons genezing geworden. De wonden zijn niet weggepoetst tot glans. Ze zijn de plek waar geloof geboren wordt. Christus is verrezen, maar Hij is de Doorstokene gebleven. En juist zo, met die tekens intact, komt Hij een twijfelaar tegemoet. De God van het verbond ontmoet zijn mensen altijd in wat is gebeurd, niet in wat is weggepoetst.

De Spiegel

Je hebt jouw versie van Thomas' voorwaarden. Ik ook. Als God dit doet, dan geloof ik. Als dit gebed verhoord wordt. Als deze relatie herstelt. Als die uitslag meevalt. We noemen het geloof, maar het is vaak een onderhandeling. En het schurende van deze tekst is niet dat Jezus die onderhandeling afkeurt, maar dat Hij verschijnt voordat wij onze voorwaarden intrekken. Hij komt binnen door gesloten deuren, letterlijk, en zegt: hier zijn Mijn handen. Dat kan een lezer op twee manieren raken. Ontroerd omdat God zo dichtbij komt. Of beschaamd omdat je merkt hoe lang je Hem al voorwaarden stelde die Hij allang bereid was te vervullen. De vraag is niet of je mag twijfelen. De vraag is of je nog kunt buigen als Hij komt.

De Hoofdpersoon

Thomas krijgt in dit evangelie steeds dezelfde toon: koppig, direct, een beetje zwaarmoedig. Eerder wilde hij met Jezus mee sterven in Judea. Later vroeg hij waarheen ze gingen, want hij snapte het niet. Nu weigert hij mee te gaan in het enthousiasme van de anderen. Dit is iemand die trouw is, maar niet meebuigt met de groep. Die liever een week lang met zijn eigen ongeloof zit dan zich laat overhalen door tweedehands verhalen. En juist deze man, uitgerekend deze koppige realist, spreekt straks de meest verstrekkende belijdenis van het evangelie uit: mijn Heere en mijn God. Zijn twijfel was geen zwakte om zich voor te schamen. Het was de weg waarlangs zijn belijdenis diepte kreeg.

De Vraag

Waarom kregen wij dit privilege niet? Thomas mocht voelen. Wij moeten geloven op woord alleen. Jezus zegt vlak hierna: "Zalig zijn zij die niet gezien zullen hebben en toch zullen geloven." Klinkt bijna als een troostprijs. Maar denk verder. Thomas' bewijs is via de evangelist óns bewijs geworden. Zijn getuigenis, opgeschreven, staat in de plaats van onze vinger in de wonden. We zijn niet minder bediend; we zijn anders bediend, via de kerk der eeuwen die deze scene heeft doorverteld. Toch blijft er iets schrijnen. Er zijn momenten waarop je zou willen dat Jezus fysiek binnenkwam en zei: kom, raak aan. Dat verlangen mag er zijn. De tekst belooft niet dat het weggaat. Hij belooft alleen dat wie zonder dat verlangen te stillen tóch gelooft, zalig is.

Context

Het is de eerste dag van de week, opnieuw. De discipelen zitten bij elkaar achter gesloten deuren, want de angst voor de Joodse leiders is niet verdwenen na Pasen. Ze zijn nog steeds een groepje ondergedoken volgelingen van een geëxecuteerde rabbi. Thomas hoort erbij, maar staat er ook naast; zijn afwezigheid vorige week is nooit uitgelegd. In de rabbijnse cultuur was ooggetuigenis alles. Twee of drie getuigen bevestigden waarheid. Thomas krijgt zijn eigen getuigenis, ongevraagd aangereikt, en dat verandert alles.

Reflectie

Welke voorwaarde stel je stilletjes aan God voordat je Hem opnieuw durft te vertrouwen?

Wat betekent het voor jou dat de opgestane Christus zijn wonden heeft behouden?