Johannes 21:18

De Tekst

Jezus spreekt Petrus aan met een woord dat als een steen in stil water valt: "Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: toen u jonger was, omgordde u uzelf en liep u waar u wilde; maar als u oud geworden bent, zult u uw handen uitstrekken, en een ander zal u omgorden en u brengen waar u niet wilt." Een voorzegging van Petrus' dood, verpakt in het beeld van handen die zich strekken en een gordel die door een ander wordt aangelegd.

De Kern

Het is vroeg in de ochtend aan het meer. De kolen gloeien nog na, de vissen liggen half opgegeten in het zand. Drie keer heeft Petrus net "ja" moeten zeggen op een vraag die zijn hart openreet: heb je Mij lief. En nu, terwijl hij waarschijnlijk dacht dat het ergste voorbij was, draait Jezus de boeg nog één keer. Hij spreekt over het einde van Petrus' leven alsof het een tweede roeping is. De kern hier is verbijsterend: liefhebben van Christus en gebracht worden waar je niet wilt, zijn geen tegenstellingen. Ze horen bij elkaar. Liefde voor de Herder leidt de schapen, en uiteindelijk de onderherders, naar plaatsen die ze zelf nooit zouden kiezen.

De Rode Draad

Het beeld van het omgorden roept een hele lijn op. In het Oude Testament gordt de mens zichzelf aan voor de reis, voor de strijd, voor de dienst. Het is een gebaar van eigen kracht, eigen richting. Hier wordt het omgekeerd. Een ander zal het doen. Dat herinnert aan Jezus zelf, die in Johannes 13 een doek om zijn middel bond en de voeten van zijn leerlingen waste, en die door soldaten gegrepen en gebonden werd waar Hij naartoe gebracht moest worden. Petrus zal zijn Heer niet alleen volgen in het herderswerk, maar in de vorm van diens dood. De rode draad: navolging is uiteindelijk gelijkvormigheid, ook in de gestalte van het einde.

De Spiegel

Dit is een tekst die schuurt tegen iets diep in ons. We willen onszelf omgorden. We willen kiezen waar we naartoe gaan, hoe lang we werken, wanneer we met pensioen, hoe ons lichaam eruitziet als we ouder worden, wie er aan ons bed staat als het zover is. We bouwen ons leven op rond de illusie van regie. En dan komt deze tekst en zegt: er komt een moment dat een ander je gordel vastmaakt. Niet als straf, maar als waarheid. Misschien is het een ziekte die je agenda overneemt. Misschien een kind dat je nodig hebt op een manier die je nooit had voorzien. Misschien letterlijk een verzorgende die je 's ochtends aankleedt. De vraag is niet of dat moment komt, maar of je het kunt ontvangen als deel van het volgen.

De Vraag

Waarom moest Petrus dit weten? Wat doet het met een mens om te horen hoe je eindigt? Jezus had het kunnen verzwijgen, en Petrus had jaren onbezorgd kunnen werken. In plaats daarvan krijgt hij een vooraankondiging die als een schaduw over alles heen ligt. Het eerlijke antwoord: we weten het niet helemaal. Misschien moest Petrus dit weten omdat hij driemaal had verloochend, en de wetenschap dat hij ditmaal niet zou wegrennen hem moest dragen door alle jaren ertussen. Misschien omdat liefhebben van Jezus zonder enige illusie over de kosten geen echte liefde is. De tekst laat de vraag open. Wat blijft is dat Jezus zijn vriend niet in onwetendheid wilde laten.

De Hoofdpersoon

Petrus staat hier in een vreemd licht. De man die zwaarden trok, die over water liep tot hij het niet meer durfde, die zwoer nooit te zullen verloochenen en het toch deed, krijgt nu te horen dat hij niet meer de regisseur is van zijn eigen heldhaftigheid. Zijn moed zal niet bestaan in het uittrekken van een wapen, maar in het uitstrekken van zijn handen. Dat is een ander soort dapperheid, een passieve, ontvangende. De impulsieve Petrus moet leren wat het is om je te laten brengen. En het mooie is: Jezus zegt het hem zonder verwijt. Geen "deze keer zul je het niet verprutsen". Alleen: dit is wie je wordt.

Het Profiel

De eerste lezers van Johannes lazen dit waarschijnlijk wetend dat Petrus al gestorven was, vermoedelijk gekruisigd onder Nero. Voor hen was deze tekst geen voorspelling maar een bevestiging. Hun apostel was niet overvallen door zijn einde, het stond geschreven in de woorden van de Heer zelf. Voor christenen die zelf onder druk leefden, met de geur van vervolging in de lucht, was dit ankerwerk. Als de gordel om Petrus' middel niet zonder Jezus' kennis was vastgemaakt, dan ook hun gordel niet. Wat ons vaak ontgaat is hoe troostend dit klonk voor mensen die elke dag hun eigen "gebracht worden waar je niet wilt" moesten vrezen.

Reflectie

Waar in jouw leven is iemand anders de gordel aan het vastmaken, en kun je dat zien als deel van het volgen in plaats van als verlies?

Wat zou er veranderen als je vandaag wist hoe je eindigt, niet als bedreiging maar als richting?