Lukas 17:21

De Tekst

Jezus antwoordt de Farizeeën die willen weten wanneer het koninkrijk van God komt. Hij ontregelt hun vraag: het koninkrijk komt niet met uiterlijk vertoon, je kunt niet zeggen "kijk, hier" of "kijk, daar". En dan die zin die eeuwenlang de gemoederen heeft beziggehouden: "want, zie, het Koninkrijk van God is binnen in u." Of, zoals anderen vertalen: in uw midden.

De Kern

Het koninkrijk van God laat zich niet localiseren zoals wij dat willen. Wij willen een adres, een datum, een teken aan de hemel. Jezus zegt: dat is precies de verkeerde vraag. Het koninkrijk is geen gebeurtenis die je van buitenaf ziet aankomen zoals je een onweersbui ziet naderen; het is de heerschappij van God die zich vestigt waar Hij zelf tegenwoordig is. En Hij stond, op dat moment, tussen de Farizeeën in. Dat is wat "binnen in u" of "in uw midden" theologisch draagt: waar Jezus is, daar heerst God al. Het koninkrijk komt niet later. Het staat voor je neus, en je herkent het niet.

De Rode Draad

Van Genesis af zoekt God een plek om te wonen bij mensen. De tuin, de tabernakel, de tempel, allemaal aanlopen naar iets wat pas in Christus werkelijkheid wordt: God zelf die in mensengedaante tussen mensen staat. De profeten hadden een grootse dag voorspeld, met bazuinen en gericht en herstel van Israël. En nu zegt Jezus tegen de mensen die die profetieën het beste kenden: het is er al, maar niet zoals jullie het verwacht hadden. De rode draad loopt door tot Openbaring, waar de stem klinkt: "de tent van God is bij de mensen." Wat in Lukas 17 verborgen aanwezig is, wordt daar zichtbaar voltooid.

De Spiegel

Je zoekt God waarschijnlijk ook liever ergens anders dan waar Hij is. In de retraite die je nog een keer wilt doen. In het gebedsleven dat je gaat opbouwen zodra het rustiger wordt. In de kerk die eindelijk voelt zoals je hoopte. In de doorbraak die maar niet komt. Dit vers zet daar een streep door. Het koninkrijk komt niet met uiterlijk vertoon, ook niet in jouw leven. Terwijl jij wacht op het moment waarop het echt gaat beginnen, staat Christus al voor je. In het huilende kind om vier uur 's nachts. In de collega die je liever ontloopt. In het gebed dat je moe en zonder gevoel bidt. Je verlangen naar iets spectaculairs kan je ongevoelig maken voor wat gewoon is. En het gewone is precies waar Hij zich vestigt. Dat schuurt, want je had gehoopt dat geloof je uit het gewone zou tillen, niet dat het je er dieper in zou verankeren.

De Hoofdpersoon

Jezus staat hier temidden van mensen die Hem serieus nemen genoeg om Hem een theologische vraag te stellen, en tegelijk zo weinig dat ze niet doorhebben wie er antwoordt. De Farizeeën zijn geen karikaturen; het zijn geleerde, toegewijde mensen. En juist zij missen het. Jezus antwoordt zonder woede maar met een soort profetische ironie: jullie vraag naar het "wanneer" is een vlucht voor het "wie". Er zit in Zijn antwoord iets ingehoudens, alsof Hij weet dat wat Hij zegt niet zal landen. Hij dringt niet aan, Hij overtuigt niet met tekenen. Hij staat er gewoon, en laat Zijn aanwezigheid het werk doen. Dat is Zijn manier: geen spektakel, wel volstrekte werkelijkheid.

Het Profiel

Voor Farizeeën was de vraag naar het koninkrijk politiek geladen. Rome bezette het land, de tempeldienst was gecompromitteerd, en men verlangde naar de dag dat God zou ingrijpen zoals Hij bij de uittocht had gedaan. Tekenen, wonderen, een nieuwe David. Jezus' antwoord moet ontnuchterend en aanstootgevend hebben geklonken. Geen bevrijding van de Romeinen? Geen zuivering van de tempel op de manier die zij voor ogen hadden? Wat zij hoorden was iets bijna godslasterlijks: dat het langverwachte koninkrijk zich concentreerde in deze rondtrekkende rabbi uit Nazareth. Voor Lukas' latere lezers, waaronder veel niet-Joodse gelovigen, was dit troost: het koninkrijk was niet gebonden aan Jeruzalem, aan tempel, aan tijdstip. Het was gebonden aan Christus, en Hij was overal waar Zijn Geest kwam.

De Intertekst

Johannes 1:26 vangt dezelfde spanning: "Midden onder u staat Hij, Die u niet kent." Diezelfde blindheid, hetzelfde niet-herkennen van wat vlak voor je staat. En vergelijk het met Deuteronomium 30:14, waar Mozes zegt dat het gebod niet ver weg is, niet in de hemel of over de zee, maar "heel dicht bij u, in uw mond en in uw hart." Er loopt een lijn: God is nooit ver, wij maken Hem ver. We willen Hem liever op afstand, want dichtbij verplicht.

Reflectie

Waar wacht je op iets spectaculairs terwijl Christus zich al aandient in het gewone?

Welke vraag stel jij aan God die eigenlijk een vlucht is voor het antwoord dat vlak voor je staat?