Markus 14

De Tekst

Markus 14 begint met de zalving in Bethanië, waar een vrouw kostbare nardusolie over Jezus uitgiet, en loopt via het paasmaal en Getsemane naar de arrestatie, het verhoor bij de hogepriester en de verloochening van Petrus. Het is het hoofdstuk waarin het net zich sluit, waarin vrienden vluchten en waarin Jezus, tegenover een schaduwrechtbank, voor het eerst onverbloemd zegt: Ik ben.

De Kern

De vrouw breekt de albasten fles, en de geur vult het hele huis. Zij wist het, misschien zonder het te weten: dit lichaam gaat begraven worden. Rondom haar zitten mannen die het niet snappen, die praten over de armen alsof rekenkunde vroomheid is. Jezus verdedigt haar met een zin die eeuwen doorklinkt: overal waar het evangelie verkondigd zal worden, zal ook verteld worden wat zij heeft gedaan. Hier ligt het hart: het evangelie is een lichaam dat gebroken wordt, en degenen die dat aanvoelen zijn niet de insiders maar de mensen die durven verspillen wat zij hebben. Verstand krijgt hier ongelijk van liefde.

De Rode Draad

Het paasmaal wordt herschreven terwijl het gegeten wordt. Duizend jaar lang aten Joodse gezinnen dit brood en dronken deze beker om te herdenken hoe God hen uit Egypte haalde. Nu neemt Jezus datzelfde brood in zijn handen en zegt: dit is mijn lichaam. De uittocht krijgt een nieuwe centrale figuur. Het bloed van het paaslam aan de deurposten wordt het bloed van het verbond, uitgegoten voor velen. Wie de oude beloften kende, moet gerild hebben, of zich er blind voor gehouden hebben. Wat God bij Mozes begon, wordt hier voltooid, niet met een nieuw volk uit Egypte, maar met een nieuw volk uit de dood.

De Spiegel

Getsemane is misschien het eerlijkste gebed van de Schrift. Jezus valt op de grond en vraagt of de beker aan hem voorbij mag gaan. Hij wil dit niet. En toch: niet wat Ik wil, maar wat U wilt. Wij bidden meestal een van beide helften. Of we bidden alleen dat de beker weggaat, klampend, boos, onderhandelend, en we noemen het geloof. Of we bidden alleen berustend, zonder ooit onze eerlijke afkeer uit te spreken, en we noemen dat vroom. Jezus bidt beide, tegelijk. Wat betekent dat voor jouw ziekbed, jouw ontslag, jouw kapotte huwelijk, jouw slapeloze nachten om een kind? Er is ruimte om te zeggen: neem dit weg. En er is ruimte om daarna te zeggen: maar U weet het beter.

De Vraag

Waarom slapen die discipelen? Drie keer komt Jezus terug, drie keer vindt Hij ze slapend. Markus schrijft nuchter: hun ogen waren zwaar. Geen verraad, geen kwaadwil, gewoon menselijke uitputting op het verkeerde moment. En toch schuurt het. Op het uur dat hun Meester in doodsangst is, kunnen zij niet één uur wakker blijven. De vraag die eronder ligt: hoe vaak slapen wij als het erop aankomt? Niet uit boosaardigheid, maar uit vermoeidheid, verstrooidheid, of omdat we niet aankunnen wat er van ons wordt gevraagd. De tekst geeft geen makkelijk antwoord. Jezus verwijt hen mild, maar bidt zelf verder, alleen. Sommige uren draagt Hij alleen, omdat wij het niet kunnen.

Het Profiel

Markus schrijft voor gemeenten die vervolging kennen, waarschijnlijk in Rome, waar christenen weten wat het is om verraden te worden door buren, om nachtelijke arrestaties mee te maken, om vrienden te zien wegvallen onder druk. Voor hen is Petrus geen historische anekdote maar een spiegel. Zij hoorden de haan kraaien in hun eigen straat. En zij hoorden ook: Jezus zei het van tevoren, Hij wist het, en Hij ging desondanks door. Voor een gemeente die haar eigen zwakte kende, was dit evangelie een handreiking. De Heer wordt niet verrast door verloochening, en Hij bouwt zijn kerk niet op helden maar op gebroken mensen die opnieuw beginnen.

Het Detail

Er is dat rare vers over de jongeman die in een linnen kleed Jezus volgt, gegrepen wordt, en naakt wegvlucht. Markus noemt geen naam. Waarschijnlijk is het hijzelf, een handtekening in de kantlijn. Maar het beeld snijdt dieper dan biografie. Iedereen vlucht in dit hoofdstuk. De discipelen vluchten gekleed, deze jongen vlucht naakt. Het is het beeld van Adam na de zondeval, ontbloot, vluchtend voor de nabijheid van God. Terwijl Jezus zich laat vastgrijpen en meenemen, ontsnapt de mens naakt in de nacht. En misschien is dat precies wat Markus wil laten zien: Hij bleef, opdat wij, hoe naakt ook gevlucht, ooit weer aangekleed thuis mogen komen.

Reflectie

Waar in jouw leven bid je op dit moment alleen de ene helft van Getsemane, het klampen of het berusten, zonder de andere?

Wat zou het voor jou betekenen om, net als de vrouw met de nardus, iets kostbaars te verspillen aan Christus zonder er iets terug voor te verwachten?