Mattheüs 28

De Tekst

De vrouwen komen bij het graf en vinden het open. Een engel meldt dat Jezus is opgestaan; ze mogen het gaan zeggen. Jezus zelf ontmoet hen onderweg. De soldaten worden omgekocht om een leugen te vertellen. En op een berg in Galilea, waar Jezus met zijn elf verschijnt, klinkt de opdracht die de kerk sindsdien draagt: ga, maak discipelen, doop, leer, en weet dat Ik met jullie ben tot aan de voleinding.

De Kern

Wat hier gebeurt, is meer dan een gelukkig einde na een zwarte vrijdag. De opstanding is niet Jezus die terugkeert naar het oude leven, maar het binnenbreken van iets nieuws. De dood, die sinds Genesis 3 de laatste hand had, verliest hier zijn grip. En als Jezus vervolgens zegt: "Mij is gegeven alle macht in hemel en op aarde," dan spreekt hij niet als een leraar die zijn afscheidsrede houdt, maar als iemand die de troon heeft bestegen. De kruisiging was geen mislukking die de opstanding moest goedmaken; het was de weg naar deze kroning. Mattheüs eindigt zijn evangelie niet met een moraal maar met een machtsoverdracht.

De Rode Draad

Let op de plaats: een berg in Galilea. Mattheüs is dol op bergen. Op een berg werd Jezus verzocht met "alle koninkrijken der wereld," en hij weigerde de shortcut. Op een berg klonk de bergrede. Op een berg werd hij verheerlijkt. En nu, op een berg, ontvangt hij wat de duivel hem ooit onder valse voorwaarden aanbood: alle macht. Maar dan langs de weg van gehoorzaamheid en kruis. Verder klinkt hier de echo van Daniël 7, waar de Mensenzoon voor de Oude van dagen wordt gebracht en macht, eer en koningschap ontvangt over alle volken en talen. Wat Daniël in een visioen zag, gebeurt hier op een heuvel in Galilea. De belofte aan Abraham, dat in hem alle volken gezegend zouden worden, komt via deze opdracht in beweging. Het heilsplan wordt hier niet afgerond maar losgelaten op de wereld.

De Spiegel

De discipelen aanbaden Hem, staat er, maar sommigen twijfelden. Dat detail is genadig. Het zijn geen twijfelaars die eerst weggestuurd worden om te herstellen; het is deze gemengde groep, gelovigen en aarzelenden door elkaar, die de opdracht krijgt. Dat betekent iets voor jou. Je hoeft niet eerst een gestold, twijfelvrij geloof te hebben voordat je kunt meedoen. De vraag is niet of je knieën soms knikken bij de zin "Hij is opgestaan," maar of je Hem aanbidt terwijl ze knikken. En de belofte aan het eind, "Ik ben met u," is geen sfeerspreuk voor op een tegel. Het is gegeven aan mensen met een onmogelijke opdracht: ga naar alle volken. Zonder die belofte is de opdracht wreed. Mét die belofte wordt het werk mogelijk, ook als jouw stukje ervan bestaat uit een lastig gesprek op de werkvloer of een kind dat je opvoedt in een cultuur die het christelijk verhaal niet meer kent.

De Hoofdpersoon

Jezus in dit hoofdstuk is opvallend rustig. Geen wraakengagement richting de soldaten of de priesters, geen triomfantelijk optreden in Jeruzalem waar zijn tegenstanders zitten. Hij verschijnt eerst aan vrouwen, in een cultuur die hun getuigenis juridisch niet eens telde. Hij noemt zijn discipelen "mijn broeders," terwijl ze hem in de steek hebben gelaten. En zijn eerste woord aan de vrouwen is "Wees niet bevreesd," het woord dat Hij door heel het evangelie tegen wankele mensen heeft gezegd. Deze opgestane is dezelfde als de gekruisigde. Zijn macht heeft zijn karakter niet veranderd. Dat is een dieper wonder dan de opstanding zelf: dat absolute macht in handen komt van iemand die zachtmoedig blijft.

Het Profiel

Mattheüs schreef aan een gemeente met veel joodse achtergrond, worstelend met de vraag hoe Jezus de vervulling was van de wet en de profeten, en hoe de heidenen in Gods verhaal pasten. Het slot van zijn evangelie beantwoordt beide vragen tegelijk. De opdracht om "alle volken" te bereiken zou voor sommigen een aardbeving zijn geweest. En het detail over de omgekochte soldaten, met de opmerking "en dit verhaal is onder de Joden verspreid tot op de huidige dag," verraadt dat de eerste lezers dit tegenverhaal daadwerkelijk hoorden op straat. Mattheüs geeft hun ammunitie: dit is hoe die leugen begon.

De Intertekst

De opdracht "maak alle volken tot mijn discipelen" grijpt terug op Genesis 12, waar God tegen Abraham zegt dat in hem alle geslachten van de aarde gezegend zullen worden. Wat daar begon met één man, wordt hier het mandaat voor een gemeenschap. En de slotwoorden, "Ik ben met u al de dagen," rijmen met de naam die aan het begin van Mattheüs viel: Immanuel, God met ons. Zo sluit het evangelie een cirkel. De God die kwam om bij ons te wonen, gaat niet weg als het gordijn valt; Hij blijft, nu op een andere manier, dichterbij dan ooit.

Reflectie

Waar in jouw leven zeg je "Hem is gegeven alle macht" met je mond, maar leef je alsof iets of iemand anders eigenlijk aan de knoppen zit?

Wat betekent het concreet voor jouw week dat de opgestane Jezus zegt: Ik ben met je, ook vandaag?