Mattheüs 28:20

De Tekst

"En zie, Ik ben met u al de dagen, tot de voleinding van de wereld. Amen." Het zijn de laatste woorden die Mattheüs van Jezus optekent. Een belofte, geen opdracht. Na het bevel om volken te onderwijzen en te dopen, sluit Jezus af met een toezegging die alles draagt: zijn aanwezigheid, onafgebroken, tot het einde.

De Kern

Hier staat iets dat in de Joodse oren van de eerste hoorders moet hebben gegalmd. "Ik ben met u" is niet zomaar een troostzin. Het is de formule waarmee God zich aan Mozes verbond bij de brandende braamstruik, aan Jozua bij de Jordaan, aan Jeremia toen hij zich te jong voelde. En nu spreekt een man die nog geen twee maanden geleden gekruisigd was, deze woorden uit alsof ze van Hemzelf zijn. Geen profeet die namens God spreekt, maar Iemand die zegt: Ik, persoonlijk, ben er. De Immanuël waarmee Mattheüs zijn evangelie opent (1:23), sluit het zelf af. De cirkel klopt: het hele boek staat tussen twee aankondigingen van Gods nabijheid in Christus.

De Rode Draad

Deze belofte loopt als een onderstroom door de hele Schrift. God die met Henoch wandelt, met Abraham trekt, in de wolkkolom voor Israël uit gaat, in de tempel woont, en uiteindelijk vlees wordt in een stal. Telkens komt Hij dichterbij. En telkens lijkt het te eindigen in verlies: de ballingschap, de verwoeste tempel, het kruis. Maar hier, op een berg in Galilea, wordt de beweging definitief gemaakt. Niet meer een wolk, niet meer een tempel van steen, maar de opgestane Heer zelf, die zijn aanwezigheid verbindt aan zijn leerlingen waar ze ook gaan. De missie van de kerk is geen poging om God ergens te brengen waar Hij nog niet is. Het is meegaan met Iemand die al meegaat.

De Spiegel

Wat doe je met deze belofte als je collega je weer passeert, als je kind ziek is en niet beter wordt, als je 's nachts wakker ligt over geld? "Ik ben met u" klinkt mooi op een tegeltje, maar betekent het iets als je je alleen voelt? De tekst belooft geen gevoel. Hij belooft een feit. Jezus zegt niet: jullie zullen Mij ervaren al de dagen. Hij zegt dat Hij er is. Dat verschuift iets. Je hoeft je aanwezigheid van Hem niet binnen te halen door spirituele prestaties. Je mag er nuchter op rekenen, ook op de dagen dat je niets voelt, niets ziet, en je gebed lijkt te stuiteren tegen het plafond.

Het Profiel

Stel je de elf voor. Galileërs, vissers grotendeels, opgegroeid in een bezet land. Ze staan op een berg, een plek die voor een Jood altijd betekenis draagt: Sinaï, Sion, de berg waarop Jezus zijn grote rede hield. Ze hebben net het ondenkbare meegemaakt: een gekruisigde leraar die leeft. Sommigen aanbidden, zegt vers 17, anderen twijfelen nog steeds. En dan krijgen deze twijfelende mannen, deze provinciaalse vissers, de opdracht om álle volken te bereiken. Hun wereld stopte bij Rome; de wereld die Jezus bedoelt strekt zich uit tot voorbij hun horizon. Zonder die slotbelofte zou dit een belachelijke opdracht zijn. Met die belofte wordt het een mogelijkheid. Zij hoorden niet "doe je best", zij hoorden "Ik ga mee".

De Vraag

Als Jezus werkelijk met ons is al de dagen, hoe verklaren we dan de dagen dat de kerk vermoord wordt, dat gelovigen verlaten sterven, dat hele christelijke gemeenschappen verdwijnen onder vervolging of vergetelheid? Het eerlijke antwoord is dat de tekst geen bescherming belooft tegen lijden, maar aanwezigheid in het lijden. Stefanus zag de hemel opengaan terwijl hij gestenigd werd; hij werd niet gered uit de dood maar vergezeld erin. Dat is geen prettige troost in een cultuur die wonderen wil. Het is een hardere troost, die alleen overeind blijft als je gelooft dat Iemand die zelf gekruisigd is, weet wat het betekent om met je te zijn als alles wegvalt.

Het Detail

"Al de dagen." In het Grieks staat er letterlijk: pasas tas hèmeras, alle de dagen. Niet "altijd" als een vaag continuüm, maar dag voor dag. Het meervoud is opmerkelijk. Jezus belooft niet één lange aanwezigheid maar een nieuwe, elke ochtend. De dag dat je trouwt en de dag dat je begraaft. De dag dat het werk lukt en de dag dat je ontslagen wordt. De dag dat je gelooft en de dag dat je twijfelt of er nog iets boven is. Elk van die dagen is een afzonderlijk vat van zijn nabijheid. Misschien is dat waarom de Schrift zo vaak spreekt over "vandaag": de belofte is niet abstract uitgesmeerd over een leven, maar concreet aanwezig in vierentwintig uur.

Reflectie

Op welke dag in jouw afgelopen week had je deze belofte het meest nodig, en wat zou er veranderd zijn als je haar daar had vastgehouden?

Waar in jouw leven gedraag je je alsof je Jezus eerst ergens heen moet brengen, in plaats van mee te gaan met Iemand die er al is?