Numeri 16

De Tekst

Korach, een Leviet, samen met Dathan, Abiram en tweehonderdvijftig vooraanstaande mannen uit Israël, komen in opstand tegen Mozes en Aäron. Hun verwijt: jullie eigenen jullie te veel toe, want de hele gemeente is heilig. Mozes laat God beslissen door vuurpannen met reukwerk. De aarde splijt en verzwelgt Korach met zijn aanhang, vuur verteert de tweehonderdvijftig. De volgende dag mort het volk opnieuw, een plaag breekt uit, en Aäron stelt zich met zijn wierookvat tussen de doden en de levenden in. De plaag stopt.

De Kern

Onder de retoriek van Korach klinkt iets vroms: "de hele gemeente is heilig". En het is nog waar ook, God zelf heeft dat gezegd in Exodus 19. Maar Korach gebruikt die waarheid om het door God aangewezen middelaarschap omver te werpen. Hier wordt zichtbaar hoe geestelijke opstand zich vrijwel altijd hult in geestelijke taal. Het diepste verwijt is niet tegen Mozes, het is tegen de manier waarop God zelf toegang tot zijn heiligheid heeft geregeld. Wie zijn eigen vuurpan vult en zijn eigen wierook offert, miskent dat nabijheid tot God niet iets is wat je opeist, maar iets wat je ontvangt door wie Hij heeft aangewezen.

De Rode Draad

Dit hoofdstuk is doortrokken van priesterschap, en daar ligt de lijn naar Christus. Korach grijpt naar een ambt dat niet voor hem is; Aäron staat aan het slot van het hoofdstuk letterlijk tussen de doden en de levenden in, met zijn wierookvat als enige bescherming. Hebreeën 5 zegt expliciet: "Niemand neemt die eer voor zichzelf, maar men wordt ertoe geroepen door God, zoals Aäron." En vervolgens past de schrijver dat toe op Christus, de hogepriester die niet zichzelf verhoogde. Aäron met dat rokende vat is een voorafschaduwing van wat Christus volkomen doet: zich plaatsen tussen Gods oordeel en het stervende volk, en de plaag tot staan brengen. Niet door wierook, maar door zichzelf.

De Spiegel

Korach is herkenbaarder dan we willen toegeven. Hij is een Leviet, hij dient al in de tabernakel, hij heeft een goede positie. Maar het is niet genoeg. Hij wil dichterbij, hij wil zichtbaarder, hij wil het eigenlijk net zo goed kunnen als die ander. Dat verlangen kruipt in kerkenraden waar iemand zich gepasseerd voelt, in gemeenten waar iemand vindt dat zijn gaven onvoldoende worden erkend, in jouw hart wanneer de preek van een ander meer indruk maakt dan de jouwe. De vraag die deze tekst aan je stelt is scherp: dien je op de plek waar God je heeft gezet, of probeer je een plek af te dwingen die Hij niet gegeven heeft? Onvrede met je plaats is zelden alleen onvrede met mensen.

Het Detail

Let op Aärons ren. Vers 47: "hij liep snel naar het midden van de gemeente". Een hoogbejaarde priester rent het sterfgebied binnen. Het beeld is hartverscheurend en theologisch geladen. Dezelfde mensen die gisteren mort tegen hem hadden, sterven nu, en hij rent niet wég van hen, hij rent naar hen toe. Hij plaatst zichzelf op de meest gevaarlijke plek die er bestaat: tussen de toorn van God en de stervende zondaar. Hier zie je hoe priesterschap niet over privilege gaat maar over plaatsvervanging. En je kunt nauwelijks anders dan denken aan een andere Hogepriester die liep, niet weg van de toorn, maar erop af.

Context

Numeri speelt zich af in de woestijn, na de uittocht maar voor het beloofde land. Israël heeft in hoofdstuk 13 en 14 net geweigerd het land binnen te gaan na het verslag van de verspieders. De veroordeling om veertig jaar te zwerven is uitgesproken. De stemming is verbitterd. Korachs opstand is dus geen los incident, het is de uitbarsting van een breder verlies aan vertrouwen in Mozes' leiderschap. Korach zelf is een Kahathiet, verantwoordelijk voor het dragen van de heilige voorwerpen, dus geen randfiguur maar iemand met geestelijke verantwoordelijkheid. Dathan en Abiram zijn Rubenieten, afstammelingen van Jakobs eerstgeborene die zijn eerstgeboorterecht verloor. Oud zeer over verloren posities speelt mee onder de oppervlakte.

De Intertekst

Judas 11 noemt Korach in één adem met Kaïn en Bileam als waarschuwing voor mensen die in de gemeente opstand prediken onder vroom voorwendsel. Het Nieuwe Testament leest dit verhaal dus niet als curiositeit uit een oude woestijn maar als blijvend waarschuwingsteken. En aan de andere kant staat Hebreeën 7, waar over Christus wordt gezegd dat Hij "altijd leeft om voor hen te pleiten". Wat Aäron deed in een paar adembenemende minuten met een wierookvat, doet Christus voortdurend en volkomen. De plaag van Gods rechtvaardige oordeel is bij Hem definitief tot staan gebracht, niet voor één dag in de woestijn maar voor eeuwig.

Reflectie

Waar in je leven herken je het stemmetje van Korach: het verlangen naar een plek of erkenning die God je niet heeft gegeven?

Wat verandert er in je gebed wanneer je beseft dat Christus letterlijk tussen jou en het oordeel is gaan staan, zoals Aäron tussen de doden en de levenden?