Openbaring 1

De Tekst

Johannes, verbannen op het eiland Patmos, krijgt op de dag des Heeren een visioen. Hij hoort een stem als een bazuin, draait zich om en ziet de verheerlijkte Christus tussen zeven gouden kandelaren: ogen als vuur, voeten als gloeiend koper, een tweesnijdend zwaard uit zijn mond. Johannes valt als dood neer. Christus legt zijn hand op hem en zegt: "Wees niet bevreesd, Ik ben de Eerste en de Laatste."

De Kern

Dit is geen lieflijke Jezus uit een kinderbijbel. Dit is de Christus die leeft, die de dood heeft doorlopen en eruit is teruggekeerd met de sleutels in zijn hand. Openbaring begint niet met een schema voor de eindtijd, maar met een persoon. Alles wat volgt, alle zegels en bazuinen en schalen, hangt aan deze ene werkelijkheid: Hij leeft, Hij regeert, Hij wandelt midden tussen zijn gemeenten. De aandacht van het hele boek wordt eerst op Hem gefocust voordat er ook maar één oordeel valt. Wie Christus zo niet ziet, leest de rest verkeerd. Vrees en troost vallen hier op hetzelfde moment samen, in dezelfde gestalte.

De Rode Draad

De gestalte die Johannes ziet, is opgebouwd uit Oudtestamentische beelden. Het lange gewaad en de gouden gordel doen denken aan de hogepriester. Het witte haar en de ogen van vuur komen rechtstreeks uit Daniël 7, waar de Oude van Dagen verschijnt; nu draagt de Mensenzoon diezelfde kenmerken. Wat Daniël zag in twee gestalten, ziet Johannes in één. Dat is geen detail. Dat is de openbaring zelf: deze Jezus, die Johannes ooit aan zijn borst leunde tijdens het laatste avondmaal, deelt in de heerlijkheid van de Vader. De rode draad van de hele Schrift, dat God onder zijn volk komt wonen, culmineert hier in een Mensenzoon die zegt: "Ik ben de Levende."

De Spiegel

Johannes valt neer als dood. Dat is de eerlijke reactie. Wij hebben Christus zo huiselijk gemaakt, zo behapbaar, dat we zelden meer weten wat het is om voor Hem te beven. Misschien herken je het wel: het geloof is een gewoonte geworden, een morele houding, een troostbron voor moeilijke dagen. Maar de Christus van Openbaring 1 past in geen enkel hokje van je leven. Hij is geen aanvulling op je carrière, je gezin, je verdriet om een gestorven ouder of je zorgen om een kind dat van het geloof is afgedwaald. Hij is degene die boven dat alles staat, en er tegelijk midden in. De vraag is niet of Hij in jouw leven past, maar of jij begint te ademen in het zijne.

Het Detail

"Hij legde Zijn rechterhand op mij." Lees dat nog eens. Diezelfde rechterhand die de zeven sterren vasthoudt, de hand verbonden aan ogen van vuur en voeten van gloeiend koper, raakt een doodsbange oude man aan op een gevangeniseiland. Het is hetzelfde gebaar als toen Hij melaatsen aanraakte, of het dochtertje van Jaïrus. De verheerlijking heeft Hem niet veranderd in zijn omgang met mensen die voor Hem neervallen. Hij komt dichterbij, niet verder weg. Hier raakt de hemel de aarde aan, letterlijk. En het eerste woord uit die mond met het zwaard is geen oordeel, maar: "Wees niet bevreesd." Sta daar even stil. Laat die hand op je liggen.

Context

Het is rond het einde van de eerste eeuw, vermoedelijk onder keizer Domitianus. De gemeenten in Klein-Azië leven onder druk. Sommige christenen zijn gedood, anderen worden uit synagogen gezet of economisch geboycot omdat ze weigeren mee te doen aan de keizercultus. Johannes zelf zit op Patmos, een rotsachtig eiland, om het woord van God. Geen luxe ballingschap, eerder strafkamp. En juist daar, op de dag des Heeren, terwijl de gemeenten op het vasteland samenkomen om brood te breken, wordt deze afgesneden oude man meegenomen in een visioen dat hij voor hen moet opschrijven. De ballingschap blijkt geen einde, maar een opening.

Het Profiel

Stel je een gemeente voor in Smyrna of Pergamum, voorgelezen door een gemeentelid: deze brief uit Patmos. Ze hoorden niet allereerst raadsels over de toekomst. Ze hoorden dat Hij die zij belijden, die door Rome werd gekruisigd als een misdadiger, nu staat als de Heerser over de koningen van de aarde. Ze hoorden dat hun lijden gezien wordt door ogen van vuur. Ze hoorden dat Hij tussen de kandelaren wandelt, dus ook tussen hen, hier, in deze armoedige huiskamer. Wat wij soms lezen als exotische symboliek, was voor hen pure pastoraat: jullie zijn niet vergeten, en Caesar is niet de laatste.

Reflectie

Waar in jouw leven is Christus huiselijk geworden, en wat zou er gebeuren als je Hem opnieuw zou zien zoals Johannes Hem zag?

Welke "ballingschap" in jouw bestaan zou een Patmos kunnen worden, een plek waar de hemel onverwacht opengaat?