Openbaring 6

De Tekst

Het Lam opent zes van de zeven zegels. Bij de eerste vier rijden ruiters uit: op wit, rood, zwart en vaalgroen paard. Verovering, oorlog, honger en dood trekken over de aarde. Onder het altaar roepen de zielen van gemartelde gelovigen om recht. Dan opent het zesde zegel: aardbeving, een zwarte zon, een bloedrode maan, sterren die vallen. De machtigen van de aarde kruipen weg in grotten en roepen tot de bergen: val op ons, verberg ons voor het aangezicht van Hem die op de troon zit.

De Kern

Wat hier gebeurt, is niet dat de wereld ontspoort. Het Lam opent zelf de zegels. De ruiters komen niet ondanks Christus, maar door zijn hand. Dat is een geestelijk zware gedachte: het gecontroleerde losbreken van chaos hoort bij de manier waarop God de geschiedenis naar zijn einde brengt. Openbaring 6 zegt niet dat God het kwaad maakt, maar wel dat Hij het niet buiten zijn regie houdt. Voor de gelovige die vraagt waar God is in oorlog en honger, is dit hoofdstuk geen troostpleister maar een moeilijke geruststelling: de wereld draait niet dol, ze wordt opengebroken. En Hij die het opent, is het geslachte Lam.

De Rode Draad

De vier ruiters komen niet uit het niets. Zacharia 6 kent al vier wagens met paarden in dezelfde kleuren, uitgezonden door de Heer van heel de aarde. Openbaring pakt dat beeld op en radicaliseert het. En het roepen van de martelaren onder het altaar echoot het bloed van Abel dat riep vanuit de akker. Door de hele Schrift heen roept onschuldig bloed om recht, en steeds antwoordt God, uiteindelijk in Christus wiens bloed spreekt van betere dingen dan dat van Abel. Het Lam dat de zegels opent, is hetzelfde Lam dat zelf geslacht werd. Dat is geen willekeurige detail. Alleen wie zelf door het lijden ging, mag over de geschiedenis van het lijden beschikken.

De Spiegel

Er zit iets ongemakkelijks in dit hoofdstuk voor wie in een welvarend land woont. De ruiters op rood en zwart, oorlog en honger, zijn voor ons meestal nieuws van elders. Wij zijn eerder de kooplieden die verderop in het boek klagen over hun handel dan de zielen onder het altaar. Openbaring 6 vraagt: waar sta jij eigenlijk in dit tafereel? Roep je mee om recht, of hoop je stiekem dat de status quo nog even blijft duren? En als je bidt om Gods komst, weet je dan wat je bidt? Want zijn komst betekent ook dat de vermoorde Jezidi-vrouw, de gedode dominee in Noord-Korea, hun antwoord krijgen. De vraag "hoe lang nog" is niet romantisch. Hij is bloedig eerlijk.

Het Detail

Let op wat de martelaren krijgen terwijl ze wachten: een wit gewaad, en de opdracht nog een korte tijd te rusten. Geen antwoord op hun vraag. Geen datum. Geen uitleg. Wel kleding en rust. Dat is opmerkelijk pastoraal. God legt hun geen theodicee voor, geen filosofisch verhaal over waarom het kwaad mocht duren. Hij kleedt hen en laat hen slapen. Wie ooit uitgeput heeft gerouwd, weet dat dit precies is wat een mens dan nodig heeft: iets warms om je heen en toestemming om te stoppen met vechten. De volle wraak komt later. Nu eerst rust. God behandelt zijn martelaren niet als argumenten in een debat, maar als vermoeide kinderen.

Het Profiel

De eerste lezers waren kleine gemeenten in Klein-Azië, eind eerste eeuw. Efeze, Smyrna, Pergamum, steden waar de keizercultus concreet was: standbeelden, offers, jaarlijkse feesten. Weigeren om wierook te branden voor de keizer betekende sociaal isolement, verlies van gilde-lidmaatschap, geen werk, soms geweld. Antipas in Pergamum was al gedood. Voor deze lezers waren de vier ruiters geen abstractie. Rome was verovering (witte paard), Rome bracht burgeroorlogen (rode), Rome kende hongersnoden waarin een dagloon voor een liter tarwe ging (zwarte), en Rome doodde (vale). Wanneer zij hoorden dat het Lam de zegels opent, betekende dat: de wereld waarin jullie kruipen, waarin de keizer god heet, wordt van bovenaf geopend. Jullie martelaren worden geteld. Er is een altaar. En de machtigen die jullie nu vertrappen, zullen straks tot bergen roepen of ze willen vallen. Dat was geen theologie. Dat was zuurstof.

De Intertekst

De beelden van het zesde zegel, zwarte zon, bloedmaan, vallende sterren, komen rechtstreeks uit Joël 2 en Jesaja 13, waar ze de Dag van de Heer aankondigen. Jezus gebruikt precies dezelfde beelden in Matteüs 24. Openbaring 6 zegt dus niet iets nieuws, het zet iets voort. En de schreeuw "bergen, val op ons" is het omgekeerde van Hosea's oordeel over Israël (Hosea 10:8), nu uitgesproken door de koningen van de aarde zelf. Wie eerst boven stond, kruipt onder.

Reflectie

Waar sta jij in dit hoofdstuk: bij de zielen onder het altaar, bij de ruiters, of bij de machtigen in de grotten? Wees eerlijk.

Wat betekent het voor jouw gebed "Uw koninkrijk kome" als je beseft wat het openen van de zegels behelst?