Deuteronomium 27

De Uitleg

Mozes staat met het volk Israël aan de rand van het beloofde land. Ze zijn er bijna. Veertig jaar door de woestijn, en nu, eindelijk, gaan ze het in. Maar voor ze de Jordaan oversteken, geeft Mozes hen nog instructies. Hoofdstuk 27 gaat over wat ze moeten doen zodra ze in het land zijn.

Eerst krijgen ze de opdracht om grote stenen op te richten op de berg Ebal. Die stenen moeten ze witten met kalk, en er alle woorden van Gods wet op schrijven. Het is alsof God zegt: zodra je voet zet in dit land, moet iedereen kunnen lezen wat ik van jullie vraag. Daarnaast bouwen ze een altaar van onbewerkte stenen, stenen waar geen ijzer aan te pas is gekomen. Daar brengen ze offers en eten ze samen voor het aangezicht van de HEERE.

Dan volgt iets bijzonders. Het volk wordt in twee groepen verdeeld. Zes stammen gaan op de berg Gerizim staan om het volk te zegenen. De andere zes stammen gaan op de berg Ebal staan om de vervloeking uit te spreken. De Levieten staan in het dal ertussen en roepen met luide stem twaalf vervloekingen uit. Bij elke vervloeking moet het hele volk "Amen" antwoorden. Amen betekent: zo is het, dat is waar.

Die vervloekingen gaan over verborgen zonden. Niet de dingen die iedereen ziet, maar dingen die mensen stiekem doen. Een afgodsbeeld maken en wegstoppen. Je vader of moeder geringschatten. De grenssteen van je buurman verzetten zodat je een stuk van zijn akker pikt. Een blinde de verkeerde weg wijzen. Het recht van een vreemdeling, een wees of een weduwe verdraaien. Mensen pijn doen op manieren waar je mee weg lijkt te komen, omdat niemand het ziet.

Wat betekent dit?

God laat zijn volk plechtig "ja" zeggen tegen zijn wet. Dit is een verbond, een afspraak tussen God en mensen. God zegt: ik ben jullie God, en jullie zijn mijn volk. En het volk zegt: amen, zo is het.

Het bijzondere is dat de vervloekingen juist gaan over wat verborgen is. God ziet wat niemand ziet. Je kunt je buurman bedriegen zonder dat hij het merkt. Je kunt iemand kwetsen achter zijn rug. Je kunt thuis een ander gezicht hebben dan op straat. Maar God ziet alles, en hij neemt het serieus. Dat klinkt streng, en dat is het ook. Maar het laat ook zien hoe belangrijk God elk mens vindt. De vreemdeling, de wees, de weduwe, de blinde, mensen die makkelijk over het hoofd worden gezien, krijgen van God een eigen vermelding.

De Rode Draad

Aan het eind van het hoofdstuk staat een zin die het Nieuwe Testament later oppakt: "Vervloekt is wie de woorden van deze wet niet uitvoert door ze te doen." En het volk zegt: amen. Maar wie houdt zich nou echt aan alles? Niemand. Eerlijk gezegd: niemand. Dat is een probleem dat door de hele Bijbel meeloopt.

In de brief aan de Galaten schrijft Paulus dat Jezus deze vervloeking op zich heeft genomen. Aan het kruis droeg hij wat wij verdienden. Niet omdat wij het zo goed deden, maar juist omdat we het niet konden. De berg Ebal wijst, eeuwen later, vooruit naar een andere berg, Golgotha, waar Jezus de vloek wegdroeg zodat de zegen van berg Gerizim ook voor ons zou kunnen klinken.

Voor Jou

De vervloekingen gaan over wat je doet als niemand kijkt. Hoe praat je over je ouders als ze de kamer uit zijn? Wat doe je met spullen die niet van jou zijn? Hoe ga je om met dat ene kind in de klas waar niemand naast wil zitten? God ziet het. Dat is geen dreigement, dat is goed nieuws. Het betekent dat het er allemaal toe doet. Niets wat jij in het verborgene doet, is voor God onbelangrijk.

En als je merkt dat je tekortschiet, en dat gebeurt, dan is daar Jezus, die de vloek droeg en de zegen teruggaf.

Praat mee

Waarom zou God juist die verborgen zonden noemen, denk je, en niet de dingen die iedereen kan zien?

Wat vind je moeilijk aan het idee dat God altijd alles ziet, en wat vind je er fijn aan?

Samen Bidden

Heer, U ziet alles, ook wat niemand anders ziet. Dank U dat U mij kent en toch van mij houdt. Dank U dat Jezus de vloek heeft gedragen. Help mij om eerlijk te leven, ook als niemand kijkt. Amen.