Jona 4

De Uitleg

Jona heeft net het grootste succes van zijn leven gehad. Hij riep door de straten van Nineve dat de stad over veertig dagen zou worden omgekeerd, en de hele stad bekeerde zich. Van de koning tot de minste knecht, zelfs de dieren. God ziet hun berouw en doet de straf niet komen.

Je zou denken dat Jona danst van blijdschap. Maar nee. Hoofdstuk 4 begint met deze zin: "Dit was volstrekt kwalijk in de ogen van Jona, en hij ontstak in woede." Hij is woedend op God. En dan komt het eerlijke moment: Jona zegt dat hij juist daarom naar Tarsis wilde vluchten. Hij wist namelijk al hoe God is. "Genadig, barmhartig, geduldig, rijk aan goedertierenheid." Jona kende God zo goed dat hij vermoedde wat er zou gebeuren. En precies daar had hij geen zin in. Hij wilde dat Nineve gestraft werd, niet gered.

Jona vraagt zelfs om te sterven. Hij loopt de stad uit, bouwt een hutje aan de oostkant en gaat zitten kijken. Misschien gebeurt er nog iets. Misschien valt het vuur alsnog.

Dan laat God iets bijzonders gebeuren. Hij laat een plant opschieten, een soort wonderboom, die schaduw geeft boven Jona's hoofd. Jona is opeens uitgelaten blij. Maar de volgende morgen stuurt God een worm die de plant aanvreet, en de plant verdort. Dan komt er een hete oostenwind, de zon brandt, en Jona is wéér klaar met het leven.

God stelt hem een vraag. "Bent u terecht in woede ontstoken om die wonderboom?" Jona zegt: ja, terecht, tot stervens toe. En dan komt de klap waar het hele boek op uitloopt. God zegt: jij had medelijden met een plantje waar je niets voor gedaan hebt, dat er één nacht was en weer weg. Zou Ik dan geen medelijden hebben met Nineve, een stad met meer dan honderdtwintigduizend mensen die het verschil tussen hun rechter- en linkerhand niet kennen, en ook nog veel vee?

Het boek eindigt met die vraag. Geen antwoord van Jona. Niets. De Bijbel laat het open.

Wat betekent dit?

Jona is niet de held van dit verhaal. God is de held. En het bijzondere is dat de Bijbel niet probeert Jona mooier te maken dan hij is. Hij is boos, kinderachtig, en eerlijk gezegd: hij gunt andere mensen Gods liefde niet.

De boodschap is dat God groter denkt dan wij. Jona vond dat Nineve straf verdiende, en eerlijk gezegd hadden de Ninevieten verschrikkelijke dingen gedaan. Maar God ziet mensen. Hij ziet kinderen die niets weten. Hij ziet dieren. Hij telt mee wie wij vergeten.

En de open vraag aan het eind is geen toeval. Het boek vraagt eigenlijk aan jou: en jij dan? Vind jij het ook oneerlijk dat God genadig is voor mensen die jij niet mag?

De Rode Draad

Eeuwen later komt er Iemand die wel doet wat Jona weigerde. Jezus gaat niet mokkend zitten kijken hoe mensen gestraft worden. Hij gaat zelf de straf dragen. Jezus zei ooit tegen de mensen om Hem heen dat er "meer dan Jona" was. Hij bedoelde zichzelf. Jona predikte één zin en een hele stad bekeerde zich. Maar Jezus geeft zijn léven, zodat mensen uit alle volken gered kunnen worden.

God had altijd al een hart voor mensen buiten Israël. Nineve was daar een voorproefje van. Jezus maakte het af.

Voor Jou

Ken jij iemand die je liever niet aardig wilt vinden? Iemand op school die jou pest, of een groep waar je vooroordelen over hebt? Jona's verhaal is ongemakkelijk omdat het je dwingt om te kijken naar je eigen hart. God vraagt niet of jij die persoon meteen geweldig moet vinden. Hij vraagt of jij Hem wilt vertrouwen als Hij ook zo iemand liefheeft.

En soms ben jij zelf de Ninevitiër. Iemand die opnieuw mag beginnen, terwijl het eigenlijk niet meer kon. Dat is genade.

Praat mee

Waarom denk je dat het boek Jona eindigt met een vraag, en niet met een antwoord?

Is er iemand die jij moeilijk vindt om aardig te vinden? Wat zou het betekenen als God ook van die persoon houdt?

Samen Bidden

Heer, U bent groter dan ik. U heeft mensen lief die ik soms vergeet, of niet wil zien. Maak mijn hart groter. Leer mij U te vertrouwen, ook als U anders doet dan ik zou willen. Dank U dat Jezus wel ging waar Jona niet wilde gaan. Amen.