2 Samuël 16

De Uitleg

David is op de vlucht. Zijn eigen zoon Absalom heeft een staatsgreep gepleegd en David moet halsoverkop Jeruzalem verlaten, op blote voeten, met zijn hoofd bedekt, huilend. In 2 Samuël 16 lezen we wat hem onderweg overkomt.

Eerst ontmoet hij Ziba, de knecht van Mefiboseth (de zoon van Jonathan, kleinzoon van Saul). Ziba komt met ezels, brood, rozijnen en wijn. Hij vertelt David dat zijn meester Mefiboseth in Jeruzalem is gebleven omdat hij hoopt dat hij nu het koningschap van Saul terugkrijgt. Of dat waar is, blijkt later twijfelachtig, maar David gelooft het en geeft Ziba alles wat van Mefiboseth was. Een snelle beslissing in een moeilijk moment.

Daarna komt de scène die echt blijft hangen. Bij Bahurim verschijnt Simeï, een familielid van koning Saul. Hij loopt langs de berg mee met de stoet, gooit stenen, strooit stof en scheldt David uit voor "man van bloedschuld" en "verdorvene". Hij zegt dat God David nu zijn verdiende loon geeft, omdat hij ooit Sauls troon zou hebben afgepakt.

Abisai, een van Davids loyale mannen, wordt woedend. "Laat mij erheen gaan en zijn hoofd afslaan," zegt hij. Hij ziet een dode hond die de koning beledigt, en hij wil ingrijpen.

Maar David houdt hem tegen. En zijn antwoord is opmerkelijk: "Misschien heeft de HEERE tegen hem gezegd: Vervloek David. Wie zou dan mogen zeggen: Waarom doet u dat?" Hij voegt eraan toe dat zijn eigen zoon hem naar het leven staat, dus wat is een vloekende vreemdeling daar nog bij. "Misschien zal de HEERE mijn ellende aanzien en zal de HEERE mij goeddoen in plaats van zijn vervloeking op deze dag."

Ze trekken verder. Simeï blijft meelopen, blijft schelden, blijft gooien. David buigt zijn hoofd en gaat door.

Aan het eind van het hoofdstuk schakelt het beeld naar Jeruzalem. Absalom is binnengetrokken. Achitofel, Davids voormalige raadgever, geeft hem het advies om openlijk gemeenschap te hebben met de bijvrouwen van zijn vader, op het dak, voor het oog van heel Israël. Een schokkende daad waarmee Absalom laat zien dat de breuk met zijn vader totaal is. Wat Natan ooit profeteerde nadat David Batseba had genomen, gebeurt nu letterlijk.

Wat betekent dit?

Dit hoofdstuk laat zien hoe een mens reageert als alles instort. David verliest zijn troon, zijn stad, zijn zoon, en zijn waardigheid. En precies op dat moment komt iemand hem nog een trap nageven. Het is alsof het universum hem schopt als hij al ligt.

Wat David doet, is contra-intuïtief. Hij verdedigt zichzelf niet. Hij laat Abisai zijn eer niet redden met geweld. Hij houdt rekening met de mogelijkheid dat God achter deze vernedering zit, en dat hij die moet ondergaan in plaats van eruit moet vechten. Dat is geen zwakte, dat is een diepe vorm van vertrouwen. David weet dat hij niet zonder schuld is. De woorden van Simeï raken iets wat waar is, ook al wordt het op een gemene manier gezegd.

Tegelijk eindigt het hoofdstuk donker. Het kwaad krijgt vrij spel in Jeruzalem. De gevolgen van Davids eigen zonde met Batseba rollen nu over zijn leven heen. De tekst verbloemt dat niet.

De Rode Draad

Eeuwen later loopt er weer een Koning vernederd uit Jeruzalem weg. Ook bespot. Ook bespuugd. Ook door zijn eigen mensen verraden. Maar waar David ten diepste wist dat hij iets van zijn ellende verdiend had, droeg Jezus een vloek die niet de zijne was. Hij zweeg toen Hij beschuldigd werd. Hij liet zich vervloeken zonder terug te slaan.

David hoopte: "misschien zal de HEERE mijn ellende aanzien". Bij Jezus is dat geen misschien. Door zijn vernedering heen heeft God ons goedgedaan. De Zoon van David ging de weg die David hier ten dele ging, helemaal tot het einde.

Voor Jou

Er komt een moment, misschien is het er al, dat iemand iets over jou zegt wat pijn doet. Soms onterecht, soms met een vervelende kern van waarheid. De eerste reactie van bijna iedereen is: terugslaan. Een comment terugplaatsen, een groepsapp inschakelen, het verhaal jouw kant op draaien.

David doet iets anders. Hij vraagt zich af of God misschien iets tegen hem zegt door deze pijnlijke stem heen. Dat is iets om mee te nemen. Niet elke beschuldiging is waar, maar soms zit er in de meest oneerlijke kritiek een vonkje dat je niet moet wegwuiven.

En als je in een fase zit waarin alles tegelijk lijkt om te vallen, school, vrienden, thuis, geloof, kijk dan naar David die met gebogen hoofd verder loopt en blijft hopen dat God het ziet. Doorgaan is soms genoeg. Niet alles hoeft opgelost. Niet elke aanval hoeft beantwoord. Soms is de meest gelovige beweging die je kunt maken: nog één stap zetten.

Praat mee

Wanneer kritiek of een vervelende opmerking je raakt, wat is dan je eerste reactie, en wat zou je willen dat het was?

David houdt rekening met de mogelijkheid dat God achter zijn vernedering zit. Vind je dat een gezonde gedachte of een gevaarlijke? Waarom?

Samen Bidden

Heer, U kent de momenten waarop ik me klein voel, beschuldigd, of onterecht behandeld. Leer mij niet meteen terug te slaan. Laat mij eerlijk luisteren naar wat waar is, en het andere bij U neerleggen. Dank U dat Jezus de vloek droeg die ik niet kon dragen. Geef mij de moed om door te lopen, ook als het schuurt. Amen.