Handelingen 2

De Uitleg

Vijftig dagen na Pasen zitten de leerlingen bij elkaar in Jeruzalem. Ze wachten, omdat Jezus dat heeft gezegd voor Hij naar de hemel ging. Waar ze precies op wachten weten ze niet helemaal. Op kracht. Op de Geest. Op iets wat nog moet komen.

En dan komt het. Lucas beschrijft het met geluid en beeld: een gedruis als van een hevige windvlaag, dat het hele huis vult. Tongen als van vuur die zich verdelen en op ieder van hen neerzitten. Geen voorzichtige opening, maar een overrompeling. Ze worden allemaal vervuld met de Heilige Geest en beginnen te spreken in andere talen.

Buiten staat het vol. Het is Pinksterfeest, een Joodse pelgrimsfeest, en Jeruzalem zit propvol mensen uit het hele Romeinse rijk. Parthen, Meden, Elamieten, mensen uit Mesopotamië, Egypte, Rome, Kreta, Arabië. En ze horen, ieder in hun eigen taal, over de grote werken van God. Sommigen zijn diep onder de indruk. Anderen halen hun schouders op en zeggen dat de discipelen dronken zijn.

Dan staat Petrus op. Dezelfde Petrus die een paar weken eerder Jezus drie keer verloochende uit angst voor een dienstmeisje. Nu spreekt hij voor duizenden. Hij citeert de profeet Joël, die honderden jaren eerder had voorzegd dat God zijn Geest zou uitstorten op alle vlees. Hij legt uit wat er met Jezus is gebeurd: gekruisigd, opgewekt, verhoogd. En hij eindigt met een keiharde zin: "Laat dan heel het huis van Israël zeker weten dat God Hem tot Heere en Christus gemaakt heeft, namelijk deze Jezus, Die u gekruisigd hebt."

Dat komt aan. De mensen vragen verslagen: wat moeten we doen? Petrus antwoordt: bekeer u en laat u dopen in de naam van Jezus Christus. Die dag worden er drieduizend mensen toegevoegd aan de gemeente. Het slot van het hoofdstuk schetst hoe ze gaan leven: samen, biddend, brekend brood, alles delend.

Wat betekent dit?

Pinksteren is geen sfeervolle afsluiting van het kerkelijk jaar. Het is het moment waarop God zijn Geest geeft aan gewone mensen. Niet aan een select clubje priesters of profeten, maar aan vissers, vrouwen, jongeren, ouderen. Joël had het al gezegd: zonen en dochters zullen profeteren, jongemannen zullen visioenen zien.

Wat hier gebeurt, is dat God dichtbij komt op een nieuwe manier. Niet meer in een tempel waar je heen moet reizen. Niet meer via een hogepriester. God woont nu in mensen. Dat is radicaal. Het verandert wat geloof is: geen religieus systeem dat je van buitenaf onderhoudt, maar Iemand die in je werkt van binnenuit.

En let op het talenwonder. Bij Babel raakten mensen elkaar kwijt door verschillende talen. Hier vinden ze elkaar weer, omdat God spreekt in elke taal. Het evangelie hoort niet bij één cultuur. Het is voor iedereen, in zijn of haar eigen taal, op zijn of haar eigen manier.

De Rode Draad

Jezus had het beloofd. In Johannes 14 zegt Hij dat Hij een andere Trooster zal sturen. In Handelingen 1 zegt Hij: blijf in Jeruzalem, wacht op de belofte. En hier wordt die belofte ingelost.

De Geest die op Pinksteren komt, is de Geest van Jezus zelf. Daarom kan Petrus ineens spreken met een vrijmoedigheid die hij eerder nooit had. Daarom durven die discipelen opeens naar buiten te gaan. Het is Jezus die door hen heen werkt.

En wat Petrus preekt is het hele evangelie in een notendop: Jezus is gestorven, opgestaan en verhoogd, en Hij is Heer. Pinksteren staat dus niet los van Pasen. Het is het vervolg. Pasen zonder Pinksteren zou betekenen dat Jezus leeft, maar ergens ver weg. Pinksteren betekent dat de levende Jezus nu ook in mensen woont.

Voor Jou

De Heilige Geest is geen vaag gevoel of religieuze stemming. Het is God zelf die in je wil wonen als je gelooft. Dat is iets waar je makkelijk overheen leest, omdat het zo abstract klinkt. Maar denk eens na over wat het zou betekenen als je werkelijk gelooft dat God niet alleen ergens daarboven is, maar ook in jou aanwezig wil zijn. Dat verandert hoe je naar jezelf kijkt. Je bent geen losse, eenzame eenheid die het allemaal zelf moet uitzoeken.

Petrus' transformatie is misschien wel het meest hoopvolle aan dit hoofdstuk. Hij faalde diep. En toch wordt juist hij gebruikt. Dat zegt iets over hoe God met mensen werkt. Niet op basis van wat je gepresteerd hebt, maar op basis van wat Hij in je doet. Als je denkt dat je te beschadigd, te twijfelend of te middelmatig bent voor God, kijk dan eens goed naar Petrus.

En tenslotte: de gemeente die ontstaat aan het eind van Handelingen 2 is geen vereniging waar je af en toe heen gaat. Het zijn mensen die hun leven delen. Dat staat haaks op de individualistische manier waarop wij vaak geloven, of niet geloven. Geloof is iets wat je samen doet, of het verschrompelt.

Praat mee

Petrus was eerst bang en daarna vrijmoedig. Waar zit voor jou de grootste angst om openlijk christen te zijn, en wat zou er moeten veranderen om daar vrij in te worden?

Welk beeld heb jij van de Heilige Geest, en past dat bij wat hier in Handelingen 2 gebeurt, of is het veel kleiner geworden?

Samen Bidden

Heer, U heeft beloofd dat U uw Geest geeft aan wie erom vragen. Ik vraag het. Niet als religieuze formaliteit, maar omdat ik U nodig heb. Werk in mij zoals U in Petrus werkte. Maak mij vrijmoedig waar ik bang ben, en geef mij mensen om mee te geloven. Amen.