2 Korinthe 1:4

De Tekst

Paulus schrijft dat God hem en zijn medewerkers troost in al hun verdrukking, en dat Hij dat doet met een doel: opdat zij op hun beurt anderen kunnen troosten die in wat voor verdrukking dan ook verkeren. De troost die zij zelf van God ontvangen, wordt de troost die zij doorgeven. Er staat een keten in deze zin, en die keten begint bij God.

De Kern

Troost is hier geen zacht schouderklopje. Het Griekse woord dat Paulus gebruikt, paraklesis, betekent iemand erbij roepen om te helpen, te bemoedigen, sterk te maken. Dezelfde stam gebruikt Jezus voor de Heilige Geest: de Trooster, de Parakleet. Wat Paulus hier zegt is dus veel steviger dan gevoelsmatige opbeuring. God komt naast de lijdende staan, tilt hem overeind, en maakt hem daardoor bruikbaar voor een ander die valt. Verdrukking blijft verdrukking, Paulus verzacht niets. Maar er zit een economie in Gods handelen: wat Hij aan jou geeft, is niet alleen voor jou. Troost stopt niet, troost stroomt.

De Rode Draad

Deze paar zinnen ademen het hele evangelie. Jezus is degene die Zelf de diepste verdrukking heeft gedragen en juist dáár de bron van troost is geworden voor allen die in verdrukking zitten. Jesaja profeteerde over Hem als de Man van smarten, bekend met ziekte, en tegelijk als degene door wiens striemen wij genezing vinden. Christus wordt niet getroost óm ons te kunnen troosten, Hij wordt gebroken opdat wij heel worden. Maar het patroon van Paulus is een echo van dat patroon: de gewonde geneest, de vertrooste troost. De gemeente wordt zo een verlengstuk van Christus' eigen bediening. Wat Hij deed voor Paulus, doet Paulus voor Korinthe, doen wij voor elkaar. Troost is trinitair geworteld en christologisch gevormd.

De Spiegel

Hier schuurt het. Wij willen graag getroost worden, maar we willen niet graag dat onze verdrukking een functie heeft. Als je een miskraam had, wil je niet horen dat God dit toeliet zodat je later een andere vrouw kunt bijstaan. Dat zou wreed klinken. Paulus zegt dat ook niet precies. Hij zegt niet dat God verdrukking stuurt om troosters te kweken. Hij zegt dat God, waar verdrukking is, troost geeft, en dat die ontvangen troost vervolgens iets in beweging zet. De vraag die deze tekst aan jou stelt is dus niet waarom je pijn hebt, maar wat je doet met de troost die je in die pijn hebt gevonden. Wie durf jij te bellen die nu zit waar jij vorig jaar zat?

Het Detail

Let op de woorden "in al onze verdrukking" en "in al hun verdrukking". Paulus zegt niet: getroost in verdrukking X, om anderen te troosten in dezelfde verdrukking X. Hij trekt het breder. De troost die je ontvangt in de dood van een ouder, blijkt bruikbaar bij iemand die zijn baan verliest. De troost in een burn-out helpt iemand met een depressie. Er is dus geen exacte match nodig, alsof alleen wie kanker had een kankerpatiënt kan bijstaan. De troost zelf is transporteerbaar, omdat de Trooster dezelfde is. Dat maakt het universeel toepasbaar en tegelijk beschermt het tegen het valse idee dat je pas mag spreken als je exact hetzelfde meemaakte.

De Hoofdpersoon

God verschijnt in dit vers als de God die troost. Niet de God die verdrukking wegneemt, let daarop. Paulus zit nog middenin. Maar God is present, actief, initiatiefnemend. Het werkwoord staat in de tegenwoordige tijd: Hij troost, doorlopend, terwijl de verdrukking duurt. Dit is een God die niet wacht tot de storm voorbij is, maar in de storm meevaart. Het is ook een God die verder kijkt dan het individu. Zijn troost aan jou is nooit alleen aan jou geadresseerd. Hij bouwt een gemeenschap door lijden en troost heen, waarin niemand uiteindelijk alleen huilt omdat er altijd iemand is die door dezelfde God is opgericht en nu naast je staat.

De Intertekst

Jesaja 40 begint met "Troost, troost Mijn volk", uitgesproken door God tegen de profeten, die het weer moeten doorgeven aan het volk in ballingschap. Precies dezelfde keten die Paulus beschrijft. En in Johannes 14 belooft Jezus een andere Trooster, de Heilige Geest, nadat Hijzelf naar de Vader gaat. Die drie teksten samen laten zien dat troosten geen bijzaak is in de Bijbel maar een centrale beweging van God naar mensen, en van mensen naar mensen. De keten loopt van de Vader, via de Zoon, door de Geest, naar de gemeente, en dan verder naar wie huilt.

Reflectie

Welke troost heb je ooit ontvangen die je nog nooit hebt doorgegeven, en wie zou die nu nodig hebben?

Waar in je leven wacht je op het einde van de verdrukking voordat je gelooft dat God troost, en wat zou het betekenen om Hem middenin te ontmoeten?