Deuteronomium 29:29

De Tekst

"De verborgen dingen zijn voor de HEERE, onze God, maar de geopenbaarde dingen zijn voor ons en onze kinderen, tot in eeuwigheid, om al de woorden van deze wet te doen." Mozes trekt een lijn. Aan de ene kant van die lijn ligt wat God voor zichzelf houdt. Aan de andere kant ligt wat Hij aan zijn volk heeft toevertrouwd, en die kant is niet vrijblijvend: het is er om te doen.

De Kern

Deze tekst tekent twee cirkels. In de binnenste, ontoegankelijke cirkel woont God met wat Hij niet meedeelt. In de buitenste cirkel staan wij, met wat Hij wél heeft gezegd. Het theologische hart klopt in dat onderscheid: God is God, en Hij verantwoordt zich niet volledig. Maar Hij zwijgt ook niet. Hij spreekt, geeft Torah, sluit verbond. Wat Hij openbaart, is genoeg om van te leven, om naar te handelen, om aan door te geven. Deze tekst redt ons dus van twee kwalen tegelijk: van de arrogantie die alles wil weten, en van de laksheid die zegt dat we toch niets zeker weten en dus niets hoeven te doen.

De Rode Draad

Mozes staat aan de rand van het beloofde land en houdt zijn afscheidstoespraak. Het verbond wordt vernieuwd, met zegen en vloek erbij. Precies dán klinkt deze zin: God houdt dingen achter, maar wat Hij zegt is genoeg. Die lijn loopt door naar Christus. In Hem worden verborgen dingen geopenbaard die eeuwenlang bedekt bleven, schrijft Paulus keer op keer over het "geheimenis" dat nu bekend is. Toch blijft er ook in het Nieuwe Testament een cirkel van verborgenheid. Wij zien nog in een spiegel, in raadselen. Het patroon is consistent: God geeft steeds meer prijs, maar behoudt zich altijd het recht voor om God te zijn. Openbaring is nooit uitputting.

De Spiegel

Je wilt weten waarom. Waarom die diagnose, waarom dat kind zoals het is, waarom die kerkscheuring, waarom je gebed op een muur lijkt te stuiten. Je wilt in de binnenste cirkel kijken, en soms vermom je die honger als vroomheid: als ik het maar begrijp, dan kan ik God vertrouwen. Deze tekst pakt je vriendelijk maar stevig bij de schouder en draait je om. Nee, zegt Mozes, de verborgen dingen zijn voor de HEERE. Ze zijn niet voor jou. En dat is geen afwijzing, dat is bescherming. Tegelijk laat de tekst je niet met lege handen staan. Er ligt een berg geopenbaarde dingen aan je voeten, en de vraag is niet of je genoeg wéét maar of je doet wat je weet. Dat schuurt, want de meesten van ons hebben liever nog een boek gelezen dan één woord van Christus gehoorzaamd.

De Vraag

Maar mag je dan niet vragen? Job vroeg. De psalmisten schreeuwden hun waarom uit. Habakuk klaagde God aan om zijn stilzwijgen. Deze tekst verbiedt het klagen niet, hij begrenst het antwoord. Je mag kloppen, maar je krijgt niet altijd open. En eerlijk: dat is soms nauwelijks te verdragen. Als een geliefde sterft en het waarom brandt in je borstkas, voelt "de verborgen dingen zijn voor de HEERE" als een deur die dichtslaat. Toch is dit geen kille afwijzing. Het is de erkenning dat God groter is dan jouw begripsvermogen, en dat het alternatief, een God die volledig te doorgronden is, geen God meer zou zijn maar een projectie. Je moet leren leven met een cirkel waar je niet in kunt kijken. Dat leren duurt een leven lang.

Het Detail

Let op dat kleine woordje "en onze kinderen". Mozes voegt eraan toe: tot in eeuwigheid. Wat geopenbaard is, is niet alleen voor deze generatie in de woestijn. Het is doorgeefgoed. Dat betekent dat wanneer jij vanavond aan tafel zit en niet weet wat je tegen je puber moet zeggen over God, je niet hoeft te wachten tot je alles begrijpt. Je geeft door wat je hebt ontvangen, ook al is dat onvolledig. De verborgen dingen mogen verborgen blijven, dat is niet jouw probleem. De geopenbaarde dingen, dié zijn voor jou én je kinderen. Het detail is een opdracht die veel ouders en opvoeders ontlast: je hoeft geen sluitend systeem over te dragen, je hoeft trouw te zijn aan wat helder is.

De Intertekst

Deuteronomium 30:11 volgt bijna direct: "Want dit gebod, dat ik u heden gebied, is niet te moeilijk voor u en het is niet ver weg." Wat geopenbaard is, is behapbaar, dichtbij, doenlijk. En Paulus grijpt precies deze woorden in Romeinen 10 om te zeggen dat het woord van geloof dichtbij is, in je mond en in je hart. De lijn van Deuteronomium 29:29 loopt dus regelrecht door tot bij het evangelie: God heeft gesproken, en dat spreken is genoeg om op te vertrouwen en naar te leven.

Reflectie

In welke verborgen dingen probeer jij te kijken, terwijl God je juist naar de geopenbaarde dingen wijst?

Wat is er in jouw leven geopenbaard dat je al lang weet, maar nog niet doet?