Exodus 14:21

De Tekst

Mozes strekt zijn hand uit over de zee. De hele nacht door drijft de HEERE het water terug met een krachtige oostenwind, totdat de zee droog ligt en het water gespleten is. Eén beweging van een mensenhand, een hele nacht van goddelijke arbeid, en een weg waar geen weg was.

De Kern

Lees het vers nog eens, langzaam. Het is donker. Achter Israël knarsen de wielen van zeshonderd strijdwagens. Vrouwen klemmen kinderen vast, mannen tasten naar stokken die geen verweer zullen zijn. Vóór hen ligt water, zwart en eindeloos. En Mozes, die man met die stok, die stamelaar uit Midjan, strekt zijn arm uit over die zee alsof hij de oceaan kan bevelen.

Dan komt de wind. Niet zacht, niet symbolisch, maar een oostenwind die de hele nacht blaast. Stel je dat geluid voor. Het loeien dat aanhoudt, uur na uur, terwijl het volk staat te wachten in het donker, kletsnat van wind en angst. Wat ze horen is geen vertroostend gefluister. Het is geweld. God strijdt vannacht met de oerwateren, en zij staan op de oever en kijken toe.

Hier zit het hart van de tekst: God redt niet zonder dat het indrukwekkend en beangstigend is tegelijk. Het wonder is geen tovertruc waarbij de zee netjes opzij stapt. Het is een nacht van wind, een nacht van wachten, een nacht waarin geloven betekent dat je blijft staan terwijl alles om je heen brult.

De Rode Draad

In Genesis 1 zweeft Gods Geest, zijn ruach, over de wateren, en wat chaos was wordt orde, droog land verschijnt. Hier in Exodus 14 blaast diezelfde ruach, vertaald als wind, over de zee, en opnieuw verschijnt droog land. Israël loopt in feite door een nieuwe schepping heen. Wat God deed bij het begin van de wereld doet Hij nu opnieuw voor een slavenvolk.

Die lijn loopt door naar het kruis en de opstanding. Paulus zal later schrijven dat Israël gedoopt werd in de wolk en in de zee, een doorgang door de dood naar het leven. Christus gaat door zijn eigen zee, een nacht van duister waarin de wateren over Hem heen slaan, om aan de andere kant droog land voor ons te scheppen.

De Spiegel

Misschien sta jij ook ergens op een oever vannacht. Achter je iets dat je niet meer wilt, vóór je iets dat onmogelijk lijkt. Een huwelijk dat vastloopt, een diagnose, een schuld, een kind dat je niet meer bereiken kunt. En je hebt gebeden, en wat je krijgt is wind. Geen helder antwoord, geen pad dat zich tekent, alleen iets dat loeit en niet ophoudt.

De tekst zegt iets ongemakkelijks: God werkte de hele nacht. Het volk moest die hele nacht blijven staan. Redding kwam, maar niet om negen uur. Ze kwam in de duistere uren waarin je niet meer kunt zien wat er gebeurt. Geloven is hier niet: zeker weten dat het goed komt. Geloven is: blijven staan terwijl de wind waait.

De Vraag

Waarom een hele nacht? Waarom niet één gebaar van Mozes en klaar? God kan toch zonder oostenwind, zonder uren van wachten, zonder die angst die het volk moet hebben uitgehold?

Ik weet het niet helemaal. De tekst legt het niet uit. Maar het patroon herhaalt zich te vaak om toeval te zijn. God redt vaak traag genoeg om geloof te vragen, en snel genoeg om geloof te belonen. Misschien is dat wat redding doet met een mens, het wordt iets dat je hebt doorstaan, niet alleen iets dat je hebt ontvangen. Wie droogvoets aan de overkant staat na zo'n nacht, weet iets over God dat hij in een seconde nooit had kunnen leren.

De Hoofdpersoon

De HEERE is hier de werkelijke acteur, hoewel Mozes zijn hand uitstrekt. Let op de verdeling: Mozes doet één ding, één gebaar. God doet alles. Hij stuurt de wind, Hij scheidt het water, Hij maakt de bodem droog.

Wat zegt dat over deze God? Hij is geen god die alleen vanuit de hemel kijkt. Hij komt naar beneden, Hij blaast, Hij werkt fysiek met materie. Wind, water, modder, zout. Dit is geen filosofisch wezen maar de Schepper die zijn handen vuil maakt voor mensen die net nog klaagden dat ze beter slaaf hadden kunnen blijven. Hij redt mensen die niet vroom genoeg zijn voor zijn redding. Dat is wie Hij is.

De Intertekst

Jesaja 43:16 grijpt terug op deze nacht: "Zo zegt de HEERE, Die een weg maakte door de zee en een pad door machtige wateren." En in Openbaring 21 lezen we dat in de nieuwe schepping de zee er niet meer zal zijn. Het symbool van chaos en dood is dan definitief verdwenen. Wat in Exodus één nacht duurde, wordt eeuwig.

Reflectie

Waar sta jij op dit moment aan een oever te wachten, en wat doet de wind die je hoort met je geloof?

Wat zou het voor jou betekenen om te aanvaarden dat God soms de hele nacht werkt voordat je het droge land ziet?