Openbaring 21

De Tekst

Johannes ziet een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, want de eerste zijn voorbijgegaan en de zee is er niet meer. Een stad daalt neer, het nieuwe Jeruzalem, getooid als een bruid. Een stem klinkt: God zal bij de mensen wonen, en Hij zal elke traan van hun ogen afwissen. Vervolgens krijgt Johannes de stad zelf te zien, gemeten, beschreven, gevuld met licht, zonder tempel, zonder zon, zonder nacht.

De Kern

Lees deze tekst niet als een rapport over het einde, maar als een hereniging. De kern is één enkele zin uit vers 3: "Zie, de tent van God is bij de mensen, en Hij zal bij hen wonen." Heel de Bijbel heeft daar naartoe gewerkt. Vanaf het moment dat Adam en Eva uit de hof werden gezet, is God bezig geweest met thuiskomen, met het overbruggen van afstand. Tabernakel, tempel, vleeswording, Pinksteren, telkens komt Hij dichter. Hier valt het laatste gordijn. Geen tempel meer, want geen scheiding meer. De redding waar het in het evangelie over gaat, is uiteindelijk niet ontsnapping uit de wereld, maar God die definitief intrekt bij ons.

De Rode Draad

Het is geen toeval dat de stad als een bruid wordt getoond. Heel het Oude Testament door wordt Gods volk vergeleken met een vrouw, soms ontrouw (Hosea), soms verlaten en weer thuisgehaald (Jesaja 62). Hier komt die liefdesgeschiedenis aan haar voltooiing. En de zee, die in het Joodse denken stond voor chaos, voor het onbeheersbare, voor de plek waar Leviatan loert, die zee is er niet meer. De wateren waarover Gods Geest in Genesis 1 zweefde, zijn tot rust gekomen. Christus, die over die zee liep en stormen tot zwijgen bracht, blijkt nu de chaos voorgoed te hebben weggenomen. Zijn kruis was niet alleen vergeving van zonde, maar het begin van een nieuwe schepping.

De Spiegel

Lees vers 4 langzaam. "Hij zal alle tranen van hun ogen afwissen." Niet wegvegen op afstand, niet laten verdampen door tijd, maar afwissen, met een hand die de jouwe aanraakt. Denk aan welke tranen je het afgelopen jaar hebt gehuild. Om het kind dat niet luistert, om het lichaam dat hapert, om de collega die je beschadigde, om iemand die je begroef. Die tranen verdampen niet in deze belofte, ze worden gezien. Tegelijk schuurt deze tekst tegen onze neiging om de hemel als verlengstuk van ons eigen comfort te zien. Het nieuwe Jeruzalem is geen privélandgoed maar een stad, vol mensen, vol gemeenschap. Wie nu een hekel heeft aan kerk en buren, moet zich afvragen waar hij straks zal wonen.

De Vraag

Wat doen we met vers 8? Midden in de mooiste tekst over Gods nieuwe wereld klinkt opeens: "Maar wat betreft de lafhartigen, ongelovigen, verfoeilijken, moordenaars, ontuchtplegers, tovenaars, afgodendienaars en alle leugenaars, hun deel is in de poel die van vuur en zwavel brandt." Dat woord lafhartigen springt eruit, het staat vooraan. Niet de spectaculaire zondaars staan bovenaan, maar zij die te bang waren om voor Christus uit te komen toen het kostte. Deze tekst laat zich niet voor de gek houden door wie wel het mooie wil maar niet het ernstige. Genade is groot, maar geen verzekeringspolis. Wie hier eerlijk leest, voelt de huiver, en mag bij die huiver blijven hangen voor hij doorleest.

De Hoofdpersoon

In dit hoofdstuk verschuift God naar het centrum van het beeld zoals nergens anders in de Schrift. Hij spreekt vanaf de troon, voor het eerst sinds lange tijd in Openbaring weer rechtstreeks: "Zie, Ik maak alle dingen nieuw." Let op het werkwoord. Hij gooit niet weg en begint opnieuw, Hij maakt nieuw wat er is. De aarde wordt niet vervangen, ze wordt verlost. En Hij is degene die de wateren des levens geeft, gratis, aan wie dorst heeft. Dat is geen afstandelijke koning maar een Vader die zegt: "Ik zal hem een God zijn, en hij zal Mij een zoon zijn." De koude majesteit en de warme intimiteit vallen in deze ene Persoon samen, en dat is misschien wel het meest verrassende van het hoofdstuk.

Het Detail

Kijk naar de muur. Honderdvierenveertig el dik, twaalf poorten, en die poorten worden nooit gesloten, want het is daar nooit nacht. Een muur met poorten die nooit dichtgaan is geen verdedigingswerk, dat is een uitnodiging. Eeuwenlang sloten steden hun poorten bij zonsondergang uit angst voor wat van buiten kwam. Hier hoeft niets meer buitengehouden te worden, omdat de chaos is overwonnen, en tegelijk getuigt elke open poort dat er nog steeds een binnen en een buiten is. Veiligheid en openheid sluiten elkaar in Gods stad niet uit. Wie binnen is, mag het weten, en wie nog buiten staat, ziet licht stromen door poorten die wachten.

Reflectie

Welke traan in jouw leven verlang je het meest naar Gods hand om af te wissen, en durf je die voor Hem te benoemen?

Vers 8 noemt lafhartigheid als eerste. Waar herken je in jezelf de neiging om uit angst te zwijgen waar je zou moeten spreken?