Ezechiël 10

De Tekst

De heerlijkheid van de HEERE komt in beweging. Vanaf de troon boven de cherubs daalt een vuur neer, gedragen in handen van engelen, en wordt over de stad uitgestrooid. De cherubs heffen hun vleugels, de wielen draaien mee, en stap voor stap verlaat de glorie de drempel van de tempel. Wat eens woonde tussen het volk, beweegt naar de uitgang.

De Kern

Lees het traag. Een man in linnen krijgt opdracht het vuur te halen van tussen de wielen, onder de cherubs vandaan. Hij gaat staan naast een wiel. Een cherub strekt zijn hand uit naar het vuur dat tussen de cherubs is, neemt ervan, en legt het in de handen van de man in linnen. Die neemt het aan en gaat naar buiten.

Dit is geen vrijblijvende plechtigheid. Dit is het vuur dat ooit op het altaar brandde als teken van Gods aanwezigheid, hetzelfde soort vuur dat Aäron zijn zonen kostte toen ze er lichtzinnig mee omgingen. Datzelfde vuur wordt nu over Jeruzalem gestrooid, niet om te zegenen maar om te verteren. Heiligheid die woont keert zich, wanneer ze verworpen wordt, tegen wat haar verwerpt. God is niet boos op een afstand, Hij is heilig van dichtbij, en juist die nabijheid wordt nu het oordeel.

De Rode Draad

Het meest beangstigende moment in Ezechiël 10 is geen daad van vernietiging maar een beweging: de heerlijkheid verlaat de drempel. God gaat weg. De tempel, die heel de identiteit van Israël droeg, wordt achtergelaten als een leeg gebouw. Dit is de keerzijde van Sinaï, waar de heerlijkheid juist nederdaalde.

En toch loopt vanaf dit moment een lijn naar het evangelie. Wanneer Johannes schrijft dat het Woord vlees werd en onder ons heeft gewoond, gebruikt hij precies dit beeld: de heerlijkheid die in een tempel woont. Maar deze keer kan ze niet meer verjaagd worden, want de tempel is een Persoon. En wanneer Jezus sterft, scheurt het voorhangsel, en is de beweging omgekeerd: niet weg van het volk, maar naar buiten, naar de wereld toe.

De Spiegel

Het pijnlijke aan dit hoofdstuk is dat het volk waarschijnlijk niets merkte. De tempelpoorten gingen 's ochtends gewoon open, de offers werden gebracht, de priesters spraken hun zegen uit. Alleen Ezechiël zag dat het Huis leeg was geworden.

Dat is een vraag die schuurt. Wat als de vormen van geloof blijven draaien terwijl de aanwezigheid is weggetrokken? Een gebed dat je nog uitspreekt maar niet meer voelt. Een kerk die voltallig is maar waar niemand meer iets verwacht. Een huwelijk dat de routines volhoudt nadat de liefde stilletjes is vertrokken. Het ergste van vertrek is niet de luide ruzie, maar de stille leegte erna die je pas weken later opmerkt.

Ezechiël wordt geroepen om te zien wat anderen missen. Dat is geen comfortabele gave, maar wel een noodzakelijke.

De Intertekst

In Exodus 40 daalt de heerlijkheid neer in de tabernakel, zo zwaar dat zelfs Mozes niet meer naar binnen kan. In 1 Koningen 8 herhaalt zich dat bij Salomo's tempel. Heel het verhaal van Israël is gebouwd op die nabijheid. Ezechiël 10 is de tragische omkering: dezelfde heerlijkheid die kwam, gaat. Pas in Ezechiël 43, na hoofdstukken van oordeel, ziet de profeet haar terugkeren. God laat niet alleen los, Hij komt ook terug, maar via een veel langere weg dan iemand had gehoopt.

Context

Ezechiël zit in Babel, ballingschap, ergens rond 592 voor Christus. Jeruzalem staat nog overeind, de tempel is nog niet verwoest. De ballingen geloven nog half dat God Zijn stad wel zal redden, dat de tempel een soort talisman is, dat het zo'n vaart niet zal lopen.

In dat klimaat van valse hoop krijgt Ezechiël visioenen die alles op scherp zetten. Hij ziet wat zijn volksgenoten weigeren te zien: de tempel is van binnen al verloren voordat hij van buiten valt. Wanneer Nebukadnezar in 586 de stad in vlammen zet, is dat geen overwinning van Babel op Israëls God. Het is de uitvoering van wat in dit visioen al zichtbaar was: God was al vertrokken.

De Hoofdpersoon

De cherubs zijn fascinerend. Vier gezichten, ogen overal, wielen die meegaan met hun bewegingen, vuur in hun midden. Ze zijn niet schattig, ze zijn ontzagwekkend. Maar het opvallendste is hun gehoorzaamheid. Ze bewegen niet uit eigen initiatief, ze dragen de troon waar de Geest hen heen drijft.

En de centrale Figuur boven hen, de heerlijkheid van de HEERE, spreekt in dit hoofdstuk niet eens. Hij beweegt. Soms zegt Gods stilte meer dan Zijn woorden. Hij is geen tiran die schreeuwt, geen god die woedend toeslaat, Hij is een Heer die zwijgend opstaat en weggaat omdat Hij niet langer geëerd wordt waar Hij wonen wil. Die ingehouden majesteit, dat trage vertrek, is misschien wel de meest huiveringwekkende vorm waarin God Zich in heel het boek openbaart.

Reflectie

Waar in mijn leven draaien de vormen door terwijl ik niet meer zeker weet of de aanwezigheid er nog is?

Wat doet het met mij om te beseffen dat Gods grootste oordeel soms niet bestaat uit ingrijpen, maar uit terugtrekken?