Hebreeën 4:14

De Tekst

"Nu wij dan een grote Hogepriester hebben, Die de hemelen is doorgegaan, namelijk Jezus, de Zoon van God, laten wij aan deze belijdenis vasthouden." De schrijver van Hebreeën trekt een conclusie uit alles wat hij tot dan toe gezegd heeft: omdat Jezus als hogepriester door de hemelen is heengegaan, kunnen en moeten wij vasthouden aan wat wij beleden hebben. Vasthouden, niet opnieuw uitvinden. Vasthouden, ook als het schuurt.

De Kern

Let op dat werkwoord: doorgegaan. Niet aangekomen, niet gearriveerd, maar doorgegaan. In het Grieks staat er iets dat je bijna ruimtelijk kunt zien, een beweging dwars door de hemelse sferen heen. De hogepriester onder Israël ging eens per jaar door het voorhangsel het heilige der heiligen binnen; Jezus is dwars door de hemelen zelf gegaan, tot bij de troon. Dat is niet zomaar een geografische mededeling. Het betekent dat er geen tussenruimte meer is waar wij niet mogen komen. Onze belijdenis rust dus niet op ons eigen doorzettingsvermogen, maar op het feit dat Iemand vóór ons is gegaan en de weg heeft opengehouden.

De Rode Draad

Hebreeën leest het hele Oude Testament als een schaduw die vraagt om een werkelijkheid. De tabernakel, met zijn voorhof, heilige, en heilige der heiligen, was al een verticale kaart: hoe dichter bij God, hoe minder mensen er mochten komen. Aäron mocht eens per jaar, met bloed, achter het voorhangsel. Toen Jezus stierf, scheurde dat voorhangsel van boven naar beneden (Matteüs 27:51). Hebreeën 4:14 laat zien waar Hij heenging toen dat gordijn scheurde: door alle hemelen heen, tot bij de Vader. De hele priesterlijke geschiedenis van Israël wordt hier niet afgeschaft maar vervuld. Wat Aäron symboliseerde, doet Jezus werkelijk, definitief, en voor iedereen die bij Hem hoort.

De Spiegel

Vasthouden aan de belijdenis. Dat klinkt vroom, maar wordt pas concreet als je bedenkt waar je het loslaat. Je laat het los wanneer je collega je uitlacht om je geloof en jij besluit dat je maar wat vaag zult doen. Je laat het los wanneer je kind zegt dat het niet meer meegaat en je zelf begint te twijfelen of het allemaal wel klopte. Je laat het los wanneer een diagnose komt en je bidden verstomt. De schrijver spreekt gelovigen aan die moe zijn, die overwegen terug te gaan naar iets veiligers, iets zichtbaarder. Zijn antwoord is niet: probeer harder. Zijn antwoord is: kijk naar wie er vóór jou is gegaan. De belijdenis houdt jou niet vast omdat jij hem stevig vasthoudt, maar omdat Hij bij de Vader is.

De Intertekst

Vier verzen verder komt de bekende uitnodiging: "Laten wij dan met vrijmoedigheid naderen tot de troon van de genade" (Hebreeën 4:16). Vers 14 en vers 16 horen bij elkaar als grond en gevolg. Omdat Hij door de hemelen is gegaan, mogen wij tot de troon naderen. Vergelijk dat met Leviticus 16, waar de hogepriester bevend en met bloed het heilige der heiligen inging; één misstap en hij zou sterven. Bij Jezus keert die beweging om. Niet wij gaan bevend naar binnen, Hij is al binnen en trekt ons mee. En denk aan Johannes 14:2-3, waar Jezus zegt dat Hij heengaat om plaats te bereiden. Hebreeën 4 laat zien dat die belofte geen toekomstmuziek is, maar reeds vervuld. Hij is er.

De Vraag

Als Jezus door de hemelen is gegaan en onze Hogepriester is, waarom voelt God dan zo vaak afwezig? Waarom lijkt de toegang tot de troon soms een gesloten deur, ook als je bidt? Hebreeën ontkent die ervaring niet. Het boek is juist geschreven aan mensen die vermoeid en ontmoedigd zijn, die het geloof zien slijten. De schrijver geeft geen gevoelsgarantie, hij geeft een feit. De toegang is open, ook wanneer jouw gevoel meldt dat de hemel van koper is. Dat is misschien de moeilijkste geloofsdaad: geloven dat Hij binnen is, terwijl jij buiten lijkt te staan. Hier moet je leven van wat waar is, niet van wat voelbaar is.

Context

De Hebreeën-brief is geschreven aan Joodse christenen, waarschijnlijk in de jaren zestig, die onder druk stonden om terug te keren naar de synagoge. De tempel stond nog, de offers werden nog gebracht, en het christelijk geloof betekende sociaal isolement en soms vervolging. De verleiding was groot om Jezus niet af te zweren, maar Hem als het ware weer in te passen in het oude systeem, minder radicaal, minder exclusief. Vandaar dat de schrijver Jezus voortdurend groter tekent dan Mozes, dan de engelen, dan Aäron. Hij is de Hogepriester bij wie geen aanvulling nodig is. Wie Hem loslaat om iets veiligers, verruilt de werkelijkheid voor de schaduw.

Reflectie

Waar merk je in je eigen leven dat je de belijdenis eerder loslaat dan vasthoudt, en wat maakt dat juist die situatie zo zwaar?

Wat verandert er praktisch als je gelooft dat Jezus nu, op dit moment, bij de Vader voor jou pleit?