Jesaja 6:3

De Tekst

Zes wezens met vleugels roepen elkaar iets toe boven de troon. Het is geen gesprek, geen leer, geen opdracht, maar een uitroep die heen en weer klinkt: "Heilig, heilig, heilig is de HEERE van de legermachten; heel de aarde is vol van Zijn heerlijkheid!" Jesaja hoort het en de tempel begint te trillen. Voordat er iets uitgelegd wordt, is er eerst dit: geluid, echo, ontzag.

De Kern

Drie keer heilig. In het Hebreeuws is herhaling de manier waarop je een superlatief maakt; twee keer betekent zeer, drie keer tilt iets buiten alle vergelijking. God is niet heiliger dan wij, alsof het een schaal is waarop wij lager staan. Hij is heilig op een manier die de schaal zelf doorbreekt. Anders. Apart. Niet te vatten in onze categorieën van goed of vroom. En toch, direct na die drievoudige onbereikbaarheid, komt de zin die de andere kant opgooit: heel de aarde is vol van Zijn heerlijkheid. De God die volstrekt boven alles uitgaat, is niet ver weg. Zijn glorie is uitgestort over precies die aarde waar wij lopen, werken, ruzie maken, sterven.

De Rode Draad

Johannes hoort in Openbaring 4 exact dezelfde roep rond de troon, en hij zegt erbij dat dit dag en nacht doorgaat, zonder ophouden. Wat Jesaja voor een moment mag horen, is het geluid dat altijd al klinkt. Het is er nu, terwijl u dit leest. En in het Evangelie van Johannes staat dat Jesaja hier eigenlijk Christus zag (Johannes 12:41), de Zoon in Zijn heerlijkheid vóór Bethlehem. De heilige die de tempel vult, is dezelfde die later als lam op de aarde loopt waarvan Hij de glorie is. Die twee moet u samen kunnen denken, hoe onmogelijk het ook lijkt.

De Spiegel

Wij zijn geoefend in het klein maken van God. Niet uit boosaardigheid, maar uit gewoonte. We hebben Hem nodig als hulp bij onze projecten, als steun bij ons verdriet, als coach voor onze keuzes, en die dingen zijn niet verkeerd. Maar ergens onderweg zijn we vergeten om te trillen. We zingen "heilig" mee zonder dat er iets in ons beweegt. Vraag uzelf eens: wanneer heb ik voor het laatst gemerkt dat God groter is dan mijn agenda, mijn theologie, mijn morele voorkeuren? De seraf bedekt zijn gezicht. Wij scrollen door onze telefoon tijdens de dienst. Er hoeft geen schuldgevoel te komen; wel eerlijkheid. Wat zou het doen als u vandaag één keer werkelijk stilstond bij de zin: heel de aarde is vol van Zijn heerlijkheid, ook deze kamer, ook dit uur.

De Intertekst

Psalm 72:19 bidt: "moge heel de aarde met Zijn heerlijkheid vervuld worden". Dat is een gebed, een verlangen, iets wat nog moet komen. Maar de serafs zingen het als voltooid feit. Dat spanningsveld is de hele Bijbel in miniatuur. En Habakuk 2:14 belooft: "de aarde zal vol worden met de kennis van de heerlijkheid van de HEERE, zoals het water de bodem van de zee bedekt". De glorie is er al, maar de kennis ervan moet nog doorbreken. Wij leven tussen wat de engelen zien en wat wij nog moeten leren zien.

Context

Jesaja krijgt dit visioen in het sterfjaar van koning Uzzia, rond 740 voor Christus. Uzzia was decennialang koning geweest, stabiel, sterk, en aan het einde tragisch, want hij greep het priesterschap dat niet van hem was en werd melaats. Zijn dood markeert het einde van een tijdperk. Assyrië komt op, angst groeit. In die politieke leegte, waar de troon in Jeruzalem net leeg is, ziet Jesaja een andere troon, en die is niet leeg. De aardse tempel was het huis van Gods aanwezigheid, maar hier blijkt de tempel eigenlijk te klein: alleen de zoom van Zijn kleed vult hem al. Wat Jesaja ziet, gebeurt dus in en boven de tempel tegelijk.

Het Detail

Let op het woord roepen. Er staat niet dat ze zongen, ook niet dat ze fluisterden of prevelden. Ze riepen. En ze riepen niet naar God, maar naar elkaar, de één tegen de ander. Dat is opmerkelijk. De heiligheid van God is blijkbaar zo groot dat één seraf hem niet kan bevatten of uitspreken; hij moet het de ander toeroepen om erkenning te krijgen, om het te delen. De aanbidding is antifonisch, gedeeld, want de werkelijkheid van God overstijgt elke individuele stem. Wat zegt dat over onze neiging tot solo-vroomheid, tot geloof als privézaak tussen mij en God?

Reflectie

Wat in mijn leven zou veranderen als ik werkelijk geloofde dat de aarde nu, op dit moment, vol is van Zijn heerlijkheid?

Waar bedek ik mijn gezicht niet, terwijl de serafs dat wel doen; welke vertrouwdheid met God is bij mij misschien een gebrek aan ontzag geworden?