Judas 1

De Tekst

Eén vers maar. Judas, broer van Jakobus, knecht van Jezus Christus, schrijft aan hen die geroepen, geheiligd en bewaard zijn. Voor hij ook maar één woord wijdt aan de scherpe waarschuwingen die volgen, plaatst hij zijn lezers in een drievoudige greep: door God de Vader geliefd, in Jezus Christus bewaard, en geroepen. Het is een aanhef, maar het is ook al een belijdenis. Voor de storm losbreekt in deze brief, staat eerst dit stille fundament.

De Kern

Lees nog eens hoe Judas zichzelf noemt: knecht van Jezus Christus, broer van Jakobus. Niet broer van de Heer, terwijl hij dat in vlees en bloed wel was. Hij neemt geen positie aan vanuit familiebanden. Zijn enige identiteit is dienaarschap. En dan, wat hij over de lezers zegt: geliefd, bewaard, geroepen. Drie passieve werkwoorden. Drie keer overkomt het hun. Niemand heiligt zichzelf hier, niemand bewaart zichzelf, niemand roept zichzelf. Het hele vers ademt iets dat aan ons voorafgaat. Voor wij iets doen of moeten, zijn wij eerst iets, in handen van een Ander. Dat is geen vroom sausje. Dat is de bodem waarop alle ernst van deze brief gedragen wordt.

De Rode Draad

Bewaard. Het woord klinkt in deze brief telkens terug, ook later, wanneer Judas spreekt over engelen die hun positie niet bewaarden en over gelovigen die zichzelf moeten bewaren in Gods liefde. Maar híer, in vers 1, is het Christus zelf die bewaart. Dat raakt een diepe lijn door de Schrift heen: de Herder die zijn schapen niet laat roven uit zijn hand, de wijngaard die door God wordt bewaakt, het volk dat door de woestijn wordt geleid zonder dat de kleren verslijten. Dwars door alle eeuwen en alle bedreigingen heen is er een hand die vasthoudt. Christus is de bewaarder voordat Hij de rechter is.

De Spiegel

Wat doet het met je om te lezen dat je geliefd bent voordat er ook maar iets van je gevraagd wordt? Veel van ons leven we omgekeerd. Eerst presteren, dan misschien geliefd zijn. Eerst geen fouten maken op het werk, dan rust. Eerst de kinderen goed grootbrengen, dan tevredenheid. Eerst gezond worden, dan dankbaar zijn. Judas draait het om. Hij schrijft aan mensen die straks geconfronteerd worden met dwaalleer, met afval, met angst om hun geloof te verliezen, en hij begint met: jullie zijn geliefd. Bewaard. Geroepen. Misschien lees je dit terwijl je bang bent dat je het zelf niet volhoudt. Lees dan opnieuw wie hier het werkwoord doet.

De Intertekst

Johannes 17 echoot hier sterk mee. Daar bidt Jezus: "Ik heb hen bewaard in Uw Naam." Diezelfde Christus die bidt, is de Christus in wie Judas zijn lezers bewaard noemt. Wat in Johannes 17 als gebed klinkt, is in Judas 1 al werkelijkheid geworden. En denk aan Romeinen 8, waar Paulus vraagt wie ons zal scheiden van de liefde van Christus. Beide teksten leggen een muur om de gelovige heen die niet door eigen kracht overeind blijft, maar door wie God is. Judas zegt het korter, bijna terloops, alsof het vanzelf spreekt. Misschien spreekt het juist niet vanzelf, en moet het daarom in elke aanhef opnieuw genoemd worden.

De Vraag

Maar als wij bewaard zijn in Jezus Christus, waarom schrijft Judas dan überhaupt deze brief? Waarom zo'n felle waarschuwing tegen dwaalleraars, zo'n dringende oproep om te strijden voor het geloof, als wij toch in vaste handen liggen? Hier moet je de tekst niet platslaan naar één kant. Bewaard zijn maakt niet passief. Het is geen kussen om op te slapen, maar een grond om op te staan. De brief zelf zal laten zien dat geliefden ook geroepen worden tot waakzaamheid. Hoe die twee samenhangen, Gods bewaren en ons bewaken, dat blijft een spanning die je niet helemaal oplost. Je leert erin lopen.

Het Profiel

De eerste lezers waren gemeenten in nood. Er waren mensen binnengeslopen die de genade misbruikten als vrijbrief voor losbandigheid. Het geloof stond onder druk, niet van buitenaf maar van binnenuit. Stel je voor dat je in zo'n gemeente zit, en de brief wordt voorgelezen. Voordat de namen vallen, voordat de waarschuwingen komen, hoor je: geliefd, bewaard, geroepen. Voor mensen die zich afvroegen of zij nog wel bij de echte kerk hoorden, of hun geloof nog wel telde, was dit geen formaliteit. Dit was zuurstof. Het verschil tussen hen en de binnensluipers werd niet eerst getekend in moraal, maar in identiteit. Zij waren van Christus, en Christus van hen.

Reflectie

Wat verandert er in je dag wanneer je begint met de gedachte dat je bewaard wordt, in plaats van dat je zelf alles moet vasthouden?

Waar in je leven leef je nog alsof liefde iets is dat je moet verdienen, en hoe zou Judas' aanhef die plek aanraken?