Judas 1

De Tekst

Judas, broer van Jakobus, noemt zichzelf dienstknecht van Jezus Christus en schrijft aan hen die geroepen, geheiligd en bewaard zijn. Hij wenst zijn lezers barmhartigheid, vrede en liefde toe, in overvloed. Eén enkele zin, en toch al zwaar van betekenis: een naam, een identiteit, een zegen.

De Kern

Voor er ook maar één waarschuwing klinkt, voor Judas zijn felle brief tegen dwaalleraars op gang brengt, zet hij zijn lezers eerst neer in wat ze zijn: geroepen, geliefd in God de Vader, bewaard voor Jezus Christus. Dat is geen vrome opmaat, dat is fundament. Wie deze brief leest met de strijd nog vers in het geheugen, ontdekt dat Judas pas durft te waarschuwen nadat hij heeft verzekerd. De identiteit gaat aan de inspanning vooraf. Niet: vecht hard en misschien word je bewaard, maar: je bent bewaard, vecht daarom. Genade is hier geen kussen om op uit te rusten, maar de grond waarop je staat als de storm losbreekt.

De Rode Draad

"Bewaard voor Jezus Christus" doet denken aan de stem van de Herder in Johannes 10, die zegt dat niemand zijn schapen uit zijn hand kan rukken. Dezelfde belofte, andere woorden. En verder terug, in het Oude Testament, klinkt het woord "geroepenen" als een echo van Israël, het volk dat geroepen werd uit Egypte, geheiligd voor God, bewaard door de woestijn heen. Judas trekt die lijn door naar zijn lezers, en daarmee naar ons. De kerk staat in een verhaal dat veel ouder is dan zijzelf. Roeping is geen individuele gelukstreffer; het is opname in een lange beweging van God die mensen apart zet voor zichzelf, en hen vasthoudt tot het einde toe.

De Spiegel

Lees nog eens: geroepen, geheiligd, bewaard. En vraag jezelf dan af waar je vanmorgen op stond toen je je ogen opendeed. Op je prestaties van gisteren? Op de angst dat je niet genoeg bent voor je werk, je kinderen, je huwelijk? Op het gevoel dat God misschien toch nog zijn hoofd schudt over jou? Judas wenst zijn lezers barmhartigheid in overvloed toe, alsof hij weet dat ze die elke dag opnieuw nodig hebben. En misschien schuurt het juist daar: dat we wel weten dat genade gratis is, maar tegelijk diep van binnen blijven rekenen alsof er een tekort dreigt. Wat zou er gebeuren als je vandaag werkelijk leefde uit het woord "bewaard"?

De Hoofdpersoon

Judas noemt zichzelf eerst dienstknecht, daarna pas broer van Jakobus. Dat is opmerkelijk. Hij is hoogstwaarschijnlijk ook broer van Jezus zelf, een van de zonen van Maria die we tegenkomen in Markus 6. Maar dat noemt hij niet. Bloedband geeft hem geen titel; dienstbaarheid wel. Hier spreekt iemand die ooit zijn eigen broer niet geloofde, en die nu zijn leven onder die broer heeft gelegd als slaaf onder zijn meester. Er ligt een stille bekering in dat ene woord. Wie Jezus pas leert kennen als Heer, leert ook zichzelf opnieuw kennen, niet langer als degene die rechten heeft, maar als degene die mag dienen. Het is een nederigheid die niet gespeeld is, maar uitgewerkt door jaren.

Het Detail

Drie deelwoorden staan naast elkaar: geroepen, geheiligd, bewaard. Sta even stil bij dat laatste. Het Griekse woord (tetērēmenois) heeft een voltooid karakter; het beschrijft een toestand die ingegaan is en blijft. Je bent bewaard, en je blijft bewaard. Niet: je wordt misschien bewaard als je je best doet. Het is gebeurd, en het houdt aan. Dat woord komt later in de brief terug, maar dan over de gevallen engelen die "bewaard" worden voor het oordeel. Hetzelfde werkwoord, twee totaal verschillende bestemmingen. God bewaart, zo blijkt, in beide richtingen. De vraag is niet of je bewaard wordt, maar waarvoor. Voor Christus, of voor het oordeel.

Het Profiel

De eerste lezers van deze brief leefden onder druk. Er waren mensen binnengeslopen in hun gemeenschap die de genade verdraaiden tot losbandigheid. Verwarring, verdeeldheid, twijfel aan wat echt was. In die situatie horen woorden als "geliefd, bewaard, geheiligd" totaal anders dan in onze welvarende stilte. Voor hen was dit geen poëzie maar houvast. Wanneer mensen om je heen afhaken of vervreemden, wanneer je niet meer weet wie er nog te vertrouwen is, dan is "bewaard voor Jezus Christus" het touw waar je je aan vastklampt. Zij hoorden in dit ene vers de stem zeggen: jullie zijn niet vergeten, niet kwijtgeraakt, niet losgelaten. Misschien moeten wij, in onze rustigere kerken, weer leren met hun oren te luisteren.

Reflectie

Wat verandert er in je dag als je vanuit "bewaard" leeft in plaats van vanuit "ik moet het volhouden"?

Welke identiteit gaat in jouw leven feitelijk voor: geroepen kind van God, of iets anders dat luider claimt?