De eerste brief aan de Korinthiërs - Uitleg
Inleiding
Stel je een gemeente voor waar mensen ruzie maken over welke voorganger de beste is, waar iemand openlijk met zijn stiefmoeder samenleeft, waar leden elkaar voor de wereldse rechter dagen, en waar het avondmaal ontaardt in een feestje waarbij de rijken dronken worden en de armen met lege handen naar huis gaan. En stel je voor dat diezelfde gemeente denkt dat ze geestelijk boven de rest uitsteekt. Dat is Korinthe. Geen romantisch beeld van een pure eerste kerk, maar een rommelige, verdeelde, hoogmoedige gemeente in een havenstad vol tempels, prostitutie en handel. En juist naar die gemeente schrijft Paulus zijn misschien wel praktischste brief. Wie 1 Korinthe leest, ontdekt dat het evangelie niet ontworpen is voor perfecte mensen, maar voor kerken die op instorten staan. Deze pagina neemt je mee door de brief, de context, de structuur en de betekenis voor vandaag.
De invalshoek van deze uitleg
De meeste uitleg over 1 Korinthe behandelt de brief thematisch: seksualiteit, avondmaal, geestelijke gaven, opstanding. Op deze pagina lezen we de brief anders, namelijk als een langgerekt antwoord op één diagnose: een gemeente die hoogmoedig geworden is over haar eigen geestelijkheid. Alles wat Paulus aansnijdt, van verdeeldheid tot tongentaal tot opstanding, is een variatie op dezelfde ziekte. Die invalshoek helpt om de brief niet als losse hoofdstukken te lezen, maar als één samenhangend appel: het kruis relativeert alles wat wij belangrijk vinden aan onszelf, en herbouwt de kerk van onderaf.
Wat zegt de Bijbel over de eerste brief aan de Korinthiërs?
Paulus schreef deze brief rond het jaar 54 of 55, waarschijnlijk vanuit Efeze, tijdens zijn derde zendingsreis. Handelingen 18 vertelt hoe hij anderhalf jaar in Korinthe was geweest en daar de gemeente had gesticht. Nu, jaren later, bereiken hem berichten die zijn hart doen zinken. Mensen uit het huis van Chloë hebben hem verteld over ruzies, en de gemeente zelf heeft hem een brief gestuurd met vragen over huwelijk, offervlees en geestelijke gaven. 1 Korinthe is Paulus' antwoord.
Wat direct opvalt is dat de brief niet begint met een verwijt, maar met dankzegging. Paulus dankt God voor de genade die aan deze gemeente gegeven is, voor haar rijkdom aan kennis en gaven. Dat is geen ironie, dat is oprecht. Maar precies die rijkdom is ook het probleem geworden. De Korinthiërs zijn zo onder de indruk van hun eigen geestelijke ervaringen dat ze het kruis vergeten. En dus zet Paulus in hoofdstuk 1 meteen de toon met een oproep die de hele brief samenvat: "Maar ik roep u ertoe op, broeders, door de Naam van onze Heere Jezus Christus, dat u allen eensgezind bent in uw spreken, en dat er onder u geen scheuringen zijn, maar dat u hecht aaneengesmeed bent, één van denken en één van gevoelen" (1 Korinthe 1:10). Eensgezindheid, niet als sociale wens, maar als vrucht van het kruis.
Verderop in de brief wordt duidelijk hoe diep die eensgezindheid ingrijpt. Wanneer Paulus over seksualiteit schrijft, herinnert hij de gemeente eraan dat het lichaam niet privébezit is: "Of weet u niet, dat uw lichaam een tempel is van de Heilige Geest, Die in u is en Die u van God hebt ontvangen, en dat u niet van uzelf bent? U bent immers duur gekocht. Verheerlijk daarom God in uw lichaam en in uw geest, die van God zijn" (1 Korinthe 6:19-20). Dat vers is geen losse spreuk over gezond leven, het is de conclusie van een heel argument: als je gekocht bent door het bloed van Christus, dan hoort ook je seksualiteit bij het koninkrijk.
Op precies dezelfde manier behandelt Paulus verzoeking en zwakheid. Tegen mensen die menen dat ze sterk genoeg zijn om overal aan mee te doen, schrijft hij: "Meer dan een menselijke verzoeking is u niet overkomen. En God is getrouw: Hij zal niet toelaten dat u verzocht wordt boven wat u aankunt, maar Hij zal met de verzoeking ook de uitkomst geven om die te kunnen dragen" (1 Korinthe 10:13). Dat is geen belofte dat het leven makkelijk wordt, maar een waarschuwing tegen zelfoverschatting. De ontsnappingsroute komt van God, niet van je eigen sterke wil.
En de brief piekt in de opstanding. Paulus vat het evangelie samen in de vorm van een vroege geloofsbelijdenis: "Ik heb u namelijk ten eerste overgeleverd wat ik ook ontvangen heb, dat Christus gestorven is voor onze zonden, overeenkomstig de Schriften, en dat Hij begraven is, en dat Hij opgewekt is op de derde dag, overeenkomstig de Schriften; en dat Hij verschenen is aan Kefas, daarna aan de twaalf" (1 Korinthe 15:3-8). Zonder opstanding, zegt hij, is alles wat we doen zinloos. Met de opstanding krijgt zelfs de rommeligste gemeente perspectief.
De rode draad door de Bijbel
1 Korinthe staat niet op zichzelf. De brief plukt draden op die door de hele Schrift lopen en verweeft ze tot iets nieuws. Neem het thema van het volk van God als tempel. In het Oude Testament woonde God in de tabernakel en later in de tempel in Jeruzalem. Die tempel was heilig, afgezonderd, met strikte grenzen wie waar mocht komen. Paulus pakt dat beeld op en past het toe op de gemeente en zelfs op het individuele lichaam van de gelovige. Wat ooit in steen gebouwd was, woont nu in mensen. Dat is een enorme verschuiving, en ze verklaart waarom Paulus zo streng is over hoe de Korinthiërs met hun lichaam en met elkaar omgaan.
Ook het thema van het volk in de woestijn keert terug. In hoofdstuk 10 vergelijkt Paulus de gemeente met Israël dat door de Rode Zee trok en manna at, maar toch in de woestijn omkwam door afgoderij en ontucht. De doop redt niet automatisch. Het volk van God moet blijven waken. Die parallel laat zien dat het Nieuwe Testament de geschiedenis van Israël niet afsluit, maar voortzet. De kerk staat in dezelfde lijn en loopt dezelfde risico's.
Het beeld van het lichaam met vele leden vindt zijn wortels in het Oude Testament, waar Israël steeds als één volk met vele stammen wordt getekend. Paulus verdiept dit tot iets organisch: "Want zoals het lichaam één is en veel leden heeft, en al de leden van dit ene lichaam, hoewel het er veel zijn, één lichaam zijn, zo is het ook met Christus. (...) Als één lid lijdt, lijden alle leden mee. Als één lid eer ontvangt, verblijden alle leden zich mee" (1 Korinthe 12:12-27). Wat bij Mozes een verbond met een volk was, wordt bij Paulus een levend organisme waarvan Christus het hoofd is.
En dan is er de opstanding. De hoop op leven na de dood is niet uit de lucht komen vallen bij Paulus. Job sprak er al over, Daniël profeteerde erover, de Psalmen fluisterden ervan. Maar pas na Pasen wordt duidelijk waar al die fluisteringen naartoe wezen. Christus is de eersteling; wij volgen. 1 Korinthe 15 is daarmee niet zomaar een hoofdstuk over de toekomst, het is de sleutel waarmee heel de Schrift opengaat. Wet, profeten en geschriften eindigen niet in een graf, ze eindigen in een lege graf en een verheerlijkt lichaam.
Structuur en hoofdthemas
De brief laat zich grofweg in vier delen verdelen, en het helpt om die structuur voor ogen te houden bij het lezen. Het eerste deel, hoofdstuk 1 tot en met 4, gaat over verdeeldheid en wijsheid. De gemeente heeft zich opgesplitst in fanclubs rond Paulus, Apollos, Kefas en zelfs Christus. Paulus reageert niet door zichzelf te verdedigen, maar door de hele categorie van menselijke wijsheid onderuit te halen. Het kruis is dwaasheid voor de wereld en juist daarom Gods wijsheid. Wie zich beroemt op leiders, mist het punt.
Het tweede deel, hoofdstuk 5 tot en met 7, behandelt seksualiteit, tucht en huwelijk. Er is grove ontucht in de gemeente die geaccepteerd wordt in naam van geestelijke vrijheid. Er zijn rechtszaken tussen gelovigen. Er zijn vragen over of getrouwden nog seks mogen hebben, over of ongetrouwden moeten trouwen, over gemengde huwelijken. Paulus antwoordt met een combinatie van strengheid en pastorale ruimte. Het lichaam doet ertoe, het huwelijk is heilig, maar niet elke situatie krijgt hetzelfde advies.
Het derde deel, hoofdstuk 8 tot en met 14, gaat over de gemeente in haar samenkomst en haar omgang met de heidense cultuur. Mag je vlees eten dat aan afgoden geofferd is? Hoe zit het met hoofdbedekking? Wat gebeurt er met het avondmaal als de rijken de armen negeren? En vooral: hoe moet je omgaan met geestelijke gaven, met tongentaal, profetie, genezing? In dit deel staat ook het beroemde hoofdstuk 13 over de liefde. Dat hoofdstuk is geen romantisch intermezzo, maar het hart van Paulus' argument. Zonder liefde is elke gave leeg.
Het vierde deel, hoofdstuk 15, gaat over de opstanding. Sommigen in Korinthe ontkennen de lichamelijke opstanding, waarschijnlijk vanuit een Grieks wereldbeeld waarin het lichaam iets minderwaardigs is. Paulus zet daar de complete evangelieboodschap tegenover. Als Christus niet is opgewekt, is ons geloof zonder inhoud. Maar Hij is opgewekt, en dat verandert alles, ook wat we met ons lichaam doen in dit leven.
De brief eindigt kort met een oproep tot een collecte voor de gemeente in Jeruzalem, praktische aanwijzingen en groeten. Dat einde is niet toevallig. De hoge theologie van hoofdstuk 15 landt in de zeer concrete daad van geld ophalen voor arme broeders ver weg. Dat is Paulus in een notendop.
Belangrijkste verzen uit dit boek
Drie verzen verdienen extra aandacht omdat ze de hele brief in zich dragen.
Het eerste is 1 Korinthe 1:10, de oproep tot eensgezindheid. Paulus gebruikt hier een woord dat oorspronkelijk werd gebruikt voor het herstellen van gebroken botten of het aan elkaar hechten van gescheurde netten. De gemeente is gebroken, en het moet weer aan elkaar gezet worden. Dat gebeurt niet door compromis of door de sterkste stem te laten winnen, maar door gezamenlijke gerichtheid op de Naam van Jezus Christus. Eensgezindheid is bij Paulus geen sociale techniek, het is een christologische werkelijkheid. Waar Christus centraal staat, kunnen mensen die het over veel oneens zijn toch één gemeente vormen.
Het tweede sleutelvers is 1 Korinthe 13:4-7, uit het hoofdstuk over de liefde. "De liefde is geduldig, zij is vriendelijk, de liefde is niet jaloers, de liefde pronkt niet, zij doet niet gewichtig, zij handelt niet ongepast, zij zoekt niet haar eigen belang, zij wordt niet verbitterd, zij denkt geen kwaad, zij verblijdt zich niet over de ongerechtigheid, maar verheugt zich over de waarheid, zij bedekt alle dingen, zij gelooft alle dingen, zij hoopt alle dingen, zij verdraagt alle dingen" (1 Korinthe 13:1-13). Deze woorden worden zo vaak op bruiloften voorgelezen dat we vergeten waar ze vandaan komen. Ze staan midden in een strijd over geestelijke gaven, over wie de hoogste positie heeft in de gemeente. Paulus zegt: al je gaven, al je kennis, al je geloof, zonder liefde is het niets. De liefde is niet een van de gaven, ze is de lucht waarin de gaven ademen.
Het derde vers is 1 Korinthe 15:3-8, de evangeliesamenvatting. Dit is vermoedelijk een van de oudste geloofsbelijdenissen van de christelijke kerk, ouder nog dan de brief zelf. Paulus zegt dat hij het heeft doorgegeven zoals hij het ontvangen heeft. In vier korte punten staat er wat het christelijk geloof is: Christus stierf voor onze zonden, werd begraven, is opgewekt op de derde dag, en verscheen aan getuigen. Geen mystieke ervaring, geen filosofisch systeem, maar historische gebeurtenissen die overeenkomstig de Schriften plaatsvonden. Wie 1 Korinthe leest en dit vers overslaat, mist het fundament waarop de hele brief rust.
De Spiegel
Je zou kunnen denken dat 1 Korinthe over een andere tijd gaat. Dat de problemen daar exotisch waren en de onze anders. Maar lees eerlijk. Hoe vaak beoordeel jij een preek naar de spreker in plaats van naar de inhoud? Wanneer heb je voor het laatst een medegelovige afgeschreven omdat hij bij de verkeerde theoloog hoorde, of bij de verkeerde stroming, of bij de verkeerde partij? De Korinthiërs riepen "ik ben van Paulus" en "ik ben van Apollos". Wij hebben andere namen, maar hetzelfde patroon.
En wat doet je lichaam? Paulus zegt dat je duur gekocht bent, en dat God verheerlijkt wil worden in je lichaam. Dat schuurt met een cultuur waarin je lichaam presenteert als jouw project, jouw statement, jouw genotsmiddel. Het schuurt ook met het christelijke wegkijken van seksualiteit, alsof God alleen om je ziel geeft. God geeft om je hele hebben en houden, van wat je met je tijd doet tot met wie je in bed ligt.
En je geestelijke gaven. Waar ben je stiekem trots op? Je Bijbelkennis? Je gebedsdiscipline? Je vermogen om anderen te bemoedigen? Je gastvrijheid? Alles goed en mooi, maar zonder liefde is het lawaai. Klinkend koper, schallende cimbaal. Dat is een aangrijpende zin om over jezelf te horen.
En dan de opstanding. Leef jij alsof dit alles is? Of leef je vanuit een lichaam dat straks verheerlijkt wordt? Dat verschil verandert alles. Hoe je omgaat met je geld, hoe je rouwt, hoe je werkt, hoe je liefhebt. 1 Korinthe wil je niet veroordelen, maar wel wakker schudden. Het is een brief die pas gaat werken als je toegeeft dat de gemeente in Korinthe eigenlijk best veel op jouw eigen leven lijkt.
Voor kinderen uitgelegd
Aan kinderen kun je 1 Korinthe uitleggen als een brief die Paulus schreef aan een groep christenen die veel ruzie maakten. Ze waren best slim en enthousiast, maar ze waren vergeten dat je in de kerk vooral van elkaar moet houden. Paulus schrijft dan een lange brief waarin hij zegt: jullie zijn samen één lichaam, net als je eigen lichaam een hand en een voet en een oog nodig heeft. En hij schrijft dat de allerbelangrijkste dingen zijn: geloven, hopen en liefhebben, en dat liefhebben het allerbelangrijkste is. Ook vertelt hij hen over Jezus die echt is opgestaan uit de dood.
Voor peuters van drie tot zes werkt vooral het beeld van het lichaam met de handen en voeten die samenwerken. Voor basisschoolkinderen van zeven tot twaalf kun je meer ingaan op het liefdeshoofdstuk en op het idee dat de kerk een familie is waarin niemand de baas hoeft te zijn. Voor tieners vanaf twaalf zijn de vragen rond seksualiteit, vriendschap en identiteit een aanknopingspunt, evenals de opstanding als antwoord op existentiële vragen. Op Doorgroeien.nl vind je specifieke kinderuitleg voor elk van deze leeftijdsgroepen, zodat je thuis of in de gemeente op maat kunt vertellen wat deze brief betekent.
Veelgestelde vragen
Wie schreef de eerste brief aan de Korinthiërs?
De brief is geschreven door de apostel Paulus, samen met een medewerker die Sosthenes heet en die in de aanhef genoemd wordt. Dit auteurschap is door de kerk vanaf de vroegste tijden onbetwist gebleven en wordt ook door de meeste moderne uitleggers erkend. Paulus schrijft vanuit zijn positie als apostel, geroepen door Christus zelf, en hij schrijft met gezag. Tegelijk klinkt door de brief heen dat hij deze gemeente persoonlijk kent, want hij heeft er anderhalf jaar gewerkt. Het is dus geen afstandelijk theologisch traktaat, maar een pastorale brief van een geestelijke vader aan zijn kinderen.
Wanneer werd 1 Korinthe geschreven?
De brief wordt gedateerd rond het jaar 54 of 55 na Christus, tijdens Paulus' derde zendingsreis. Hij verbleef op dat moment in Efeze, aan de andere kant van de Egeïsche Zee, en had daar contact met verschillende bronnen uit Korinthe die hem informeerden over de situatie. Deze vroege datering maakt 1 Korinthe een van de oudste geschriften van het Nieuwe Testament, ouder dan de meeste evangeliën. Dat is belangrijk omdat de geloofsbelijdenis in hoofdstuk 15, die Paulus zegt te hebben ontvangen, teruggaat tot binnen enkele jaren na de opstanding van Jezus.
Waarom schreef Paulus deze brief?
Paulus schreef om twee redenen. Ten eerste hadden mensen uit het huishouden van Chloë hem verteld over ernstige problemen in de gemeente, zoals verdeeldheid, ontucht en misstanden bij het avondmaal. Ten tweede had de gemeente hem zelf een brief geschreven met concrete vragen over huwelijk, offervlees en geestelijke gaven. 1 Korinthe combineert dus correctie op zaken die de Korinthiërs zelf niet als problemen zagen, met antwoorden op vragen die ze wel gesteld hadden. Die dubbele agenda maakt de brief tegelijk pastoraal, corrigerend en onderwijzend.
Wat is het hoofdthema van 1 Korinthe?
Het hoofdthema is eenheid in Christus, tegen de achtergrond van een gemeente die uiteenvalt door hoogmoed en verkeerd begrepen geestelijkheid. Alle problemen die Paulus behandelt, van scheuringen tot seksualiteit tot geestelijke gaven, komen voort uit dezelfde grondhouding: mensen zoeken hun identiteit in menselijke wijsheid, prestaties of ervaringen, in plaats van in het kruis van Christus. Paulus wijst voortdurend terug naar dat kruis als het enige fundament waarop een gemeente kan bestaan. Eenheid is bij hem geen sociaal doel, maar de vrucht van gezamenlijke overgave aan de gekruisigde en opgestane Heer.
Waarom staat het hoofdstuk over de liefde in 1 Korinthe 13?
Hoofdstuk 13 staat precies daar waar het staat omdat het het antwoord is op de discussie over geestelijke gaven in hoofdstuk 12 en 14. De Korinthiërs waren gefascineerd door spectaculaire gaven, vooral tongentaal, en gebruikten die om zich boven anderen te verheffen. Paulus onderbreekt zijn betoog om te laten zien dat geen enkele gave iets waard is zonder liefde. Het hoofdstuk is dus geen los gedicht, maar een pastorale interventie midden in een verhitte kwestie. Wie het losmaakt van zijn context, mist de scherpte ervan. De liefde is het criterium waaraan alle gaven getoetst worden.
Wat betekent dat het lichaam een tempel van de Heilige Geest is?
Paulus schrijft in hoofdstuk 6 dat het lichaam van de gelovige een tempel is van de Heilige Geest, om duidelijk te maken dat lichamelijke zonde, in dit geval hoerenlopen, geen neutrale kwestie is. In het Oude Testament woonde God in de tempel in Jeruzalem, en die plek was heilig. Nu woont de Geest van God in het lichaam van de gelovige zelf. Dat verheft het lichaam enorm en tegelijk verplicht het. Je lichaam is geen eigendom om mee te doen wat je wilt, want je bent gekocht met de prijs van het bloed van Christus.
Wat wordt bedoeld met de gaven van de Geest?
De gaven van de Geest zijn bekwaamheden die God door zijn Geest geeft aan gelovigen om de gemeente op te bouwen. Paulus noemt in hoofdstuk 12 verschillende gaven, zoals wijsheid, kennis, geloof, genezing, krachten, profetie, onderscheiding, tongentaal en uitleg daarvan. Belangrijk is dat hij benadrukt dat de Geest deze gaven uitdeelt zoals Hij wil, dus niet als een prestatie of statussymbool. De gaven verschillen, maar ze komen uit dezelfde Bron en dienen hetzelfde doel: de gezamenlijke opbouw. Ze zijn dus geen persoonlijk bezit, maar een dienst aan de gemeenschap.
Hoe verhoudt 1 Korinthe 15 zich tot de rest van het Nieuwe Testament?
1 Korinthe 15 bevat een van de vroegste en meest expliciete uiteenzettingen van de opstandingsleer in het Nieuwe Testament. De geloofsbelijdenis in verzen 3 tot 5 werd door Paulus al ontvangen, wat betekent dat ze binnen enkele jaren na Pasen circuleerde. Dit hoofdstuk komt overeen met de opstandingsberichten in de evangeliën en met de prediking in Handelingen. Het legt bovendien een verband met de eindtijdverwachting die ook Openbaring beschrijft. Het hoofdstuk vormt daarmee een brug tussen de historische feiten van Pasen en de toekomstige hoop van heel de kerk op een verheerlijkt lichaam.
Is 1 Korinthe nog relevant voor de kerk vandaag?
Ja, misschien wel meer dan ooit. De thema's die Paulus behandelt, zoals verdeeldheid, seksualiteit, macht, individuele rechten tegenover gemeenschappelijke verantwoordelijkheid, geestelijke ervaring en materialisme, zijn precies de thema's waar de kerk vandaag mee worstelt. De havenstad Korinthe was in veel opzichten vergelijkbaar met een moderne westerse metropool, cultureel gemengd, welvarend, seksueel vrij en religieus pluralistisch. Wie 1 Korinthe eerlijk leest, ontdekt dat de brief de kerk niet alleen historisch informeert, maar concreet in het hart raakt. Weinig bijbelboeken zijn zo direct toepasbaar op de hedendaagse gemeente.
Wat is het verschil tussen 1 en 2 Korinthe?
De eerste brief is vooral corrigerend en onderwijzend. Paulus reageert op berichten en vragen uit een verdeelde gemeente en behandelt concrete problemen. De tweede brief is veel persoonlijker en emotioneler. Daarin verdedigt Paulus zijn apostelschap tegen aanvallen, spreekt hij openlijk over zijn lijden en zijn zwakheid, en probeert hij een verstoorde relatie met de gemeente te herstellen. Tussen beide brieven ligt een periode van spanning en tussenbezoeken. Waar 1 Korinthe vooral gaat over wat de gemeente moet doen, gaat 2 Korinthe vooral over wie Paulus is en waarom zij hem moeten vertrouwen.
Wat betekent 1 Korinthe 10:13 over verzoeking?
Dit vers zegt dat God trouw is en niet zal toelaten dat je boven vermogen verzocht wordt, maar dat Hij met de verzoeking ook een uitkomst zal geven. Het is geen belofte dat je nooit door moeilijke tijden gaat, en ook geen garantie dat verleidingen wegblijven. Het is de verzekering dat God de situatie beheert en dat er altijd een uitweg is, ook als je die zelf niet ziet. Paulus schrijft dit in de context van waarschuwingen tegen zelfoverschatting. Wie denkt dat hij nooit valt, moet juist oppassen. God geeft kracht aan wie afhankelijk blijft.
Hoe kan ik 1 Korinthe het beste lezen?
Het helpt om de brief in één zitting door te lezen, om het geheel te zien voordat je in de details duikt. Daarna kun je hoofdstuk voor hoofdstuk lezen met aandacht voor de vraag welke concrete situatie Paulus behandelt en welk theologisch principe hij daaraan koppelt. Lees hoofdstuk 1 en 15 als de kaders van de brief, en hoofdstuk 13 als het hart ervan. Neem tijd om vragen te stellen bij wat je leest en om jezelf niet buiten schot te houden. Deze brief werkt pas als je hem persoonlijk laat spreken.
Tot slot
1 Korinthe is een brief voor een gemeente die vergeten was dat ze het kruis nodig had. Ze had geld, gaven, kennis, ervaringen. Ze had eigenlijk alles behalve nederigheid en liefde. Paulus schrijft haar niet af, maar hij confronteert haar met de enige werkelijkheid die telt: Christus gekruisigd, Christus opgestaan, Christus als hoofd van een lichaam waarin niemand belangrijker is dan de ander. Dat is een boodschap die de eeuwen doorkomt en die vandaag opnieuw nodig is, misschien juist in gemeenten die denken dat ze het redelijk voor elkaar hebben.
Wie deze brief serieus neemt, wordt kleiner en tegelijk vrijer. Kleiner omdat de eigen wijsheid, gaven en prestaties gerelativeerd worden. Vrijer omdat je niet langer je identiteit hoeft te bouwen op wat jij kunt, maar op wie Christus is en wat Hij deed. Lees 1 Korinthe daarom niet alleen als een studieproject, maar als een spiegel. Laat je verdeeldheid opsporen, je hoogmoed benoemen, je liefde toetsen en je hoop hernieuwen. Dan wordt deze brief wat Paulus bedoelde: geen aanklacht, maar genezing.