1 Korinthe 12

De Uitleg

Paulus schrijft aan de gemeente in Korinthe, een havenstad vol drukte, handel en religieuze concurrentie. Binnen die gemeente is gedoe. Mensen vergelijken zich met elkaar. Wie heeft de spectaculairste gaven? Wie spreekt in tongen, wie profeteert, wie geneest? Er ontstaat een soort geestelijke hiërarchie, alsof sommige gelovigen een hogere versie van het christendom hebben gehaald.

In hoofdstuk 12 grijpt Paulus in. Hij begint bij de basis: niemand kan zeggen "Jezus is Heer" dan door de Heilige Geest (vers 3). Geloof zelf is al een gave. Daarna komt zijn hoofdpunt: er zijn verschillende gaven, verschillende bedieningen, verschillende werkingen, maar het is dezelfde Geest, dezelfde Heer, dezelfde God die alles in allen werkt (vers 4 tot 6). Hij somt op: wijsheid, kennis, geloof, genezing, krachten, profetie, onderscheiding, talen, uitleg. Een bonte rij. En dan die zin: "Al deze dingen echter werkt één en dezelfde Geest, Die aan ieder afzonderlijk uitdeelt zoals Hij wil" (vers 11).

Vanaf vers 12 schakelt Paulus over op een beeld dat blijft hangen: het lichaam. Een lichaam heeft veel leden, maar is één. Een oog is geen oor. Een hand is geen voet. Stel je voor dat een voet zou zeggen: omdat ik geen hand ben, hoor ik er niet bij. Belachelijk, zegt Paulus. En stel dat een oog tegen een hand zou zeggen: ik heb je niet nodig. Even belachelijk.

Hij draait het zelfs om. De delen van het lichaam die zwakker lijken, zijn juist noodzakelijk. De delen die we minder eervol vinden, omkleden we met meer eer. God heeft het lichaam zo samengesteld dat er geen verdeeldheid is, maar dat de leden voor elkaar zorgen. Als één lid lijdt, lijden alle leden mee. Als één lid geëerd wordt, verblijden alle leden zich mee.

Het hoofdstuk eindigt met de vraag: zijn allen apostelen? Zijn allen profeten? Spreken allen in talen? Nee. En dat is precies het punt.

Wat betekent dit?

Paulus tackelt twee tegenovergestelde problemen tegelijk. De eerste: minderwaardigheid. Mensen die denken dat ze niet meetellen omdat ze niet de opvallende gave hebben. De tweede: arrogantie. Mensen die denken dat ze belangrijker zijn omdat hun gave wel opvalt.

Beide zijn onzin, zegt Paulus, en wel om dezelfde reden. Je gave is geen prestatie. De Geest deelt uit zoals Hij wil. Je hebt niet gekozen wat je kreeg, en je hebt het niet verdiend. Wat je hebt, heb je gekregen om de gemeente te dienen, niet om jezelf te positioneren.

Dit is een radicaal andere manier van naar jezelf en anderen kijken dan we gewend zijn. In bijna elke andere context wordt je waarde bepaald door wat je presteert, hoe zichtbaar je bent, hoeveel volgers, cijfers, complimenten je krijgt. Paulus zegt: in het lichaam van Christus geldt die logica niet. De stille bidder en de luide spreker horen er beide bij. Geen van beiden mag de ander wegschrijven.

De Rode Draad

Het beeld van het lichaam is niet zomaar een metafoor. Paulus noemt het in vers 27 letterlijk: "U bent het lichaam van Christus." Christus is het hoofd, de gemeente is Zijn lichaam in de wereld. Dat is bijna ondenkbaar groot. Jezus heeft ervoor gekozen om door gewone mensen heen aanwezig te zijn op aarde.

De rode draad loopt door tot hoofdstuk 13, het beroemde hoofdstuk over de liefde. Dat is geen losse poëzie maar het vervolg op dit betoog. Want gaven zonder liefde, zegt Paulus straks, zijn niets. Het lichaam houdt alleen samen door liefde. Zonder liefde ontstaat precies wat in Korinthe gebeurde: vergelijking, concurrentie, eenzaamheid.

God heeft van begin af aan gewerkt met gemeenschap. Niet met losse helden. Israël was een volk. Jezus riep twaalf leerlingen, niet één. En de Geest wordt uitgestort op een groep. Wie alleen wil geloven, mist iets wezenlijks van wat geloven is.

Voor Jou

Er is een goede kans dat je weleens hebt gedacht: ik heb niet zoveel toe te voegen. Anderen kunnen beter spreken, beter leiden, beter geloven, beter bidden. Of het tegenovergestelde: dat je stilletjes vindt dat een ander minder serieus met God bezig is dan jij.

Paulus zegt tegen allebei: stop. Je waarde in het lichaam van Christus hangt niet af van zichtbaarheid. Een nier is niet minder dan een gezicht. Iemand die trouw bidt voor anderen telt evenveel als iemand die op een podium staat. En andersom: jouw gave is geen reden om iemand anders weg te kijken.

Concreet: ken je je plek in een gemeenschap van gelovigen? Niet als toeschouwer, maar als deel van het lichaam. Dat is geen extraatje bij geloven, dat is geloven. En als één lid lijdt, lijden alle leden mee. Wie in jouw kring lijdt op dit moment, en merkt iemand dat?

Praat mee

Welk deel van het lichaam zou jij zijn in jouw kerk of jeugdgroep, en eerlijk: vind je dat genoeg?

Vergelijk je jezelf vaker omhoog of omlaag met andere christenen, en wat doet dat met je?

Samen Bidden

Heer, U hebt mij niet per ongeluk gemaakt zoals ik ben. U hebt mij een plek gegeven in Uw lichaam. Help me te geloven dat ik erbij hoor, ook als ik me onzichtbaar voel. Help me ook anderen te zien, vooral wie stil zijn of lijden. Leer me dienen zonder vergelijken. Amen.