2 Koningen 16

De Uitleg

Achaz wordt koning van Juda als hij twintig is. Jong, met alle macht in handen, en hij maakt er een puinhoop van. De tekst is genadeloos eerlijk: hij deed niet wat goed was in de ogen van de HEERE, zoals David dat wel deed. Hij ging zelfs zo ver dat hij zijn eigen zoon door het vuur liet gaan, een offerritueel van de heidense volken rond Juda. Een kind verbranden voor een god. Lees dat nog eens. Dit is de koning van Gods volk.

Dan komt de politieke crisis. De koning van Aram en de koning van Israël (het noordelijke broedervolk) trekken samen op tegen Jeruzalem. Ze willen Achaz van de troon stoten. Achaz raakt in paniek. En in plaats van naar God te gaan, doet hij iets dat op het eerste gezicht slim lijkt: hij stuurt boden naar Tiglat-Pileser, de koning van Assyrië, de wereldmacht van die tijd. Hij stuurt zilver en goud uit de tempel mee, uit het huis van God dus, als smeergeld. En hij zegt letterlijk: "Ik ben uw dienaar en uw zoon."

Assyrië reageert, valt Damascus binnen, en het probleem lijkt opgelost. Maar dan gaat Achaz naar Damascus om Tiglat-Pileser te ontmoeten. Daar ziet hij een prachtig heidens altaar. Hij wordt verliefd op het ontwerp, stuurt de blauwdruk naar de priester Uria in Jeruzalem, en die bouwt een kopie. In de tempel. Het bronzen altaar van God wordt aan de kant geschoven. Achaz gaat zelf offeren op zijn nieuwe altaar. Hij sloopt onderdelen van de tempel, haalt sieraden weg, breekt structuren af, alles om de Assyrische koning te plezieren.

Aan het eind van het hoofdstuk sterft Achaz. Hij wordt begraven bij zijn vaders, maar niet in de koningsgraven, zo voegen andere bronnen toe. Zijn zoon Hizkia volgt hem op. Daarover later meer.

Wat betekent dit?

Dit hoofdstuk gaat over angst en waar je naartoe rent als je bang bent. Achaz had een echt probleem. Twee legers aan de poort. Maar zijn reactie laat zien wat hij werkelijk gelooft. Hij gelooft niet dat God hem kan redden. Hij gelooft in macht, in politiek, in deals. En om die deals te sluiten, verkoopt hij stukje bij beetje alles wat heilig is.

Let op de volgorde. Eerst de afgoderij, dan het kinderoffer, dan de politieke verkeerde keuze, dan de verbouwing van de tempel. Het ene leidt tot het andere. Wie God loslaat, raakt vervolgens van alles los. Achaz dacht dat hij vrijheid kocht, maar werd vazal van Assyrië. Hij dacht dat hij zijn troon redde, maar verloor zijn ziel.

En misschien is het meest schokkende detail: de priester Uria werkt gewoon mee. Hij bouwt het heidense altaar zonder protest. Wanneer leiders meebewegen met de macht in plaats van met de waarheid, wordt het echt donker.

De Rode Draad

Juda heeft een koning nodig die wel doet wat David deed. Een koning die niet in paniek raakt, die niet de tempel uitkleedt om zichzelf te redden, maar die zichzelf geeft om de tempel, om het volk, om God te eren. Achaz offert zijn zoon aan een afgod uit angst. Eeuwen later geeft de Vader zijn Zoon, niet uit angst maar uit liefde, niet aan een afgod maar voor de wereld.

Jesaja, de profeet, leefde precies in deze tijd en sprak Achaz aan. In Jesaja 7 biedt God hem een teken aan om hem gerust te stellen. Achaz weigert vroom: "Ik zal de HEERE niet op de proef stellen." Maar God geeft het teken toch: een maagd zal zwanger worden en een zoon baren, Immanuël, God met ons. Door deze ontrouwe koning heen, in deze rotperiode, klinkt de belofte van Jezus. God laat zijn plan niet stuklopen op koningen die falen.

Voor Jou

Je hebt geen leger aan je poort. Maar je hebt wel angst. Angst om eruit te liggen. Angst om achter te blijven. Angst voor wat anderen denken, voor je toekomst, voor cijfers, voor afwijzing. En de vraag van dit hoofdstuk is: naar wie ren je toe als de paniek toeslaat?

Achaz koos voor de machtigste speler in de regio. Wat is jouw Assyrië? Misschien is het je telefoon, die je elke keer pakt als de stilte ongemakkelijk wordt. Misschien is het een bepaald imago dat je opbouwt. Misschien is het de mening van die ene persoon. Wat je ook noemt als je veiligheid, daar offer je vervolgens dingen voor op. Dat is de wet van Achaz.

De vraag is niet of je bang bent. De vraag is of je dat aan God durft te zeggen voor je iets anders pakt. Niet als laatste redmiddel, maar als eerste reflex. Dat is iets wat je traint, niet iets wat vanzelf komt.

Praat mee

Achaz pleegde geen ene grote misdaad, het was een reeks stappen, elk net iets verder. Welke kleine stappen weg van God herken je in je eigen leven, en wie of wat heeft daar invloed op?

God belooft door Jesaja heen "Immanuël, God met ons," uitgerekend tegen een koning die Hem de rug toekeert. Wat zegt dat over hoe God omgaat met onze ontrouw?

Samen Bidden

Heer, ik ben vaker bang dan ik laat zien. En als ik bang ben, grijp ik snel naar dingen die mij niet kunnen dragen. Leer mij om naar U te gaan voordat ik naar iets anders ga. Dank U dat U Immanuël stuurde, ook voor mensen die het verprutsen. Wees met mij vandaag. Amen.