Galaten 3

De Uitleg

Paulus is woedend. Letterlijk. Hij opent dit hoofdstuk met: "O dwaze Galaten, wie heeft u betoverd?" Dat is geen pastorale opening, dat is een klap. De gemeente in Galatië is namelijk iets fundamenteels kwijtgeraakt. Ze zijn begonnen met geloof in Jezus, en nu proberen ze het af te maken met regels houden. Met name de Joodse wet, besnijdenis, voedselvoorschriften, feestdagen. Alsof Jezus een mooi begin was, maar je het zelf moet afmaken door braaf genoeg te zijn.

Paulus haalt Abraham erbij. Slim gekozen, want Abraham is voor elke Jood dé held van het geloof. En wat doet Paulus? Hij wijst erop dat Abraham al rechtvaardig werd verklaard door God lang voordat er een wet was. Abraham geloofde God, en dat werd hem tot gerechtigheid gerekend (vers 6). Geen prestatie, geen wet, gewoon vertrouwen.

Vervolgens gaat Paulus dieper. De wet, zegt hij, brengt eigenlijk een vloek over mensen, omdat niemand hem volledig kan houden. Wie zich erop beroept moet hem helemaal vervullen, en daar struikelt iedereen. Maar dan komt vers 13: "Christus heeft ons vrijgekocht van de vloek van de wet door voor ons een vloek te worden." Aan het kruis nam Jezus op zich wat wij verdienden, zodat de zegen van Abraham, beloofd lang geleden, bij alle volken zou komen.

Tot slot legt Paulus uit waar de wet dan voor was. Hij noemt de wet een "leermeester" of "toezichthouder" (vers 24) die ons naar Christus heeft gebracht. Nu Christus er is, hebben we die toezichthouder niet meer nodig. We zijn geen leerlingen onder toezicht meer, we zijn kinderen van God geworden door geloof. Het hoofdstuk eindigt met een van de meest revolutionaire zinnen uit het Nieuwe Testament: "Daarbij is het niet van belang dat men Jood is of Griek; daarbij is het niet van belang dat men slaaf is of vrije; daarbij is het niet van belang dat men man is of vrouw; want allen bent u één in Christus Jezus."

Wat betekent dit?

Hier wordt iets gezegd dat tegen vrijwel elk menselijk instinct ingaat. Wij denken bijna automatisch in prestatie. Goede cijfers, goede looks, goede prestaties, goede reputatie. Wie genoeg presteert, hoort erbij. Wie faalt, valt af. Die manier van denken sluipt ook het geloof binnen. Onbewust ga je denken: God houdt meer van mij als ik bid, minder als ik faal. God is trots als ik vroom doe, teleurgesteld als ik struikel.

Paulus zegt: dat is precies wat je niet moet denken. Dat is "een ander evangelie", en eigenlijk helemaal geen evangelie. De boodschap van Galaten 3 is dat je relatie met God niet draait om wat jij presteert, maar om wat Christus heeft gedaan. Geloof is niet de eerste stap waarna jouw werken het overnemen. Geloof is van begin tot eind hoe je voor God staat.

De Rode Draad

Dit hoofdstuk laat iets prachtigs zien over het grote verhaal van de Bijbel. God deed eeuwen geleden een belofte aan Abraham: in jou zullen alle volken gezegend worden. Die belofte ging niet kapot toen Israël faalde. Hij wachtte op zijn vervulling, en die vervulling is Jezus. Door Jezus krijgen mensen uit alle volken, culturen, achtergronden, deel aan diezelfde belofte.

Het kruis staat in het hart van dit hoofdstuk. Jezus werd een vloek, hing aan een hout dat in de Joodse wet als vervloekt gold, zodat de vloek die op ons rustte zou verdwijnen. Dat is geen abstracte ruil. Dat is liefde die het ergste op zich neemt. Niet omdat wij het waard waren, maar omdat Hij niet anders kon.

Voor Jou

Er zit waarschijnlijk een innerlijke stem in je hoofd die zegt dat je nog niet genoeg bent. Niet slim genoeg, niet mooi genoeg, niet sociaal genoeg, niet christelijk genoeg. Die stem is ouder dan jij, en hij heeft ook religieuze mensen al tweeduizend jaar te pakken. De Galaten luisterden ernaar, en Paulus moest hen wakker schudden.

De vraag is of jij Galaten 3 echt durft te geloven. Niet als theorie, maar als jouw werkelijkheid. Dat je voor God staat in Christus, niet in je prestaties. Dat je stille tijd niet je punten verdient. Dat je twijfel je niet diskwalificeert. Dat je val van gisteren je niet uit de familie zet.

En andersom: als je iemand bent die het allemaal redelijk netjes voor elkaar heeft, dan is dit hoofdstuk ook voor jou. Het haalt je veilige rangorde onderuit. Voor God ben jij niet hoger dan de klasgenoot die alles verprutst. Allen één in Christus. Dat is bevrijdend en ontnuchterend tegelijk.

Praat mee

Op welke manieren probeer jij, misschien zonder het door te hebben, je plek bij God te verdienen? En wat zou er veranderen als je werkelijk gelooft dat het al geregeld is?

Paulus zegt dat in Christus de scheidslijnen tussen mensen wegvallen. Welke scheidslijn in jouw wereld, op school, online, in je hoofd, zou jij anders gaan zien als je dit serieus neemt?

Samen Bidden

God, ik probeer zo vaak mezelf bij U binnen te werken. Help me geloven dat Jezus dat al gedaan heeft. Maak me vrij van de druk om genoeg te zijn, en leer me leven als iemand die door U geliefd is, zomaar, om Christus' wil. Amen.