Genesis 12

De Uitleg

Genesis 12 begint met een bevel dat alles verandert. God spreekt Abram aan, een man van vijfenzeventig jaar oud, getrouwd met Sarai die geen kinderen kan krijgen. Hij woont in Haran, waarschijnlijk een welvarende plek, familie om zich heen, alles op orde. En dan komt die zin: "Ga uit uw land, uit uw familiekring en uit het huis van uw vader, naar het land dat Ik u wijzen zal."

Let op wat er niet staat. God noemt geen bestemming. Hij zegt niet: ga naar Kanaän, hier is de route, dit is het adres. Hij zegt: ga weg, Ik wijs je onderweg wel waar je moet zijn. Dat is nogal wat om iemand te vragen. Alles achterlaten wat vertrouwd is, zonder te weten waar je uitkomt.

Maar bij die opdracht komt een belofte, en die belofte is enorm. God zegt zeven dingen. Ik zal u tot een groot volk maken. Ik zal u zegenen. Ik zal uw naam groot maken. U zult tot een zegen zijn. Ik zal zegenen wie u zegent. Wie u vervloekt, zal Ik vervloeken. In u zullen alle geslachten van de aardbodem gezegend worden. Zeven keer belooft God iets, aan een oude man zonder kinderen.

En Abram gaat. Vers 4: "Toen ging Abram op weg, zoals de HEERE tot hem gesproken had." Geen discussie, geen onderhandeling. Hij neemt Sarai mee, zijn neef Lot, hun bezittingen en de mensen die ze in Haran hadden verworven. Ze trekken naar Kanaän.

Daar aangekomen belooft God dat dit land ooit aan Abrams nakomelingen zal toebehoren, en Abram bouwt een altaar. En nog een. Hij markeert het land met plekken waar hij God ontmoet.

Maar dan komt de rest van het hoofdstuk, en dat is minder mooi. Er komt hongersnood. Abram trekt naar Egypte. Uit angst dat de Egyptenaren hem zullen doden vanwege zijn mooie vrouw, verzint hij een halve leugen: zeg dat je mijn zus bent. Sarai wordt inderdaad naar het paleis van de farao gehaald. Abram krijgt er cadeaus voor terug: schapen, runderen, ezels, slaven. Zijn vrouw in ruil voor rijkdom. Uiteindelijk is het God zelf die ingrijpt met plagen over Egypte, waardoor de farao ontdekt wat er speelt en Sarai teruggeeft. Abram wordt het land uitgezet door een heiden die hem morele les komt geven.

Wat betekent dit?

Hier begint het verhaal van Gods volk, en het begint niet met een held. Abram gehoorzaamt, indrukwekkend, en Abram faalt, pijnlijk. Alle twee zijn waar. De man wiens geloof in het Nieuwe Testament als voorbeeld wordt genoemd, offert zijn vrouw op om zijn eigen huid te redden.

Dat is belangrijk om te zien. De Bijbel poetst zijn hoofdpersonen niet op. God kiest geen perfecte mensen om zijn plan door te zetten. Hij kiest mensen zoals Abram, mensen zoals jij. En zijn belofte hangt niet af van hoe stevig Abram in zijn schoenen staat, maar van hoe stevig God in zijn woord staat.

Wat ook opvalt: gehoorzamen aan God betekent niet dat alles vanzelf gaat. Abram doet wat God vraagt en loopt vervolgens tegen hongersnood aan. Geloof is geen garantie op comfort. Het is een garantie op Gods aanwezigheid, ook in de woestijn.

De Rode Draad

Die zevende belofte, "in u zullen alle geslachten van de aardbodem gezegend worden," is de sleutel van de hele Bijbel. God kiest één man, om via hem één familie te vormen, om via die familie één volk te maken, om via dat volk één Redder te sturen, om via die Redder alle volken te bereiken.

Paulus schrijft in Galaten 3 letterlijk dat deze belofte aan Abram uiteindelijk over Christus gaat. Jezus is het nageslacht waarin alle volken gezegend worden. Als jij Jezus kent, ben je onderdeel van wat hier begint. Deze roeping in Haran was ook al voor jou bedoeld. Dat is niet overdreven, dat is precies wat het Nieuwe Testament zegt.

En Jezus zelf loopt de weg die Abram niet volhield. Waar Abram in Egypte zijn vrouw offert om zichzelf te redden, offert Jezus zichzelf om zijn bruid, de kerk, te redden.

Voor Jou

Er zit iets ongemakkelijks in dit verhaal. God roept Abram zonder de route te geven. Dat is niet hoe wij graag beslissingen nemen. Wij willen eerst weten waar we uitkomen, dan pas vertrekken. Studiekeuze, relaties, wat je gelooft en waarom, we willen zekerheid vooraf.

Geloof werkt anders. Geloof is niet weten waar je uitkomt en toch de eerste stap zetten omdat je weet met Wie je meegaat. Dat betekent niet dat je impulsief moet zijn of dat elke gek die "God zei tegen mij" roept gelijk heeft. Het betekent dat vertrouwen op God op een gegeven moment concreet wordt. Iets loslaten. Ergens ja op zeggen. Ergens nee op zeggen.

En als je faalt onderweg, zoals Abram in Egypte, dan ben je niet buiten Gods plan gevallen. Het volgende hoofdstuk begint gewoon weer: Abram trok op uit Egypte. God gaat door. Zijn belofte hangt niet aan jouw prestatie.

Praat mee

Wat zou God van jou kunnen vragen los te laten, zonder dat je vooraf weet wat ervoor terugkomt?

Waarom denk je dat God een verhaal dat over hem gaat, begint met een hoofdpersoon die zo duidelijk faalt?

Samen Bidden

Heer, U roept mensen die niet perfect zijn, en dat is goed nieuws. Leer me vertrouwen zonder dat ik eerst de hele route zie. Als ik faal, laat me weten dat U doorgaat. Dank U dat de belofte aan Abram uiteindelijk bij Jezus uitkomt, en dus ook bij mij. Amen.