Romeinen 9

De Uitleg

Romeinen 9 begint met een schreeuw van pijn. Paulus schrijft: "Ik heb een grote droefheid en een voortdurende smart in mijn hart." Hij zou zelfs zelf vervloekt willen zijn, weg van Christus, als zijn volksgenoten, de Joden, daardoor gered zouden worden. Dat is geen vrome taal. Dat is iemand die wakker ligt van mensen die hij liefheeft en die Jezus afwijzen.

Paulus somt op wat Israël allemaal heeft gekregen: het zoonschap, de heerlijkheid, de verbonden, de wet, de eredienst, de beloften, de aartsvaders. En uit hen is, naar het vlees, de Christus voortgekomen. Alles wijst naar Jezus. En toch, de meeste Joden geloven niet in Hem. Hoe kan dat? Heeft God gefaald? Is Zijn woord stukgelopen?

Paulus' antwoord is scherp: nee. "Niet allen die uit Israël voortgekomen zijn, zijn Israël." God heeft van begin af aan onderscheid gemaakt. Abraham had twee zonen, maar de belofte ging door Izak, niet door Ismaël. Izak had twee zonen, een tweeling zelfs, en voordat ze geboren waren en iets goeds of slechts hadden gedaan, zei God: "De oudste zal de jongste dienen." Jakob heb Ik liefgehad, Ezau heb Ik gehaat. Dat staat er echt. Niet om Jakobs prestaties, maar om Gods verkiezing.

Hier komt de klap. Is God dan onrechtvaardig? Paulus stelt de vraag die wij ook stellen. Zijn antwoord: volstrekt niet. Hij citeert God die tegen Mozes zei: "Ik zal Mij ontfermen over wie Ik Mij ontferm." Het hangt niet af van willen of van lopen, maar van God die zich ontfermt. En dan het moeilijkste vers, over de Farao: God verhardde hem om Zijn macht te tonen.

Paulus weet wat je nu denkt. "Waarom verwijt Hij ons dan nog? Wie heeft Zijn wil weerstaan?" En in plaats van een gladde uitleg geeft hij een tegenvraag: mens, wie ben jij dat je tegen God in zou gaan? Zal het maaksel tegen zijn maker zeggen: waarom heb je mij zo gemaakt? Een pottenbakker heeft toch macht over het leem?

Het hoofdstuk eindigt met een verrassing. God roept niet alleen uit Joden, maar ook uit heidenen. Hosea wordt geciteerd: "Ik zal Niet-Mijn-volk noemen: Mijn volk." En Jesaja: een rest van Israël zal behouden worden. Israël jaagde naar gerechtigheid door werken en struikelde over de steen. De heidenen vonden gerechtigheid door geloof. Die steen is Christus.

Wat betekent dit?

Dit hoofdstuk gaat over Gods soevereiniteit. Dat is een groot woord voor iets eenvoudigs en moeilijks tegelijk: God is God, en wij zijn dat niet. Hij beslist over redding, niet wij. Hij is niet aan ons verantwoording schuldig zoals wij aan elkaar.

Voor veel mensen voelt dit oneerlijk. We zijn opgegroeid met het idee dat iedereen gelijke kansen verdient en dat verdienste telt. Romeinen 9 zet daar een streep door als het over redding gaat. Niemand verdient genade. Als God zich over wie dan ook ontfermt, is dat genade, geen plicht. De enige eerlijke vraag is niet "waarom niet iedereen", maar "waarom überhaupt iemand".

Tegelijk: dit hoofdstuk is niet koud. Het begint met tranen. Een God die verkiest is geen rekenmachine. Het is dezelfde God die in Christus naar de wereld kwam, niet om gehaald te worden maar om te halen.

De Rode Draad

De steen waarover Israël struikelt, is Jezus. Paulus citeert Jesaja: "Zie, Ik leg in Sion een steen des aanstoots." Wie op Hem vertrouwt, wordt niet beschaamd. Heel het hoofdstuk loopt uit op Hem.

En kijk hoe consistent God is. Hij koos Abraham, niet omdat Abraham bijzonder was. Hij koos Izak, Jakob, Israël, niet om hun kwaliteit. Hij kiest nu mensen uit alle volken, niet om hun prestaties. De lijn is overal dezelfde: God neemt het initiatief, mensen ontvangen. Genade is geen beloning. Genade is genade.

Jezus is het hart hiervan. Aan het kruis nam Hij de vloek die Paulus voor zichzelf wenste. Hij werd vervloekt, weg van de Vader, opdat anderen, ook uit de heidenen, ook jij, dichtbij zouden komen.

Voor Jou

Romeinen 9 is een hoofdstuk dat schuurt. Misschien wil je het wegduwen omdat het je beeld van God in de war schopt. Doe dat niet meteen. Laat het werken.

Twee dingen om mee te nemen. Het eerste: als je gelooft, is dat geen prestatie van jou. Je hebt het niet bedacht, je hebt het niet uit jezelf opgewekt. Dat is bevrijdend. Je staat niet op het podium van je eigen geloof, alsof het van jouw inzet afhangt of God je vasthoudt. Hij koos eerst. Hij houdt eerst vast.

Het tweede: dit hoofdstuk maakt geen mensen passief, het maakt mensen klein. En kleine mensen bidden. Voor vrienden die niet geloven, voor familie die spot. Paulus' tranen in vers 2 zijn niet in tegenspraak met Gods verkiezing in vers 11. Ze horen bij elkaar. Wie iets begrijpt van genade, gaat huilen om wie haar nog niet kent.

En als je zelf twijfelt, als je denkt: hoor ik er wel bij, ben ik wel uitgekozen, kijk dan niet in je eigen hart maar naar Christus. Wie tot Hem komt, wordt door Hem nooit uitgeworpen. Dat is geen kleine letter onderaan. Dat is de hoofdtekst.

Praat mee

Romeinen 9 zegt dat redding niet afhangt van willen of lopen, maar van Gods ontferming. Maakt dat je opstandig, opgelucht, of allebei? Waarom?

Paulus huilt om mensen die Jezus afwijzen. Wie zijn de mensen in jouw leven om wie je zou kunnen huilen, en wat doe je met dat verdriet?

Samen Bidden

Heer, U bent God en ik ben dat niet. Dat is moeilijk en ook rustgevend. Dank U dat redding niet bij mij begint, maar bij U. Leer mij klein te worden, niet passief, maar afhankelijk. Geef mij tranen voor wie U nog niet kennen. En houd mij vast in Christus, de steen waarover ik niet wil struikelen, maar op wie ik wil staan. Amen.