Wie is de Messias volgens de Bijbel?
Inleiding
Een Samaritaanse vrouw staat bij een put. Ze heeft net een gesprek gehad dat haar hele leven blootlegt, en toch grijpt ze zich vast aan één laatste zekerheid: "Ik weet dat de Messias komt; wanneer Die gekomen zal zijn, zal Hij ons alles verkondigen." Dan antwoordt de Vreemdeling bij de put: "Ik ben het, Die met u spreek." Dat moment, ergens tussen vermoeidheid en openbaring, raakt de kern van een vraag die eeuwen door Israël heeft geklonken en die vandaag nog steeds beslissend is: wie is die Messias eigenlijk? Deze pagina neemt je mee door de Schrift, van de belofte in Genesis tot de kroning in Openbaring, en laat zien waarom het antwoord op deze vraag álles verandert, ook voor jou.
De invalshoek van deze uitleg
De meeste uitleg over de Messias blijft hangen in een rijtje profetieën die Jezus "vervult". Op deze pagina kies ik een andere invalshoek: de Messias is niet in de eerste plaats een puzzelstukje dat in voorspellingen past, maar een Persoon die een breuk in de schepping komt helen. Messias betekent "Gezalfde", en zalving betekent in de Bijbel altijd aanstelling tot een taak. Wie Jezus als Messias leert kennen, ontmoet dus niet alleen een vervuller van teksten, maar een Koning, Priester en Profeet die orde brengt waar wij chaos hebben gemaakt. Vanuit die invalshoek lees ik de hele Schrift.
Wat zegt de Bijbel over de Messias?
Het woord Messias komt van het Hebreeuwse masjiach, wat "gezalfde" betekent. In het Grieks werd dat christos, waar ons woord Christus van komt. In het oude Israël werden drie soorten mensen gezalfd: koningen, priesters en profeten. Olie werd over hun hoofd gegoten als teken dat God hen aanstelde, bekleedde met gezag en apart zette voor een taak die niemand uit zichzelf kon vervullen. Als de Bijbel over dé Messias spreekt, bedoelt zij uiteindelijk Iemand die deze drie ambten in Zichzelf verenigt.
De diepste tekst over wie deze Messias is, staat in Jesaja 53:5: "Maar Hij is om onze overtredingen verwond, om onze ongerechtigheden verbrijzeld. De straf die ons de vrede aanbrengt, was op Hem, en door Zijn striemen is ons genezing geworden." Hier wordt de Messias niet geschilderd als een militaire bevrijder, maar als een lijdende Dienaar die de schuld van anderen draagt. Dat is explosief, want het betekent dat de verlossing die Hij brengt dieper gaat dan politieke vrijheid. Hij heelt de breuk tussen mens en God door Zichzelf in die breuk te plaatsen.
Daniël 9:25 geeft het tijdskader: "U moet weten en begrijpen: vanaf de tijd dat het woord uitgaat om te laten terugkeren en om Jeruzalem te herbouwen tot op Messias, de Vorst, verstrijken er zeven weken en tweeënzestig weken." Deze profetie, uitgesproken tijdens de ballingschap, kondigt niet alleen aan dát de Messias komt, maar ook wanneer. Jodenjodendom in de eerste eeuw leefde met een scherp besef dat de tijd rijp was, en juist in die geladen periode treedt Jezus op.
Toen Petrus Hem aan de kust van Caesarea Filippi aankeek en zei: "U bent de Christus, de Zoon van de levende God" (Mattheüs 16:16), antwoordde Jezus dat vlees en bloed hem dit niet geopenbaard had. De identiteit van de Messias is geen conclusie van slim combineren, maar een openbaring die God geeft. Petrus noemde Hem Christus (Messias) én Zoon van God, en koppelde daarmee de koninklijke titel aan Jezus' goddelijke oorsprong.
Het gesprek bij de put in Johannes 4:25 maakt zichtbaar dat zelfs buiten Israël, bij de Samaritanen, de verwachting leefde dat de Messias zou komen en "alles verkondigen". Jezus onthult daar voor het eerst openlijk Zijn Messiasschap, en Hij doet het aan een vrouw met vijf voormalige mannen. Dat is geen toeval. De Messias komt juist naar degenen die het hebben verprutst.
Op de Pinksterdag trekt Petrus de conclusie: "Laat dan heel het huis van Israël zeker weten dat God Hem tot een Heere en Christus gemaakt heeft, namelijk deze Jezus, Die u gekruisigd hebt" (Handelingen 2:36). De opstanding is Gods publieke bevestiging dat deze gekruisigde Jezus werkelijk de beloofde Gezalfde is.
De rode draad door de Bijbel
Al in Genesis 3:15 valt de eerste schaduw van de Messias: er zal een Nakomeling van de vrouw komen die de slang de kop vermorzelt. Vanaf dat moment loopt er een lijn door de hele Schrift, als een rode draad door een lang weefsel. Aan Abraham wordt beloofd dat in zijn Zaad alle volken gezegend zullen worden. Jakob profeteert dat de scepter niet van Juda zal wijken totdat Silo komt. Mozes belooft dat God een Profeet zal verwekken zoals hij, naar Wie het volk moet luisteren. Door elk Oudtestamentisch boek loopt deze verwachting als een onderstroom.
Bij David wordt de belofte scherper. God sluit met hem een verbond dat zijn Zoon een eeuwige troon zal hebben. Vanaf dat moment krijgt de Messias een koninklijk profiel. Psalm 2:2 schetst het dramatisch: "De koningen van de aarde stellen zich op en de vorsten spannen samen tegen de HEERE en tegen Zijn Gezalfde." Deze psalm laat zien dat het Messiasschap altijd verzet zal oproepen; de machten van deze wereld voelen aan dat Zijn komst hun positie bedreigt. Tegelijk belooft dezelfde psalm dat God Hem lacht toe en Hem de volken tot Zijn erfdeel geeft.
De profeten vullen het portret in. Jesaja ziet een Kind geboren worden dat Wonderlijk, Raadsman, Sterke God, Eeuwige Vader en Vredevorst heet. Micha wijst op Bethlehem als geboorteplaats. Zacharia tekent Hem als Koning die nederig op een ezel binnenrijdt. Maleachi noemt Hem de Zon der gerechtigheid die opgaat met genezing onder Zijn vleugels.
In het Nieuwe Testament bloeien al deze lijnen open. Mattheüs opent zijn evangelie met "Het geslachtsregister van Jezus Christus, de Zoon van David, de Zoon van Abraham", en verankert Jezus daarmee in de belofte. De evangeliën laten zien hoe de ambten samenkomen: Hij onderwijst als Profeet, offert Zichzelf als Priester, en regeert als Koning. De brieven ontvouwen wat dit betekent voor de Kerk uit Jood en heiden samen. En in Openbaring zien we Hem uiteindelijk als het Lam dat geslacht is én de Leeuw uit Juda die overwint. Van Genesis tot Openbaring is er één Persoon in Wie elke lijn samenkomt.
De Schrift is een orkest met één dirigent en één thema.
Veelvoorkomende misverstanden
Het eerste misverstand is dat de Messias vooral een politieke bevrijder zou zijn. In Jezus' tijd leefde deze verwachting sterk; velen hoopten op iemand die de Romeinen zou verjagen en Davids troon in Jeruzalem zou herstellen. Toen Jezus iets anders bleek te doen, raakten velen teleurgesteld, inclusief Zijn eigen discipelen tot aan Pasen. Maar de Schrift laat zien dat de echte vijand niet Rome was, maar zonde en dood. Jesaja 53:5 maakt duidelijk dat de Messias de wortel van het probleem aanpakt, niet alleen de symptomen. Hij bevrijdt dieper dan welke revolutionair ook kan.
Het tweede misverstand is dat Messias en Christus twee verschillende dingen zouden zijn. Soms hoor je mensen zeggen dat "de Joden op de Messias wachten" en "christenen in Christus geloven" alsof dit twee aparte personen zijn. Maar Christus is simpelweg de Griekse vertaling van Messias. Het is dezelfde titel, hetzelfde ambt, dezelfde verwachting. De vraag is niet óf de Messias komt, maar of je herkent dat Hij in Jezus van Nazareth gekomen is.
Een derde misverstand is dat Jezus Zichzelf nooit duidelijk Messias zou hebben genoemd. Dit beeld, populair in sommige kritische kringen, houdt geen stand. In Johannes 4:25 zegt Hij het ronduit tegen de Samaritaanse vrouw. In Mattheüs 16 bevestigt Hij Petrus' belijdenis zonder enige terughoudendheid. Voor het Sanhedrin, onder ede, bevestigt Hij het opnieuw. Hij was wel voorzichtig met de term in het openbaar, omdat de politieke lading de mensen op het verkeerde been zette, maar Zijn Messiasschap heeft Hij nooit ontkend.
Het vierde misverstand is dat de Messias pas betekenis krijgt in het Nieuwe Testament, en dat het Oude Testament eigenlijk over iets anders gaat. Dit maakt van de Bijbel twee losse boeken en snijdt Jezus af van Zijn wortels. Maar Jezus zei Zelf dat Mozes en de profeten over Hem geschreven hadden. Op de weg naar Emmaüs legde Hij vanuit heel het Oude Testament uit wat over Hem geschreven stond. Wie Jezus wil kennen als Messias, moet Genesis tot Maleachi serieus nemen als boek dat op Hem wijst.
Praktische uitwerking voor vandaag
Als Jezus werkelijk de Messias is, de Gezalfde met drievoudig ambt, dan heeft dat consequenties die veel verder reiken dan een theologische erkenning op zondag. Als Hij Profeet is, dan heeft Zijn woord gezag over wat jij denkt. Dat betekent dat jouw mening over je eigen leven, je zelfbeeld, je toekomst, je seksualiteit, je werk, niet het laatste woord heeft. Zijn stem is de corrigerende stem die je verwarring doorbreekt. In een cultuur waar iedereen zijn eigen waarheid mag maken, is dit een rustpunt én een confrontatie.
Als Hij Priester is, dan hoef je niet meer te werken om je schuld in te lossen. Veel mensen leven met een laag constant gezoem van tekort, een onuitgesproken gevoel dat ze niet genoeg zijn voor God, voor hun ouders, voor hun partner, voor zichzelf. De Messias heeft het offer gebracht dat jij niet kon brengen. Dat betekent concreet dat je kunt stoppen met jezelf straffen, kunt stoppen met de illusie dat harder je best doen de verlossing zal brengen. Je mag leven uit vergeving in plaats van ernaar toe werken.
Als Hij Koning is, dan heeft Hij recht op elk terrein van je leven. Niet alleen op het stukje dat je "geestelijk" noemt. Jouw agenda, jouw geldbesteding, jouw relaties, jouw ambities, jouw lichaam, jouw vrijetijdsbesteding, alles staat onder Zijn gezag. Dit kan beangstigend klinken, maar het is juist bevrijdend. Een goede Koning draagt verantwoordelijkheid die jij niet aankunt. Je hoeft niet langer de regisseur van je eigen bestaan te zijn.
Praktisch betekent dit dat je elke ochtend kunt opstaan met de vraag: Heer, wat wilt U vandaag door mij heen doen? Het betekent dat je in moeilijke beslissingen eerst Zijn Woord raadpleegt voordat je Google of je gevoel volgt. Het betekent dat je in conflicten vraagt hoe de Koning het zou willen oplossen, niet hoe jij je gelijk kunt halen. Het Messiasschap van Jezus is geen leer om te belijden, het is een werkelijkheid om in te leven.
De Spiegel
Hier wordt het persoonlijk. Jezus Messias noemen is makkelijk op zondag; het is iets heel anders om Hem maandagochtend als Koning te laten regeren wanneer je mailbox vol staat en je collega je gisteren voor schut heeft gezet. Als Hij werkelijk je Koning is, waarom reageer je dan nog zoals je reageert? Als Hij werkelijk je Priester is, waarom draag je dan nog zoveel schuld die Hij allang gedragen heeft? Als Hij werkelijk je Profeet is, waarom laat je je dan nog zo makkelijk vormen door stemmen die Hem tegenspreken?
Misschien lees je dit als iemand die al jaren meeloopt in de kerk, en je voelt dat jouw geloof meer een cultuur is geworden dan een overgave. Misschien lees je dit als iemand die zoekt, en je vraagt je af of deze Jezus werkelijk de Messias is die alles verandert. Misschien lees je dit terwijl je kapot bent van iets dat je zelf hebt veroorzaakt, of van iets dat je is aangedaan. Weet dat de Messias juist naar de put kwam waar een vrouw haar leven kwam verbergen. Hij kwam niet voor de netten, maar voor de gebrokenen.
De vraag die deze pagina je stelt, is uiteindelijk dezelfde die Jezus in Caesarea Filippi aan Zijn discipelen stelde: "En u, wie zegt u dat Ik ben?" Niet wat je ouders geloofden. Niet wat je kerk zegt. Niet wat op je belijdeniskaart staat. Wie is Hij voor jou, vandaag, in het leven dat je werkelijk leidt? Dat antwoord bepaalt alles.
Voor kinderen uitgelegd
Als je aan een kind wilt uitleggen wie de Messias is, begin dan met het woord zelf. Messias betekent "iemand die door God is uitgekozen voor een hele belangrijke taak". Vroeger werd zo iemand gezalfd, en dat ging met olie over het hoofd. Zo wist iedereen: deze persoon is door God aangewezen. Jezus is dé Messias, de allerbelangrijkste die ooit kwam. Hij werd niet gezalfd met olie, maar met de Heilige Geest. Hij kwam om de Koning te zijn die altijd goed is, de Priester die ons weer bij God brengt, en de Leraar die ons laat zien hoe God is.
Een mooi beeld voor kinderen: stel je voor dat je verdwaald bent in een groot bos. Je kunt zelf de weg niet vinden. Dan komt iemand die het bos helemaal kent, die weet waar je woont, en die jou aan de hand naar huis brengt. Zo is Jezus de Messias. Hij brengt ons terug naar huis, naar God.
Op Doorgroeien.nl vind je speciale kinderuitleg over dit onderwerp, afgestemd op verschillende leeftijden. Voor peuters van drie tot zes jaar zijn er simpele verhalen met beelden. Voor basisschoolkinderen van zeven tot twaalf is er uitleg die aansluit bij hun vragen. En voor tieners vanaf twaalf is er materiaal dat dieper ingaat op wat het betekent dat Jezus Koning is, ook in hun eigen leven op school en thuis.
Veelgestelde vragen
Wat betekent het woord Messias precies?
Messias komt van het Hebreeuwse masjiach, wat "gezalfde" betekent. In het Oude Testament werden koningen, priesters en profeten gezalfd met olie als teken dat God hen aanstelde voor een bepaalde taak. Het Griekse equivalent is christos, waar ons woord Christus van is afgeleid. Christus en Messias zijn dus geen namen, maar titels die hetzelfde betekenen. Wanneer we Jezus Christus noemen, zeggen we eigenlijk Jezus de Messias. Hij is dé Gezalfde bij uitstek, in Wie het drievoudige ambt van Koning, Priester en Profeet volmaakt samenkomt.
Is Jezus echt de Messias die het Oude Testament belooft?
Ja, en de Schrift geeft daar talloze aanwijzingen voor. Jezus werd geboren in Bethlehem zoals Micha voorzei, uit het geslacht van David zoals Jesaja aankondigde, en Hij leed en stierf zoals Jesaja 53 beschrijft. De tijdsaanduiding van Daniël 9:25 wijst naar precies de periode waarin Hij optrad. Maar de sterkste bevestiging is Zijn opstanding uit de dood, waardoor God Hem publiek als Messias en Heere heeft bevestigd, zoals Petrus op Pinksteren verklaarde in Handelingen 2:36. Zijn identiteit berust niet op één tekst, maar op het hele Oudtestamentische getuigenis.
Waarom herkenden veel Joden Jezus niet als Messias?
De verwachting in de eerste eeuw was sterk gericht op een politieke bevrijder die het Romeinse juk zou afwerpen en Davids troon in Jeruzalem zou herstellen. Jezus kwam echter als lijdende Dienaar, Hij werd gekruisigd, en dat leek voor velen het einde van elke Messiaanse hoop. De dubbele lijn in het Oude Testament, van zowel een lijdende als een regerende Messias, werd niet altijd goed verbonden. Pas na de opstanding begrepen de discipelen dat Jezus eerst Jesaja 53 moest vervullen voordat Psalm 2 helemaal in vervulling zou gaan bij Zijn wederkomst.
Wat is het verschil tussen Messias en Christus?
Er is geen verschil in betekenis, alleen in taal. Messias is het Hebreeuwse woord, Christus is de Griekse vertaling ervan. Beide betekenen Gezalfde. In het Nieuwe Testament, dat in het Grieks is geschreven, wordt daarom meestal Christus gebruikt, terwijl in Joodse context Messias gangbaarder is. Als christenen Jezus Christus noemen, bedoelen ze dus hetzelfde als wanneer ze zeggen Jezus de Messias. Het is dezelfde titel die dezelfde Persoon en hetzelfde ambt aanduidt.
Waarom werd de Messias door God gezalfd?
Zalving in de Bijbel is een teken van aanstelling en toerusting voor een goddelijke taak. Jezus werd niet met letterlijke olie gezalfd, maar met de Heilige Geest bij Zijn doop in de Jordaan. Toen Hij uit het water opkwam, daalde de Geest op Hem neer en klonk de stem van de Vader: "Dit is Mijn geliefde Zoon." Dat moment markeert Zijn officiële aanvaarding van het Messiaanse ambt. Vanaf dat punt treedt Hij publiek op als Koning, Priester en Profeet, bekleed met het gezag en de kracht van de Geest.
Hoe weet ik zeker dat Jezus de Messias is en niet iemand anders?
De zekerheid komt uit een combinatie van bronnen. Historisch is de opstanding van Jezus het best gedocumenteerde moment van de oude wereld, met honderden ooggetuigen die er voor stierven. Bijbels sluiten tientallen Oudtestamentische profetieën precies aan op Zijn leven. Persoonlijk getuigt de Heilige Geest in het hart van wie gelooft, dat deze Jezus de ware Messias is. Mattheüs 16:16 laat zien dat deze erkenning uiteindelijk een openbaring van God is, niet een conclusie uit menselijk redeneren. Zekerheid groeit door Hem te leren kennen in Zijn Woord.
Komt er nog een tweede Messias of komt Jezus terug?
Er komt geen andere Messias; Jezus zelf keert terug. Het Nieuwe Testament spreekt consequent over Zijn tweede komst, wanneer Hij zichtbaar verschijnt in heerlijkheid om te oordelen en Zijn Koninkrijk in volheid op te richten. Bij Zijn eerste komst vervulde Hij de rol van lijdende Dienaar; bij Zijn terugkeer vervult Hij de rol van regerende Koning uit Psalm 2. Het is dezelfde Persoon in twee komsten. Daarom bidden christenen: "Uw Koninkrijk kome", in afwachting van de dag waarop elke knie zich voor Hem zal buigen.
Wat betekent Jesaja 53 over de Messias?
Jesaja 53 is misschien wel het meest aangrijpende hoofdstuk van het Oude Testament. Het beschrijft een Dienaar die veracht wordt, onze ziekten draagt, om onze overtredingen wordt verwond en als een lam ter slachting wordt geleid. Vers 5 vat de kern samen: door Zijn striemen is ons genezing geworden. Dit hoofdstuk, geschreven ruim zevenhonderd jaar voor Christus, laat zien dat de Messias niet komt om te heersen met geweld, maar om verzoening te brengen door plaatsvervangend lijden. Het is de sleutel om Jezus' kruisdood te begrijpen als vervulling van Gods eigen plan.
Hoe past Psalm 2 bij Jezus als Messias?
Psalm 2 schetst de koninklijke kant van het Messiasschap. De volken komen in opstand tegen de HEERE en Zijn Gezalfde, maar God lacht hun verzet uit en zet Zijn Koning op Sion. Deze psalm wordt in het Nieuwe Testament meerdere malen op Jezus toegepast, onder andere in Handelingen 4 en Hebreeën 1. Terwijl Jesaja 53 Zijn lijden beschrijft, laat Psalm 2 Zijn uiteindelijke overwinning zien. Beide horen bij één en dezelfde Messias. Zijn kruis was niet het einde maar de weg naar Zijn troon.
Hoe kan ik vandaag leven met Jezus als mijn Messias?
Door Hem elke dag opnieuw te erkennen als Profeet, Priester en Koning. Als Profeet laat je Zijn Woord bepalend zijn boven je eigen gevoel of de meningen om je heen. Als Priester rust je in Zijn vergeving in plaats van je schuld zelf te dragen. Als Koning geef je Hem zeggenschap over je agenda, geld, relaties en keuzes. Dit is geen eenmalige beslissing maar een dagelijkse overgave, gedragen door gebed, Bijbellezen en gemeenschap met andere gelovigen. Zo wordt Zijn Messiasschap concreet in gewone dingen zoals werk, gezin en moeilijke momenten.
Tot slot
De Messias is geen theologisch concept of een Oudtestamentisch puzzelstukje dat in de evangeliën op zijn plek valt. Hij is de Gezalfde die kwam om de breuk tussen God en mens te helen door Zichzelf in die breuk te plaatsen. Als Profeet spreekt Hij het Woord dat ons uit verwarring tilt, als Priester brengt Hij het offer dat wij zelf nooit konden brengen, en als Koning regeert Hij over een Rijk dat niet door geweld, maar door genade uitbreidt. Van Genesis tot Openbaring loopt deze Persoon als rode draad door de Schrift, en elke tekst krijgt zijn volle betekenis in Hem.
De vraag is nu wat je met deze Messias doet. Blijf je staan bij een definitie, of ga je Hem werkelijk leren kennen? Lees Jesaja 53 opnieuw, en bid of de Geest je laat zien dat deze Dienaar voor jou gestriemd werd. Lees de evangeliën langzaam, en vraag wie deze Jezus voor jou wil zijn. En weet dat Hij, net als bij die put in Samaria, nog steeds Zichzelf openbaart aan wie Hem zoekt.